Lào Cai kết nối Đại học Thái Nguyên, đưa tri thức vào động lực phát triển kinh tế

Từ ngày 11-17/11/2026, Đại học Thái Nguyên phối hợp với tỉnh Lào Cai tổ chức chuỗi hoạt động thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế năm 2026. Chương trình cụ thể hóa Thỏa thuận hợp tác giữa Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030, hướng tới tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.

Kết quả hợp tác những năm qua cho thấy quy mô phối hợp giữa hai bên ngày càng được mở rộng. Giai đoạn 2021-2026, Đại học Thái Nguyên đã đào tạo, bồi dưỡng và cấp trên 14.000 chứng chỉ cho cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên và người học. Quy mô tuyển sinh đạt gần 7.000 sinh viên, học viên; riêng Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai đào tạo khoảng 3.000 nhân lực trình độ đại học và sau đại học.

Những con số này cho thấy vai trò của cơ sở đào tạo đại học trong bổ sung nguồn nhân lực cho địa phương. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không chỉ là tăng quy mô đào tạo, mà còn phải nâng cao chất lượng và mức độ phù hợp giữa chương trình học với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Các địa biểu Hội thảo quốc tế Đối thoại chiến lược và trao đổi học thuật năm 2026 với chủ đề “Phát triển bền vững không biên giới - Thúc đẩy giáo dục, đổi mới sáng tạo và hợp tác khu vực” sáng ngày 12/11. (Ảnh: UBND tỉnh Lào Cai)

Lào Cai đang có nhu cầu nhân lực ở nhiều lĩnh vực như du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu, kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến và chuyển đổi số. Mỗi lĩnh vực đòi hỏi những nhóm kỹ năng khác nhau, từ quản trị sản xuất, vận hành công nghệ, quản lý chất lượng đến ngoại ngữ và năng lực tổ chức kinh doanh.

Vì vậy, sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình xác định nhu cầu đào tạo có ý nghĩa quan trọng. Khi doanh nghiệp cùng nhà trường xây dựng chương trình, tiếp nhận thực tập sinh, tham gia hướng dẫn và đánh giá năng lực người học, đào tạo sẽ có điều kiện gắn chặt hơn với việc làm và yêu cầu sản xuất, kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý trong hợp tác giữa Đại học Thái Nguyên và Lào Cai là hoạt động nghiên cứu khoa học, tư vấn và chuyển giao công nghệ đã có những kết quả cụ thể.

Giai đoạn vừa qua, nhà trường triển khai 23 đề tài nghiên cứu, 9 hợp đồng tư vấn, 4 dự án doanh nghiệp và 2 nhiệm vụ số hóa, với tổng kinh phí gần 80 tỷ đồng. Các hoạt động tập trung vào những lĩnh vực có ý nghĩa đối với kinh tế địa phương như nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu, du lịch và chuyển đổi số.

Đây là nguồn lực tri thức có thể hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm và đổi mới phương thức quản trị. Đối với các cơ sở sản xuất nông nghiệp, nghiên cứu khoa học có thể giúp hoàn thiện quy trình canh tác, bảo quản và chế biến. Trong lĩnh vực dược liệu, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào lựa chọn giống, quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng có thể góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Với doanh nghiệp du lịch, công nghệ số, dữ liệu khách hàng và các nền tảng quảng bá có thể hỗ trợ quản lý hoạt động kinh doanh, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tiếp cận các giải pháp quản trị số phù hợp còn giúp giảm chi phí, cải thiện hiệu quả điều hành và tăng khả năng cạnh tranh.

Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành sản phẩm, quy trình hoặc giải pháp có khả năng ứng dụng. Do đó, cần có cơ chế để doanh nghiệp tham gia đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ và đánh giá hiệu quả sau chuyển giao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh và PGS.TS. Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên trao kỷ niệm chương cho các đại sứ, đại diện cơ quan ngoại giao và tổ chức quốc tế. (Ảnh: UBND tỉnh Lào Cai)

Trong chuỗi hoạt động năm 2026, Đại học Thái Nguyên tổ chức nhiều diễn đàn trao đổi học thuật, kết nối hợp tác trong nước và quốc tế. Hội thảo quốc tế với chủ đề “Phát triển bền vững không biên giới: Thúc đẩy giáo dục, đổi mới sáng tạo và hợp tác khu vực” diễn ra từ ngày 11-13/11 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai, thu hút khoảng 200 đại biểu.

Ngày 16/11, hội thảo quốc tế về thúc đẩy liên kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp trong đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số dự kiến có khoảng 800 đại biểu tham dự. Đây là diễn đàn để các bên trao đổi định hướng hợp tác giai đoạn 2027-2035, tập trung vào đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Đáng chú ý, dịp này Đại học Thái Nguyên công bố quyết định thành lập Trung tâm Đào tạo, Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai; Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Lào Cai.

Việc hình thành hai trung tâm mở thêm đầu mối kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo. Trong đó, trung tâm về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có thể trở thành cầu nối giữa kết quả nghiên cứu với nhu cầu ứng dụng tại doanh nghiệp; trung tâm về y khoa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng góp phần bổ sung năng lực đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại địa phương.

Cùng với đó, Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam – Trung Quốc năm 2026 dự kiến diễn ra ngày 16/11, tập trung vào hợp tác đào tạo đại học, nghiên cứu khoa học, trao đổi giảng viên, sinh viên và phát triển các chương trình liên kết trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển.

Bên cạnh các hội thảo, hoạt động hợp tác chuyên môn được triển khai trong nhiều lĩnh vực. Trong y tế, Đại học Thái Nguyên tổ chức khám, tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân xã Cảm Nhân. Trong giáo dục, Trường Đại học Sư phạm hỗ trợ 3 trường phổ thông xây dựng mô hình, phòng học STEM và tập huấn giáo viên.

Ở lĩnh vực doanh nghiệp, Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp hỗ trợ Công ty Yên Thành, xã Trấn Yên xây dựng hệ thống quản trị số. Các đơn vị khác phối hợp phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái nông nghiệp, hỗ trợ sản phẩm OCOP, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thúc đẩy thương mại điện tử tại địa phương.

Những hoạt động này cho thấy hợp tác đại học không chỉ giới hạn trong giảng đường hay phòng nghiên cứu, mà đang hướng đến các nhu cầu cụ thể của đời sống sản xuất và kinh doanh.

Để mô hình liên kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp phát huy hiệu quả lâu dài, cần xác định rõ vai trò của từng bên. Nhà nước định hướng nhu cầu phát triển, tạo cơ chế kết nối và hỗ trợ môi trường hợp tác. Nhà trường cung cấp tri thức, nhân lực và giải pháp công nghệ. Doanh nghiệp cần chủ động đặt hàng, tham gia thử nghiệm, tiếp nhận nhân lực và đầu tư ứng dụng kết quả nghiên cứu.

Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần có những chương trình hỗ trợ phù hợp về tư vấn công nghệ, đào tạo quản trị, chuyển đổi số và tiếp cận kết quả nghiên cứu. Đây là nhóm doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới nhưng thường hạn chế về nguồn lực tài chính và nhân sự chuyên môn.

Hợp tác giữa Lào Cai và Đại học Thái Nguyên vì vậy không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn nhân lực hay mở rộng hoạt động nghiên cứu. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng đưa tri thức vào sản xuất, đưa công nghệ đến gần doanh nghiệp và tạo điều kiện để các kết quả khoa học được chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

Khi nhà trường hiểu nhu cầu của doanh nghiệp, doanh nghiệp chủ động tham gia vào quá trình đổi mới và chính quyền tạo được môi trường kết nối hiệu quả, nguồn lực tri thức sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Lào Cai trong những năm tới.