Đến tháng 6/2026, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Lào Cai đạt 70,5%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ chiếm 26%. Tỷ lệ thất nghiệp trong lực lượng lao động được duy trì dưới 2%; kỹ năng nghề, năng suất và thu nhập của người lao động từng bước được cải thiện.
Những con số này cho thấy thị trường lao động của tỉnh Lào Cai cơ bản giữ được sự ổn định. Tuy nhiên, phía sau tỷ lệ thất nghiệp thấp vẫn còn những khoảng trống đáng chú ý: lao động phi chính thức còn nhiều, thất nghiệp trong thanh niên ở mức cao, dự báo cung – cầu chưa sát thực tế và hoạt động đào tạo chưa gắn chặt với vị trí việc làm mà doanh nghiệp đang cần.
Điều đó cũng cho thấy bài toán của Lào Cai không đơn thuần là tìm thêm việc làm cho người lao động. Thách thức lớn hơn nằm ở việc tạo ra những công việc có thu nhập ổn định, được bảo đảm quyền lợi và phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh.
Chỉ thị số 04-CT/TU vì thế xác định phát triển thị trường lao động, tạo việc làm bền vững là nhiệm vụ thường xuyên, gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lào Cai.
Giai đoạn 2026-2030, Lào Cai đặt mục tiêu giải quyết việc làm mới cho khoảng 150.000 người, bình quân 30.000 người mỗi năm; duy trì tỷ lệ thất nghiệp chung ở mức 1,5%.
Cùng với chỉ tiêu về số lượng, tỉnh Lào Cai hướng tới nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 75%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 36%. Khoảng 50% lực lượng lao động sẽ được đào tạo lại hoặc đào tạo thường xuyên; tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân đạt trên 6,5% mỗi năm.
Đáng chú ý, tốc độ tăng lao động qua đào tạo không lớn, từ 70,5% lên 75%, nhưng tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ được đặt mục tiêu tăng thêm 10 điểm phần trăm. Sự chênh lệch này phản ánh định hướng chuyển từ đào tạo phổ thông, ngắn hạn sang nâng cao chất lượng, khả năng công nhận kỹ năng và mức độ đáp ứng yêu cầu tuyển dụng.
Hiệu quả đào tạo cũng sẽ không chỉ được đánh giá qua số người hoàn thành khóa học. Những thước đo thực chất hơn được đặt ra, gồm tỷ lệ người học có việc làm, làm đúng ngành nghề, thu nhập, năng suất sau đào tạo và mức độ đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.
 |
| Cán bộ Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Lào Cai tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động (Ảnh: sưu tầm) |
Một trong những điểm đáng chú ý của Chỉ thị là yêu cầu tăng cường liên kết giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp.
Theo định hướng này, doanh nghiệp không chỉ tiếp nhận lao động sau đào tạo mà còn tham gia xác định nhu cầu nhân lực, đặt hàng chương trình, tổ chức thực hành và đánh giá chất lượng đầu ra. Đây là điều kiện để thu hẹp khoảng cách giữa kỹ năng được đào tạo với kỹ năng mà thị trường đang cần.
Việc cung ứng nhân lực cũng được gắn với quy hoạch phát triển ngành, nhu cầu tuyển dụng và tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm. Khi thông tin về dự án, ngành nghề và vị trí tuyển dụng được chia sẻ sớm, các cơ sở đào tạo có thêm căn cứ điều chỉnh ngành học, quy mô và thời gian đào tạo.
Cùng với đó, Lào Cai định hướng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong thu thập, phân tích, dự báo cung – cầu lao động. Hệ thống dữ liệu đồng bộ có thể giúp người lao động tiếp cận cơ hội việc làm nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giảm thời gian và chi phí tuyển dụng.
Hiện lao động nông nghiệp chiếm 49,15% tổng số lao động xã hội của tỉnh. Đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đưa tỷ lệ này xuống dưới 42%, bình quân mỗi năm chuyển khoảng 7.000 lao động từ khu vực nông nghiệp sang phi nông nghiệp.
Sự chuyển dịch này không đồng nghĩa với thu hẹp vai trò của nông nghiệp. Dư địa việc làm tại nông thôn được xác định ở nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, chế biến nông sản, hợp tác xã, làng nghề, du lịch cộng đồng và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc làm được gắn với giảm nghèo bền vững, bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ rừng, đất và nguồn nước. Cách tiếp cận này mở ra khả năng tạo việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng người lao động phải rời địa phương nhưng vẫn chưa tìm được công việc ổn định.
Xuất khẩu lao động tiếp tục được coi là một kênh nâng cao thu nhập và rèn luyện kỹ năng. Điểm mới nằm ở việc kết nối người lao động sau khi về nước với doanh nghiệp, khu công nghiệp, hợp tác xã và các chương trình khởi nghiệp, qua đó khai thác vốn, kinh nghiệm và tác phong công nghiệp đã tích lũy.
Cùng với tạo việc làm, Lào Cai chú trọng mở rộng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, nhà ở xã hội và dịch vụ tư vấn pháp lý. Đây là phần không thể tách rời của thị trường lao động bền vững, bởi chất lượng việc làm không chỉ nằm ở mức thu nhập mà còn được đo bằng sự ổn định, an toàn và quyền lợi lâu dài của người lao động.
Các đảng ủy trực thuộc được yêu cầu hoàn thành kế hoạch triển khai Chỉ thị trước ngày 15/9/2026. Triển vọng đạt mục tiêu 150.000 việc làm mới sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng kết nối dữ liệu, dự báo đúng nhu cầu và biến doanh nghiệp thành một chủ thể thực chất trong đào tạo, tuyển dụng và nâng cao kỹ năng lao động.
