Nặng lòng nơi đầu sóng
Nói đến giáo dục vùng sâu, vùng ven biển Cà Mau là nói đến những thử thách chẳng thể đong đếm bằng giáo án hay trang giấy. Ở những điểm trường lẻ nằm sâu trong vàm rạch, nơi con đường đất lầy lội mùa mưa, nắng cháy da mùa khô, chiếc vỏ lãi hay xuồng máy nhỏ chính là "phương tiện công tác" quen thuộc nhất của thầy cô.
Có những giáo viên trẻ từ phố thị về nhận công tác, ban đầu bỡ ngỡ trước tiếng còi tàu vội vã ra khơi của xóm chài, hay những buổi chiều nước triều dâng ngập trắng sân trường. Nhưng rồi, chính tình người mộc mạc của bà con ngư dân, ánh mắt trong veo của những đứa trẻ da ngăm đen vì nắng gió đã giữ chân họ lại.
Cô giáo Nguyễn Thị Lan, người đã có hơn chục năm cắm bản tại một điểm trường ven biển Ngọc Hiển, cười hiền khô khi nhắc đến nghề: "Nhiều người hỏi sao không xin về thị trấn cho đỡ cực. Thú thật, ở đây thiếu thốn đủ thứ, nhưng thương mấy đứa nhỏ. Cha mẹ chúng quanh năm bám ghe bám biển, tối mặt với lưới chài, nếu thầy cô không bám lớp, việc học hành của các em không biết trôi về đâu".
![]() |
| Sự tận tâm của thầy cô ở Cà Mau góp phần gieo những hạt mầm tri thức, chắp cánh cho ước mơ của trẻ thơ. Ảnh: Một lớp học tại Tại Trường Tiểu học Trần Văn Thời |
Khác với sự ổn định ở phố thị, lớp học ở các vùng cửa biển Cà Mau luôn mang một nỗi lo mang tên "sĩ số". Cứ sau mỗi đợt biển động, hay khi mùa đánh bắt hải sản chính vụ bắt đầu, không ít học sinh phải nghỉ học nửa chừng để theo phụ giúp gia đình.
Những lúc ấy, bảng đen phấn trắng vắng đi vài gương mặt quen thuộc là lòng thầy cô lại như ngồi trên đống lửa. Không quản ngại nắng mưa, sau giờ lên lớp, các thầy cô lại chống xuồng đến từng nhà, gặp phụ huynh để vận động các em trở lại lớp.
“Nhiều hôm đến nhà, thấy bố mẹ các em vừa đi biển về còn mệt mỏi, mình chỉ biết nhẹ nhàng khuyên nhủ, đôi khi gom góp mua sẵn dăm cuốn tập, cây bút để tụi nhỏ vui lòng theo thầy cô trở lại trường”, một giáo viên chia sẻ. Sự kiên trì bền bỉ ấy chính là thứ "năng lượng" đặc biệt giúp giữ vững những lớp học ven bờ, để ánh đèn phòng học luôn sáng lên giữa mênh mông sông nước.
Phía sau những lời tri ân
Bước vào năm học 2026–2027, toàn tỉnh Cà Mau còn thiếu khoảng 1.309 giáo viên (trong đó bậc tiểu học thiếu 392 người, mầm non thiếu 251 người). Tình trạng thiếu cục bộ tập trung chủ yếu ở các xã vùng sâu, vùng ven biển khó khăn.
Giữa những khó khăn đó, khi một giáo viên chọn ở lại qua nhiều mùa Tết, chọn gắn bó thay vì dịch chuyển, điều đó đồng nghĩa với việc nhà trường có được một điểm tựa bền vững giữa bối cảnh nhân sự còn nhiều biến động. Nó còn cho thấy một điều: trong bài toán thiếu giáo viên vùng sâu, giá trị của những người bám trường, bám lớp không chỉ nằm ở con số, mà ở sự bền bỉ giúp duy trì nhịp học tập cho học sinh nơi xa trung tâm.
![]() |
| Học sinh đi học bằng võ lãi ở Cà Mau. |
Có lẽ, điều đáng quý nhất trong câu chuyện về những người giữ lớp ở vùng ven biển Cà Mau không chỉ là quãng đường sông nước họ vượt qua mỗi ngày, mà là những bước chân không dừng lại sau cánh cửa lớp học.
Bởi họ hiểu rằng, với những đứa trẻ lớn lên giữa những xóm chài, con đường đến trường đôi khi mong manh trước những lo toan cơm áo của gia đình. Nếu không có sự quan tâm và đồng hành của thầy cô, có em sẽ sớm rời xa sách vở, khép lại những cơ hội mà giáo dục có thể mang đến.
Ngày 20/11, người ta thường nói về công lao của những người đưa đò tri thức với những lời tri ân. Và ở đây, giữa mênh mông sông nước, có những chuyến đò không chở theo hoa, cũng chẳng có những lời chúc mừng. Chỉ có những người thầy cô và một niềm mong mỏi giản dị: ngày mai, lớp học vẫn còn đủ những gương mặt học trò.
Họ, không chỉ đưa đò, mà còn bước cùng các em xuống con nước, đi qua những tháng ngày khó khăn của tuổi thơ. Để rồi, khi những cánh chim biển đủ lông đủ cánh bay ra khỏi vàm lạch, bóng dáng của thầy cô không lùi lại phía sau bến vắng, mà đã hóa thành điểm tựa âm thầm đi cùng các em suốt cả một cuộc đời…
| Ngày 17/11 vừa qua, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức buổi họp mặt truyền thống kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026). Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời gửi lời thăm hỏi ân cần và lòng biết ơn sâu sắc đến các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý toàn ngành, đặc biệt trân trọng những thầy, cô ngày đêm bám trường, bám lớp ở vùng khó khăn, vùng ven biển. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực chăm lo chế độ, chính sách, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, nhà công vụ giáo viên và phát huy hiệu quả Quỹ Khuyến tài Đất Mũi để thầy cô yên tâm cống hiến. |