Sáng 16/11/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai, Đại học Thái Nguyên phối hợp với Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai tổ chức Diễn đàn Hợp tác Giáo dục Việt Nam - Trung Quốc năm 2026, với chủ đề “Hợp tác giáo dục đại học Việt Nam - Trung Quốc trong kỷ nguyên AI: Kết nối toàn cầu, đổi mới sáng tạo, kiến tạo tương lai”.
![]() |
![]() |
| Các đại biểu tham dự Diễn đàn Hợp tác Giáo dục Việt Nam - Trung Quốc năm 2026, với chủ đề “Hợp tác giáo dục đại học Việt Nam - Trung Quốc trong kỷ nguyên AI: Kết nối toàn cầu, đổi mới sáng tạo, kiến tạo tương lai”. (Ảnh: Tiến Lập) |
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Hoàng Văn Hùng nhấn mạnh, trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn và công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học, hợp tác đã trở thành năng lực cốt lõi của mỗi cơ sở giáo dục.
Theo đó, mục tiêu của diễn đàn không dừng lại ở việc mở rộng quan hệ giữa các trường mà hướng tới xác định đúng đối tác, đúng nhu cầu, chuyển từ kết nối sang hợp tác, từ hợp tác tạo ra những sản phẩm cụ thể và hình thành quan hệ đối tác bền vững.
![]() |
| PGS.TS. Hoàng Văn Hùng - Giám đốc Đại học Thái Nguyên phát biểu khai mạc. (Ảnh: Tiến Lập) |
Định hướng này cho thấy yêu cầu mới đối với hợp tác giáo dục quốc tế: Tri thức và nghiên cứu khoa học cần được chuyển hóa thành năng lực ứng dụng, phục vụ sản xuất, kinh doanh và giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương.
Đại học Thái Nguyên định hướng thúc đẩy liên kết theo chuỗi giá trị tri thức, kết nối đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Mạng lưới hợp tác cũng được mở rộng với sự tham gia của chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng.
Với lợi thế có hơn 182 km đường biên giới tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Lào Cai có nhiều điều kiện để phát triển hợp tác giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học xuyên biên giới.
![]() |
| Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Tiến Lập) |
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh đánh giá, quan hệ hợp tác giữa Lào Cai và Vân Nam thời gian qua đã đạt nhiều kết quả trên các lĩnh vực kinh tế cửa khẩu, thương mại, du lịch, giao thông kết nối, văn hóa - thể thao và giáo dục - đào tạo.
Trong giai đoạn mới, tỉnh Lào Cai mong muốn tăng cường kết nối với các trường đại học và nhà khoa học hai nước, đưa những thành tựu khoa học - công nghệ vào giải quyết các vấn đề thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, lãnh đạo tỉnh Lào Cai đề xuất ba nhóm lĩnh vực hợp tác trọng tâm. Thứ nhất, nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Trung Quốc, tập trung bồi dưỡng giáo viên, phát triển học liệu số cho các trường khu vực biên giới, mở rộng học bổng và cơ hội giao lưu cho học sinh, sinh viên vùng cao.
Thứ hai, chia sẻ và ứng dụng công nghệ số, AI trong cảnh báo sớm thiên tai, lũ quét, sạt lở đất, góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân miền núi.
Thứ ba, tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong đào tạo tiếng Trung chuyên ngành, logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới, bảo đảm chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Những đề xuất này thể hiện cách tiếp cận hợp tác xuất phát từ nhu cầu phát triển của địa phương. Đặc biệt, việc gắn đào tạo ngoại ngữ, công nghệ và logistics với hoạt động kinh tế cửa khẩu có thể góp phần hình thành đội ngũ lao động đáp ứng tốt hơn yêu cầu giao thương, dịch vụ và hội nhập quốc tế.
Tỉnh Lào Cai cũng mong muốn Đại học Thái Nguyên tiếp tục phát huy vai trò cầu nối thông qua Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai, thúc đẩy kết nối các đối tác quốc tế với các cơ sở giáo dục trong tỉnh.
Một trong những nội dung đáng chú ý của diễn đàn là các tham luận tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị ứng dụng cao.
TS. Nguyễn Văn Tảo, Phó Giám đốc Đại học Thái Nguyên, trình bày định hướng “Từ hợp tác giáo dục đến hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Định hướng và sáng kiến hợp tác giai đoạn 2026-2030”.
Ba sáng kiến được đề xuất gồm thành lập các cụm hợp tác liên ngành theo nhu cầu thực tế; gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học; xây dựng các mô hình thí điểm giải quyết bài toán của địa phương và doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2030.
