Những chính sách mới đáng chú ý có hiệu lực từ tháng 9/2026

Một loạt chính sách mới sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu, lao động và đời sống người dân từ tháng 9/2026. Doanh nghiệp kinh doanh tài sản mã hóa, doanh nghiệp nhập khẩu, người sử dụng lao động và người dân cần lưu ý các mốc thời gian để chủ động tuân thủ thực hiện.

Tài sản mã hóa: Có thể bị phạt tới 200 triệu đồng

Từ ngày 1/9/2026, Nghị định số 284/2026/NĐ-CP ngày 16/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa có hiệu lực.

Việt Nam là một trong những quốc gia được đánh giá có mức độ tiếp nhận tài sản mã hóa cao - đang từng bước chuyển từ cách tiếp cận hạn chế sang thử nghiệm có kiểm soát, mở ra cơ hội định hình thị trường tài sản mã hóa theo lộ trình thận trọng và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Đáng chú ý, tổ chức thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa có thể bị phạt 180-200 triệu đồng.

Mức phạt tương tự được áp dụng với hành vi quảng cáo, tiếp thị liên quan tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép. Trường hợp cá nhân thực hiện hành vi vi phạm như tổ chức thì mức phạt bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức.

Mỗi địa điểm có một mã định danh riêng

Cũng từ ngày 1/9/2026, Nghị định số 326/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 về định danh địa điểm bắt đầu có hiệu lực.

Theo quy định mới, mỗi địa điểm được cấp một mã định danh duy nhất gồm 12 chữ số, không trùng lặp trên toàn quốc. Mã này có tính ổn định lâu dài, đồng thời phục vụ khả năng liên kết, tích hợp, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cơ quan Nhà nước quản lý chuyên ngành hoặc cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu chứa dữ liệu gốc về đối tượng có trách nhiệm rà soát, chuẩn hóa, thu thập và đồng bộ dữ liệu để cấp mã định danh địa điểm.

Trẻ dưới 6 tuổi có thể được cấp thẻ Căn cước

Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 có hiệu lực từ 1/9/2026 cũng tạo thuận lợi trong thực hiện thủ tục cho trẻ em.

Cha mẹ có thể đăng ký cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi ngay trong quá trình đăng ký khai sinh liên thông điện tử nếu có nhu cầu, thay vì phải thực hiện thêm một thủ tục riêng như trước.

Quy định này được thực hiện cùng nhóm thủ tục liên thông gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Hàng hóa liên quan cưỡng bức lao động bị cấm nhập khẩu

Một thay đổi đáng lưu ý với doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ áp dụng từ ngày 5/9/2026.

Theo Nghị định số 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, Việt Nam cấm nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bởi hành vi cưỡng bức lao động từ doanh nghiệp, quốc gia, vùng lãnh thổ phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Quy định này đặt thêm yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc kiểm soát nguồn gốc và chuỗi cung ứng hàng hóa nhập khẩu.

Doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm xã hội có thể bị phạt tới 75 triệu đồng

Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có hiệu lực.

Hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động, tuyển dụng với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt 50-75 triệu đồng.

Với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, người sử dụng lao động có thể bị phạt 18-20% tổng số tiền trốn đóng nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng trong các trường hợp được quy định.

Thẩm quyền xử phạt được điều chỉnh

Từ ngày 26/9/2026, Nghị định số 311/2026/NĐ-CP ngày 6/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực.

Nghị định điều chỉnh tên một số chức danh có thẩm quyền xử phạt, trong đó có Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực an toàn, vệ sinh thực phẩm; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em, phòng, chống tệ nạn xã hội thuộc Sở Y tế; Trưởng Thống kê cấp tỉnh và Giám đốc Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh.

Đồng thời, bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực môi trường thuộc Cục Môi trường, nhằm phù hợp với thực tiễn và bảo đảm sự tương đồng về thẩm quyền giữa các lĩnh vực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

VNeID được bổ sung cơ chế tài khoản hưởng an sinh xã hội

Từ ngày 28/9/2026, Nghị định số 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử có hiệu lực.

Theo đó, “tài khoản hưởng an sinh xã hội” là thông tin định danh trên ứng dụng VNeID, cho phép tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp.

Trước đó, việc liên kết tài khoản ngân hàng với VNeID đã được triển khai để phục vụ chi trả các khoản hỗ trợ, an sinh xã hội. Từ ngày 28/9/2026, cơ chế này được quy định cụ thể hơn.

Các chính sách mới có hiệu lực trong tháng 9 cho thấy xu hướng quản lý đang tiếp tục chuyển mạnh sang định danh số, quản lý dữ liệu, siết trách nhiệm trong kinh doanh và tăng yêu cầu tuân thủ đối với doanh nghiệp. Việc nắm đúng thời điểm hiệu lực và chuẩn bị sớm sẽ giúp người dân, doanh nghiệp tránh phát sinh rủi ro trong quá trình thực hiện.