Mở rộng cơ hội đầu tư đường sắt cao tốc Bắc - Nam qua chương trình Roadshow quốc tế

Theo kế hoạch, ngày 15/5, Bộ Xây dựng sẽ tổ chức chương trình Roadshow quốc tế nhằm khảo sát thị trường và thu thập ý kiến từ các đơn vị tư vấn giàu kinh nghiệm triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao trên thế giới. Hoạt động này không chỉ giúp đánh giá năng lực chuyên môn mà còn đo lường mức độ quan tâm của các tổ chức đối với Gói thầu TV02 – tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tại sự kiện, đại diện chủ đầu tư dự kiến sẽ cung cấp bức tranh tổng thể về quy mô, hiện trạng triển khai dự án, đồng thời giới thiệu chi tiết mục tiêu, yêu cầu cũng như các tiêu chí cơ bản phục vụ công tác lựa chọn nhà thầu cho gói thầu quan trọng này.

Việc lựa chọn đơn vị tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi được xác định là nhiệm vụ then chốt, đóng vai trò “đường găng” quyết định tiến độ toàn bộ dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Đây là bước đi mang tính nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến các giai đoạn triển khai tiếp theo.

Mở rộng cơ hội đầu tư đường sắt cao tốc Bắc - Nam qua chương trình Roadshow quốc tế.

Báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ làm rõ hàng loạt yếu tố cốt lõi như lựa chọn công nghệ, quy mô đầu tư, hướng tuyến, tổng mức vốn, phương án chia dự án thành các hợp phần, cũng như thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED). Những nội dung này có ý nghĩa quyết định trong việc định hình toàn bộ dự án.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, đây cũng là căn cứ quan trọng để các cấp có thẩm quyền xem xét, lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp, bao gồm đầu tư công, hợp tác công – tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh. Qua đó, đảm bảo tính khả thi về tài chính, tiến độ triển khai cũng như mở rộng cơ hội tham gia cho doanh nghiệp trong nước.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, mục tiêu đặt ra là hoàn tất quá trình lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi ngay trong quý II/2026, tạo tiền đề cho việc triển khai các bước tiếp theo và tiến tới khởi công dự án đúng kế hoạch.

Song song với công tác chuẩn bị đầu tư, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua cũng được yêu cầu chủ động quy hoạch không gian kinh tế dọc hành lang tuyến. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm khai thác tối đa lợi ích kinh tế - xã hội mà tuyến đường sắt tốc độ cao mang lại trong tương lai.

Theo Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, đi qua 15 tỉnh, thành phố (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính là 20 địa phương). Tuyến đường được đầu tư mới hoàn toàn theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h và tải trọng 22,5 tấn/trục.

Dự án bao gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, với hệ thống phương tiện, thiết bị được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Mục tiêu chính là phục vụ vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng về quốc phòng, an ninh và có thể vận chuyển hàng hóa khi cần thiết.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án ước tính khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 67 tỷ USD, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước kết hợp với các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án sẽ được triển khai theo hình thức đầu tư công, kết hợp với phương thức PPP và đầu tư kinh doanh đối với một số hạng mục phù hợp.

Tiến độ tổng thể được xác định bắt đầu từ việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi vào năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn dự án vào năm 2035.

Để đảm bảo tính khả thi và đẩy nhanh tiến độ triển khai, dự án được áp dụng 20 cơ chế, chính sách đặc thù. Các cơ chế này tập trung vào việc rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, huy động tối đa nguồn lực xã hội, tăng cường phân cấp, phân quyền, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy ngành công nghiệp đường sắt trong nước.

Đáng chú ý, tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV, hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện với việc ban hành Nghị quyết số 227/2025/QH15, cho phép bổ sung các hình thức đầu tư PPP và đầu tư kinh doanh bên cạnh đầu tư công. Đồng thời, Luật Đường sắt số 95/2025/QH15 cũng được thông qua với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù mới, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc triển khai dự án trong giai đoạn tới.