Chăn nuôi từ lâu đã là một trong những hoạt động sản xuất quan trọng của người dân xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phần lớn các hộ có quy mô nhỏ, nguồn vốn đầu tư hạn chế, điều kiện chuồng trại và khả năng tiếp cận kỹ thuật chưa đồng đều. Việc mở rộng đàn vật nuôi vì thế gặp nhiều khó khăn, chưa khai thác hết tiềm năng phát triển kinh tế từ lĩnh vực này.
Thực tế đó cho thấy, hỗ trợ vốn có ý nghĩa quan trọng đối với các hộ muốn phát triển chăn nuôi nhưng thiếu điều kiện đầu tư ban đầu. Với nguồn lực được Nhà nước hỗ trợ, người dân có thêm khả năng mua con giống, cải tạo chuồng trại, mở rộng quy mô đàn vật nuôi và tổ chức sản xuất bài bản hơn.
Theo Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai về chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp và thủy sản, xã Mỏ Vàng được phê duyệt hơn 283 triệu đồng để hỗ trợ 13 hộ xây dựng các mô hình chăn nuôi. Trong đó có 2 mô hình chăn nuôi gà, 10 mô hình chăn nuôi trâu, bò và 1 mô hình chăn nuôi dê tại các thôn Sài Lương, Sài Lương 3, An Lương, Khe Lóng, Giàn Dầu và Thác Tiên.
Điểm đáng chú ý là cơ cấu vật nuôi được lựa chọn trên cơ sở điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất và khả năng tổ chức chăn nuôi của người dân. Đây là cách tiếp cận phù hợp, bởi hiệu quả kinh tế của mỗi mô hình không chỉ phụ thuộc vào số vốn đầu tư mà còn gắn với khả năng chăm sóc, nguồn thức ăn, điều kiện chăn thả và thị trường tiêu thụ.
Đối với chăn nuôi trâu, bò, việc tăng đàn có thể giúp các hộ tích lũy tài sản, tạo nguồn thu từ bán con giống và vật nuôi thương phẩm. Trong khi đó, chăn nuôi gà có chu kỳ sản xuất ngắn hơn, khả năng quay vòng vốn nhanh hơn nếu kiểm soát tốt chi phí thức ăn, dịch bệnh và đầu ra. Mô hình chăn nuôi dê cũng mở thêm hướng khai thác lợi thế địa hình, điều kiện thức ăn tự nhiên tại địa phương.
Như vậy, nguồn vốn hỗ trợ không đơn thuần giúp người dân tăng số lượng vật nuôi mà còn tạo điều kiện đa dạng hóa hoạt động sản xuất, giảm sự phụ thuộc vào một nguồn thu nhập. Khi các mô hình được duy trì hiệu quả, chăn nuôi có thể trở thành nguồn thu quan trọng, góp phần cải thiện đời sống và nâng cao khả năng tích lũy của các hộ gia đình.
![]() |
| Mô hình chăn nuôi bò sinh sản của gia đình ông Nông Văn Bình, thôn Khe Trầu, xã Mỏ Vàng, được hỗ trợ theo Nghị quyết của HĐND tỉnh Lào Cai. |
Trong phát triển chăn nuôi hàng hóa, tăng quy mô đàn vật nuôi mới là điều kiện ban đầu. Yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế lâu dài nằm ở năng suất, chất lượng con giống, chi phí sản xuất và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Với tổng đàn gia súc chính duy trì trên 8.000 con mỗi năm, chăn nuôi đã có vị trí đáng kể trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp xã Mỏ Vàng. Tỷ trọng ngành chăn nuôi đạt 38%, cho thấy đây là lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với sản xuất và thu nhập của người dân địa phương.
Tuy nhiên, để khai thác tốt hơn giá trị kinh tế từ lợi thế này, địa phương cần quan tâm đến việc chuyển từ tư duy chăn nuôi phục vụ nhu cầu gia đình sang sản xuất có tính toán về quy mô, chi phí và thị trường. Người chăn nuôi cần chủ động kế hoạch tái đàn, lựa chọn con giống phù hợp, xây dựng quy trình chăm sóc và kiểm soát dịch bệnh.