Đại diện Đại học Nông nghiệp Vân Nam chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu giống cây trồng thích ứng, phòng chống dịch bệnh động - thực vật xuyên biên giới, nông nghiệp tuần hoàn, công nghệ chế biến trà và phát triển chuỗi ngành hàng cà phê. Đồng thời, đề xuất hình thành liên minh hợp tác đào tạo và công nhận tiêu chuẩn kỹ thuật nông nghiệp song phương.
Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa thiết thực đối với các địa phương có thế mạnh nông nghiệp như Lào Cai. Việc kết nối nghiên cứu với sản xuất có thể mở thêm cơ hội tiếp cận giống mới, công nghệ chế biến, quản lý chất lượng và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Ở lĩnh vực giáo dục, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai đề xuất mô hình phối hợp ba bên giữa Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai, Đại học Thái Nguyên và các trường đại học Trung Quốc. Trọng tâm là bồi dưỡng năng lực AI cho giáo viên, nâng cao chất lượng dạy tiếng Trung, kết nối mô hình “Lớp học không biên giới” và phát triển giáo dục STEM tại các trường THPT.
Trong khi đó, đại diện Trường Đại học Mỏ - Địa chất tập trung phân tích khả năng hợp tác đào tạo về khoa học Trái đất và khai thác mỏ, phục vụ ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển công nghệ khai thác mỏ xanh, quản lý tài nguyên nước ngầm, cảnh báo thiên tai địa chất và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Các nội dung thảo luận cho thấy hợp tác giáo dục Việt Nam - Trung Quốc đang mở rộng sang những lĩnh vực gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực công nghệ.
![]() |
| Đại diện các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc thực hiện nghi thức trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: Tiến Lập) |
Điểm đáng quan tâm từ diễn đàn là định hướng hình thành cơ chế hợp tác ba bên giữa trường đại học Việt Nam, trường đại học Trung Quốc và cộng đồng doanh nghiệp.
Đây là hướng đi có ý nghĩa quan trọng bởi doanh nghiệp vừa là nơi sử dụng nguồn nhân lực, vừa là môi trường để kiểm nghiệm và ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học.
Khi doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định nhu cầu đào tạo, xây dựng chương trình nghiên cứu và đặt hàng công nghệ, hoạt động hợp tác đại học sẽ có thêm điều kiện gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp Lào Cai, những lĩnh vực như logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, du lịch thông minh và quản trị số đều có thể trở thành không gian hợp tác với các cơ sở giáo dục hai nước.
Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu, kiến thức quản trị hiện đại và các giải pháp công nghệ phù hợp với quy mô hoạt động. Đây cũng là cơ hội để thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong nhà trường và khả năng ứng dụng tại doanh nghiệp.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc đã trao nhiều thỏa thuận hợp tác, trong đó có các thỏa thuận giữa Đại học Thái Nguyên với Học viện Hồng Hà, Học viện Văn Sơn, Đại học Sư phạm Thủ đô; giữa Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên) với Đại học Nông nghiệp Vân Nam; giữa Trường Đại học Đồng Tháp với Đại học Sư phạm Hoa Đông.
Các đại biểu cũng chia thành ba nhóm chuyên môn để trao đổi về kết nối công nghệ, phát triển xanh và đào tạo nguồn nhân lực tương lai.
![]() |
| Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại diễn đàn. (Ảnh: Tiến Lập) |
Phát biểu bế mạc, TS. Nguyễn Văn Tảo đề nghị các trường sớm lựa chọn những nội dung hợp tác phù hợp để triển khai ngay trong năm 2027; đẩy mạnh trao đổi giảng viên, sinh viên, đa dạng hóa mô hình liên kết đào tạo 2+2, 3+1, hướng tới đào tạo song bằng; thành lập các nhóm nghiên cứu chung và xây dựng cơ chế hợp tác ba bên giữa trường đại học hai nước với cộng đồng doanh nghiệp. Đại học Thái Nguyên sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối kết nối, duy trì diễn đàn đánh giá định kỳ hằng năm.
Từ những thỏa thuận được ký kết đến các đề xuất hợp tác cụ thể, diễn đàn đặt nền tảng cho một hướng tiếp cận mới: Lấy nhu cầu phát triển làm điểm xuất phát, lấy tri thức và công nghệ làm nguồn lực, lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo.
Với lợi thế vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế, cùng sự tham gia của các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp, Lào Cai có cơ hội chuyển hóa hợp tác giáo dục thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng nhân lực và năng lực cạnh tranh của địa phương trong những năm tới.
