Thực hiện khuyến nghị của EC về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), thời gian qua, Hà Tĩnh đã rà soát, triển khai 17 nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, phân công cụ thể trách nhiệm cho các sở, ngành, lực lượng chức năng và địa phương có tàu cá.
Các nhiệm vụ tập trung vào quản lý đội tàu, giám sát hoạt động khai thác, kiểm soát tàu cá ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản và xử lý vi phạm. Đến cuối tháng 10/2026, toàn bộ 17 nhiệm vụ đã được hoàn thành.
Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn còn một số bất cập. Một số tàu cá hết hạn đăng kiểm, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm nhưng chưa gia hạn; biển số, ký hiệu nhận dạng trên tàu bị mờ, bong tróc, gây khó khăn cho việc kiểm tra, nhận diện.
![]() |
| Hà Tĩnh tăng kiểm soát đội tàu, minh bạch nguồn gốc thủy sản |
Trong tổng số 3.881 tàu cá từ 6m trở lên, 100% đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase, cấp giấy phép khai thác và đánh dấu theo quy định. Toàn bộ 52 tàu cá từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS).
Đáng chú ý, địa phương hiện có 19 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Các tàu này đã được lập danh sách, kiểm soát vị trí neo đậu và áp dụng biện pháp giám sát, không để tham gia khai thác.
Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã tổ chức tuần tra, kiểm tra, phát hiện và xử phạt hành chính 50 trường hợp vi phạm, với tổng số tiền hơn 620 triệu đồng.
Một trong những yêu cầu quan trọng trong chống khai thác IUU là kiểm soát chặt sản lượng thủy sản từ khi tàu xuất bến, cập cảng đến khâu thu mua, tiêu thụ. Tuy nhiên, kết quả thực hiện tại Hà Tĩnh vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.
Trong tháng 10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 402 tàu với 1.020 lượt cập cảng và 429 tàu với 1.038 lượt rời cảng. Lũy kế từ đầu năm, có 646 tàu với 12.104 lượt cập cảng, 818 tàu với 12.366 lượt rời cảng. Sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng đạt 150 tấn trong tháng, nâng tổng sản lượng từ đầu năm lên 1.463 tấn.
Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, không phát sinh hồ sơ đề nghị cấp giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ, giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác hoặc giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.
Nguyên nhân được cơ quan chuyên môn lý giải là sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong nước thông qua thương lái nhỏ lẻ, nên các tổ chức, cá nhân chưa có nhu cầu xác nhận, chứng nhận nguồn gốc. Tuy nhiên, việc truy xuất nguồn gốc cần được thực hiện thường xuyên, không phụ thuộc vào mục đích tiêu thụ trong nước hay xuất khẩu.
Thực tế, một số chủ tàu, thuyền trưởng chưa ghi chép đầy đủ nhật ký, báo cáo khai thác; thông tin về chuyến biển, ngư trường, thời gian và sản lượng có trường hợp chưa thống nhất với dữ liệu giám sát hành trình. Việc cập nhật thông tin trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) đôi lúc chưa kịp thời; đối chiếu dữ liệu giữa eCDT, VMS, cơ sở dữ liệu tàu cá và hồ sơ giấy vẫn chủ yếu thực hiện thủ công.
Để khắc phục, Hà Tĩnh cần tăng cường kiểm tra, đối chiếu dữ liệu, xác nhận thông tin trước khi tổng hợp báo cáo, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cán bộ thực thi và ý thức chấp hành của chủ tàu, thuyền trưởng.
Về lâu dài, đầu tư đồng bộ hạ tầng hậu cần nghề cá cũng là yêu cầu cấp thiết. Trong đó, việc nạo vét luồng lạch, nâng cấp cảng cá, khu neo đậu và sớm triển khai dự án cảng cá Kỳ Ninh có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực kiểm soát tàu cá, sản lượng khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Việc hoàn thành các nhiệm vụ theo khuyến nghị của EC là kết quả đáng ghi nhận, song yêu cầu đặt ra với Hà Tĩnh hiện nay là duy trì kỷ cương quản lý, khắc phục triệt để những tồn tại và bảo đảm dữ liệu khai thác minh bạch, đồng bộ. Đây là nền tảng để ngăn chặn vi phạm IUU, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC và phát triển nghề cá bền vững.
