Phó Đức Nam tính toán sợ mất giá khi bán siêu xe giữa đề nghị giám định tâm thần

Tại phiên tòa xét xử Phó Đức Nam (Mr Pips) cùng 187 đồng phạm, một vấn đề liên quan đến tình trạng sức khỏe tâm thần của bị cáo tiếp tục thu hút sự chú ý. Trước đó, luật sư đề nghị trưng cầu giám định pháp y tâm thần, trong khi tại phiên xét hỏi ngày 2/11, Nam chủ động đề xuất sớm thanh lý các ô tô hạng sang, siêu xe đang bị thu giữ vì lo ngại tài sản mất giá theo thời gian.

Sáng 2/11, tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, phiên xét xử sơ thẩm vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Rửa tiền" liên quan Phó Đức Nam (Mr Pips) cùng 187 đồng phạm tiếp tục diễn ra với phần xét hỏi của các luật sư.

Hai diễn biến này tạo nên sự tương phản đáng chú ý, đồng thời đặt ra yêu cầu phải làm rõ tình trạng sức khỏe và năng lực nhận thức, điều khiển hành vi của bị cáo theo đúng trình tự tố tụng.

Luật sư viện dẫn hồ sơ điều trị kéo dài từ năm 2013

Ngày 27/10, luật sư Phạm Thanh Bình và Vũ Tuấn Linh (thuộc Đoàn luật sư Hà Nội), cho biết đã gửi đơn kiến nghị đến TAND TP. Hà Nội, đề nghị trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với Phó Đức Nam. Theo phía bào chữa, đơn cùng tài liệu y khoa liên quan đã được gửi đến tòa từ ngày 22/10.

Trong đơn kiến nghị, các luật sư viện dẫn quá trình khám, điều trị của Nam từ khoảng năm 2013 tại Singapore, sau đó tiếp tục tại một số cơ sở y tế trong nước.

Đáng chú ý, giấy chứng nhận ngày 10/4/2014 của Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 thể hiện Nam điều trị nội trú từ ngày 6/4/2014, với chẩn đoán giai đoạn hưng cảm. Thời gian điều trị được ghi nhận từ ngày 6 đến 18/4/2014.

Phía luật sư cũng dẫn các văn bản của Trại tạm giam số 1, Công an TP. Hà Nội, ban hành trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 10/2026. Theo nội dung được công bố, Nam từng được theo dõi sức khỏe, cấp thuốc theo đơn của cơ sở y tế chuyên khoa; từ ngày 24/2/2025 được đề xuất chuyển đến chuyên khoa tâm thần Bệnh viện Bạch Mai để khám, điều trị và sau đó tái khám định kỳ.

Từ những tài liệu này, các luật sư cho rằng cần có kết luận giám định chuyên môn để xác định tình trạng sức khỏe tâm thần, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của thân chủ.

Trong khi đó, theo thông tin được Tuổi Trẻ dẫn từ hồ sơ vụ án, Cơ quan Điều tra từng thu thập thông tin từ cơ sở y tế, những người tiếp xúc với Nam và người cùng buồng giam. Các tài liệu được viện dẫn thể hiện tại những thời điểm xác minh, bị cáo có biểu hiện sức khỏe bình thường, tinh thần tỉnh táo, minh mẫn. Phía luật sư cho rằng những nhận xét này không thể thay thế kết luận giám định pháp y tâm thần.

Phó Đức Nam chủ động đề xuất bán sớm siêu xe vì lo ngại mất giá

Đáng chú ý, tại phiên xét hỏi sáng 2/11, khi được luật sư hỏi về phương án khắc phục hậu quả, Phó Đức Nam cho biết sẵn sàng sử dụng tài sản thuộc sở hữu của mình để bồi thường cho các bị hại.

Tuy nhiên, bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử sớm xem xét việc thanh lý những tài sản được Nam gọi là “tiêu sản”, chủ yếu là các ô tô hạng sang và siêu xe đang bị thu giữ.

Theo Nam, đây là nhóm tài sản có giá trị lớn nhưng dễ mất giá theo thời gian. Việc chậm xử lý có thể khiến giá trị giảm, ảnh hưởng đến số tiền thu hồi để khắc phục hậu quả. Vì vậy, bị cáo mong muốn được thanh lý sớm nhằm bảo toàn giá trị tài sản và có thêm nguồn tiền bồi thường.

Không chỉ đề cập đến phương tiện trong nước, Nam còn đề nghị tòa xem xét phương án xử lý 2 bất động sản tại Campuchia, 2 tài khoản ngân hàng ở quốc gia này với tổng số tiền khoảng 700.000 USD và một tài khoản tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Cách trình bày của bị cáo tập trung vào đặc tính tài sản, nguy cơ giảm giá, thời điểm thanh lý và mục đích sử dụng nguồn tiền thu được. Đây là những nội dung thể hiện sự chủ động trong việc đề xuất phương án xử lý tài sản nhằm phục vụ khắc phục hậu quả vụ án.

Sự tương phản giữa đề nghị giám định tâm thần của luật sư và những tính toán về giá trị tài sản của Nam vì thế trở thành chi tiết đáng chú ý tại phiên tòa. Tuy nhiên, không thể chỉ từ khả năng lập luận, giao tiếp hay đưa ra một đề xuất kinh tế để kết luận bị cáo không có bệnh lý tâm thần.

Cần làm rõ năng lực nhận thức tại thời điểm xảy ra hành vi

Về mặt pháp lý, vấn đề cần xác định không đơn thuần là Phó Đức Nam từng điều trị bệnh lý tâm thần hay có biểu hiện tỉnh táo tại một số thời điểm. Trọng tâm là tình trạng bệnh lý có ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của bị cáo khi thực hiện những hành vi bị cáo buộc hay không.

Điều 206 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định bắt buộc trưng cầu giám định khi cần xác định tình trạng tâm thần của người bị buộc tội trong trường hợp có nghi ngờ về năng lực trách nhiệm hình sự. Trong khi đó, Điều 21 Bộ luật Hình sự quy định về trường hợp người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.

Do đó, hồ sơ điều trị mà luật sư viện dẫn cần được đặt trong mối liên hệ với kết quả giám định chuyên môn và các tài liệu khác của vụ án. Những biểu hiện tỉnh táo tại phiên tòa, cũng như việc bị cáo có thể phân tích rủi ro mất giá của siêu xe là dữ kiện về diễn biến tại một thời điểm, không phải căn cứ y khoa để xác định hoặc phủ nhận tình trạng bệnh lý.

Một kết luận giám định khách quan sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ năng lực nhận thức, điều khiển hành vi của bị cáo, qua đó bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật.