Ngày 17/11, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với Tổ chức Nghiên cứu Nông Lâm Quốc tế (ICRAF) và Tổ chức Bánh mỳ cho Thế giới (BftW) tổ chức Hội nghị khởi động Dự án “Nông nghiệp sinh thái tạo cảnh quan bền vững cho người nghèo tại xã Hạnh Phúc và xã Phình Hồ”.
Dự hội nghị có đại diện nhà tài trợ, các tổ chức triển khai dự án, cơ quan chuyên môn của Trung ương và địa phương, lãnh đạo hai xã cùng các hộ nông dân tham gia.
Dự án hướng tới thúc đẩy phương thức sản xuất nông nghiệp sinh thái, tận dụng hiệu quả phế phụ phẩm nông nghiệp, bảo vệ tài nguyên đất và nước, đồng thời cải thiện sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, trọng tâm là người Mông và người Thái.
![]() |
| Ông Singer Johann - Đại diện nhà tài trợ từ Tổ chức Bánh mỳ cho Thế giới phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Hồng Duyên) |
Những kết quả từ giai đoạn 1 cho thấy hướng tiếp cận này đã bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Triển khai từ tháng 9/2021 đến tháng 8/2025 tại địa bàn huyện Trạm Tấu (cũ), dự án thu hút 128 hộ tham gia, xây dựng mô hình trên diện tích 50,3 ha với gần 15.430 cây trồng các loại như đào, mận, hồng, ổi, chanh, giổi, pơ mu và chè Shan. Người dân còn được hỗ trợ 5.000 kg cỏ phục vụ phát triển mô hình.
Không dừng ở việc hỗ trợ cây giống, dự án chú trọng chuyển giao kỹ thuật chăm sóc, ghép cây, ủ phân hữu cơ, quản lý dinh dưỡng và kết nối thị trường. Qua đó, người dân từng bước thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao khả năng chủ động trong quá trình chăm sóc và phát triển cây trồng.
Đáng chú ý, hiệu quả kinh tế thể hiện rõ qua sự thay đổi giá trị một số sản phẩm nông nghiệp. Nhờ cải tiến quy trình sản xuất, hỗ trợ thiết bị, công nghệ chế biến và xây dựng sản phẩm, giá trà Shan tăng từ khoảng 70.000 đồng/kg lên 300.000 - 350.000 đồng/kg. Giá khoai sọ nương cũng tăng từ 10.000 - 15.000 đồng/kg lên 20.000 - 25.000 đồng/kg.
Những con số này cho thấy, khi sản xuất được tổ chức theo hướng nâng cao chất lượng, gắn với chế biến và thị trường, giá trị nông sản có thể được cải thiện đáng kể. Đây cũng là cơ sở để người dân chuyển từ tư duy sản xuất đơn thuần sang quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, giá trị và đầu ra sản phẩm.
![]() |
| Đại diện dự án thông tin về kết quả thực hiện giai đoạn 1. (Ảnh: Hồng Duyên) |
Tiếp nối kết quả giai đoạn 1, dự án giai đoạn 2 có tổng kinh phí viện trợ không hoàn lại hơn 13,86 tỷ đồng, thời gian thực hiện đến hết tháng 8/2028.
Dự án dự kiến hỗ trợ trực tiếp khoảng 300 hộ gia đình, tương đương 1.200 người. Trong đó, khoảng 150 hộ đã tham gia giai đoạn trước và 150 hộ mới sẽ được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ.
Các nội dung trọng tâm gồm tập huấn kỹ thuật canh tác tuần hoàn, sản xuất phân hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học, kiểm soát xói mòn, sử dụng nước bền vững và phát triển mô hình nông lâm kết hợp.
Đáng chú ý, dự án tiếp tục duy trì 50,3 ha mô hình nông nghiệp sinh thái đã hình thành trong giai đoạn 1, đồng thời thiết lập thêm 50 ha cây sơn tra cho khoảng 150 hộ mới. Cùng với đó là phát triển vườn ươm cộng đồng, duy trì các nhóm nông dân cùng sở thích và hỗ trợ nâng cao giá trị những sản phẩm nông nghiệp chủ lực như chè Shan, khoai sọ nương và sơn tra.
Việc kết hợp cây trồng lâu năm với các loại cây ngắn ngày, tận dụng phế phụ phẩm để sản xuất phân hữu cơ và ứng dụng chế phẩm sinh học được kỳ vọng giúp giảm chi phí đầu vào, cải thiện độ phì nhiêu của đất, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tại hội nghị khởi động, các đại biểu đã trao đổi, đóng góp ý kiến về phương pháp tổ chức và định hướng triển khai, bảo đảm các hoạt động phù hợp với điều kiện sản xuất, tập quán canh tác và nhu cầu thực tế của người dân.
Trong hai ngày 18 và 19/11, đoàn công tác tiếp tục khảo sát các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông lâm kết hợp tại hai xã. Tại xã Hạnh Phúc, đoàn dự kiến thăm mô hình trồng cây ăn quả xen canh cây ngắn ngày ở thôn Cu Vai và vườn ươm cộng đồng tại thôn Trống Khua.
Tại xã Phình Hồ, các hoạt động khảo sát tập trung vào mô hình cây che phủ, vùng nguyên liệu chè Shan, Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch Bản Mù với chuỗi giá trị trà Shan, khoai sọ; đồng thời tìm hiểu mô hình thực hành nông nghiệp sinh thái và hoạt động hỗ trợ máy ép cám viên cho các hộ dân.
Với nguồn lực gần 14 tỷ đồng, giá trị quan trọng của dự án không chỉ nằm ở diện tích cây trồng hay số hộ được hỗ trợ, mà còn ở khả năng hình thành phương thức sản xuất có tính bền vững, giúp người dân khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa và nâng cao giá trị nông sản.
Nếu được tổ chức tốt, gắn kết chặt chẽ giữa chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, những mô hình này có thể trở thành cơ sở để phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao theo hướng sinh thái, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.