Một vấn đề khác là tổ chức đầu ra cho sản phẩm. Khi mỗi hộ sản xuất riêng lẻ với số lượng nhỏ, khả năng thương lượng về giá và tiếp cận các đầu mối thu mua thường hạn chế. Việc khuyến khích các hộ cùng phát triển một số vật nuôi có lợi thế, liên kết trong cung ứng con giống, chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật và phối hợp tiêu thụ sẽ giúp hình thành nguồn cung ổn định hơn.
Đây cũng là cơ sở để từng bước phát triển các sản phẩm chăn nuôi có chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Khi sản phẩm được tiêu thụ ổn định, người dân có thể mạnh dạn tái đầu tư, mở rộng quy mô và nâng cao thu nhập từ chính hoạt động sản xuất của mình.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, phát triển chăn nuôi còn góp phần tạo việc làm tại chỗ, tận dụng nguồn lao động nông thôn và khai thác nguồn thức ăn sẵn có. Nếu được tổ chức hợp lý, đây sẽ là hướng phát triển có khả năng kết hợp giữa tăng thu nhập, giảm nghèo và khai thác hiệu quả các nguồn lực tại địa phương.
Để nguồn vốn hỗ trợ phát huy hiệu quả, xã Mỏ Vàng chú trọng thẩm định điều kiện thực hiện từng mô hình, từ quy mô chuồng trại, chất lượng con giống đến khả năng đối ứng và tổ chức chăm sóc vật nuôi của các hộ.
Cùng với hỗ trợ kinh phí, người dân được hướng dẫn cải tạo chuồng trại, áp dụng kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động phòng, chống dịch bệnh và xử lý chất thải. Con giống phải có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng, trọng lượng và được tiêm phòng theo quy định.
Đây là những yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình sản xuất. Bởi trong chăn nuôi, dịch bệnh, biến động giá thức ăn và giá bán vật nuôi đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của hộ gia đình. Nếu không kiểm soát tốt các yếu tố này, việc mở rộng quy mô có thể làm tăng chi phí và rủi ro thay vì mang lại hiệu quả kinh tế như kỳ vọng.
Ông Đỗ Cao Quyền, Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng cho biết: Cùng với việc triển khai kịp thời, đúng đối tượng hỗ trợ, xã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi và biện pháp phòng, chống dịch bệnh để đàn vật nuôi phát triển tốt. Đến nay, địa phương đã nghiệm thu và giải ngân 13/13 mô hình, góp phần duy trì ổn định tổng đàn gia súc chính trên 8.000 con mỗi năm, tỷ trọng ngành chăn nuôi đạt 38%.
Việc hoàn thành giải ngân 13 mô hình là kết quả bước đầu trong triển khai chính sách. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư cần tiếp tục được đánh giá thông qua khả năng duy trì đàn vật nuôi, tốc độ tái đàn, doanh thu, lợi nhuận và mức tăng thu nhập của các hộ tham gia.
Về lâu dài, Mỏ Vàng cần gắn chính sách hỗ trợ sản xuất với phát triển liên kết tiêu thụ, nâng cao chất lượng con giống, ứng dụng kỹ thuật và hình thành các mô hình chăn nuôi có quy mô phù hợp. Khi người dân không chỉ được hỗ trợ vốn mà còn có kiến thức sản xuất, phương án kinh doanh và thị trường đầu ra, chăn nuôi mới thực sự trở thành ngành tạo thu nhập ổn định.
Từ nguồn lực hỗ trợ ban đầu, mục tiêu đặt ra đối với Mỏ Vàng không chỉ là tăng đàn gia súc, gia cầm mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị sản xuất trên mỗi hộ, mỗi đơn vị vật nuôi. Đây chính là hướng đi để phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với giảm nghèo bền vững, cải thiện đời sống và tạo nền tảng cho kinh tế nông thôn phát triển lâu dài.
