Giai đoạn 2019 - 2025, Trung tâm Phát triển Công Thương Bắc Ninh đã tham mưu, phối hợp triển khai nhiều đề án, mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Các hoạt động tập trung vào tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng thiết bị và công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Một trong những mô hình nổi bật là xây dựng hệ thống chiếu sáng học đường tại 56 trường tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (cũ). Cùng với đó, chương trình triển khai 5 đề án lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các cơ quan, công trình công cộng; 4 đề án xây dựng hệ thống đèn chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời tại quảng trường, khuôn viên các xã và một đề án lắp đặt đèn trang trí bằng công nghệ LED tại trụ sở Sở Công Thương.
Năm 2022, Trung tâm còn tham gia xây dựng thí điểm mô hình điện mặt trời mái nhà tại Trường Tiểu học xã Liên Bão (cũ). Những mô hình này góp phần giảm điện năng tiêu thụ, đồng thời đưa các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả đến gần hơn với cộng đồng.
Công tác truyền thông cũng được triển khai bằng nhiều hình thức. Trong giai đoạn 2019 - 2025, Trung tâm thực hiện 14 đề án tuyên truyền về tiết kiệm năng lượng; tổ chức 40 cuộc thi tìm hiểu kiến thức tiết kiệm năng lượng dành cho học sinh và 9 hội nghị tập huấn cho cơ quan, đơn vị, hộ gia đình.
Đáng chú ý, hơn 73.000 cuốn tài liệu được phát hành, gồm 31.000 cuốn sổ tay tiết kiệm năng lượng dành cho học sinh, 28.000 cuốn hướng dẫn sử dụng năng lượng tiết kiệm trong gia đình và 14.000 cuốn sổ tay sản xuất sạch hơn dành cho doanh nghiệp.
![]() |
| Bắc Ninh thúc đẩy tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. |
Đối với lĩnh vực sản xuất, chương trình quốc gia đã hỗ trợ kiểm toán năng lượng cho 20 doanh nghiệp, xây dựng mô hình quản lý năng lượng tại 16 doanh nghiệp và tổ chức 12 hội thảo tuyên truyền. Trung tâm cũng tư vấn, đánh giá sản xuất sạch hơn cho 4 doanh nghiệp; tham gia kiểm toán năng lượng và xây dựng mô hình quản lý năng lượng tại 40 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trong và ngoài tỉnh.
Thông qua hoạt động kiểm toán và tư vấn, doanh nghiệp có thêm cơ sở nhận diện những công đoạn tiêu thụ nhiều năng lượng, từ đó điều chỉnh quy trình vận hành, lựa chọn thiết bị phù hợp và kiểm soát chi phí sản xuất.
Thực tế, ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm đầu tư hệ thống năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời mái nhà. Công ty TNHH Đầu tư Yonz Technology Việt Nam tại Khu công nghiệp Yên Lư là một ví dụ. Doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất hơn 10,5 MWp, góp phần bổ sung nguồn điện phục vụ hoạt động sản xuất và thúc đẩy sử dụng năng lượng xanh trong khu công nghiệp.
Theo thống kê của Sở Công Thương, tổng kinh phí ngân sách nhà nước dành cho các nhiệm vụ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả do ngành Công Thương triển khai giai đoạn 2019 - 2025 đạt hơn 17,62 tỷ đồng. Ngoài ra, nguồn kinh phí khác huy động được hơn 2 tỷ đồng.
Riêng chương trình tiết kiệm điện giai đoạn 2020 - 2025 trên địa bàn thành phố có tổng kinh phí thực hiện 38,48 tỷ đồng, từ ngân sách thành phố, kinh phí ngành điện và nguồn vốn doanh nghiệp.
Kết quả đáng chú ý là sản lượng điện tiết kiệm trong giai đoạn 2020 - 2025 đạt khoảng 1,646 tỷ kWh, chiếm 1,94% tổng sản lượng điện thương phẩm. Nếu quy đổi theo mức giá tham khảo 2.000 đồng/kWh, lượng điện tiết kiệm này tương ứng giá trị khoảng 3.292 tỷ đồng.
Đây là con số cho thấy ý nghĩa kinh tế của việc sử dụng năng lượng hiệu quả. Đối với doanh nghiệp, giảm tiêu hao điện đồng nghĩa với giảm một phần chi phí đầu vào, góp phần hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với hộ gia đình, việc lựa chọn thiết bị có hiệu suất cao, sử dụng điện đúng cách cũng giúp giảm đáng kể chi phí sinh hoạt.
Trong bối cảnh nhu cầu điện phục vụ sản xuất và đời sống tiếp tục gia tăng, đặc biệt tại các khu công nghiệp, tiết kiệm năng lượng ngày càng có vai trò quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng. Mỗi kWh điện tiết kiệm được góp phần giảm áp lực cung ứng, hạn chế nguy cơ thiếu điện trong những thời điểm cao điểm, đồng thời giảm phát thải và tác động đến môi trường.
Giai đoạn 2026 - 2030, ngành Công Thương Bắc Ninh tiếp tục xác định sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Trọng tâm là đẩy mạnh truyền thông, hỗ trợ kiểm toán năng lượng và xây dựng hệ thống quản lý năng lượng tại các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thay thế thiết bị hiệu suất thấp bằng các giải pháp tiết kiệm điện.
Cùng với đó, ngành Công Thương nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng; phát triển các mô hình chiếu sáng thông minh, ứng dụng năng lượng tái tạo tại công sở, trường học, khu công nghiệp và cụm công nghiệp.
Từ những mô hình chiếu sáng học đường, hệ thống điện mặt trời mái nhà đến hoạt động kiểm toán năng lượng trong doanh nghiệp, các chương trình tiết kiệm năng lượng đang từng bước chuyển từ vận động nhận thức sang thay đổi hành động thực tế.
Về lâu dài, hiệu quả không chỉ được đo bằng lượng điện tiết kiệm hay số tiền giảm được, mà còn ở khả năng hình thành phương thức sản xuất ít tiêu hao năng lượng, sử dụng tài nguyên hợp lý và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để Bắc Ninh thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
