Gỡ “nút thắt” đầu tư vào nông nghiệp: Chính sách mới hướng tới trúng – đúng – đủ lực

Sáng 31/3, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp cho ý kiến hoàn thiện dự thảo nghị định về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn – một trong những chính sách được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong thu hút nguồn lực xã hội vào khu vực này.

Tập trung đúng “điểm nghẽn” đầu tư vào nông nghiệp

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo nghị định được xây dựng trên cơ sở rà soát, cập nhật các chủ trương mới của Đảng, đồng thời tiếp thu ý kiến từ các bộ, ngành nhằm bảo đảm tính đồng bộ, tránh chồng chéo với hệ thống chính sách hiện hành.

Thay vì dàn trải, chính sách hỗ trợ được thiết kế có trọng tâm, tập trung vào những lĩnh vực còn dư địa phát triển nhưng chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp như: thủy sản, chăn nuôi quy mô lớn, cơ sở giết mổ tập trung, chế biến – bảo quản nông sản và phát triển vùng nguyên liệu.

Đáng chú ý, dự thảo đã điều chỉnh một số nội dung theo hướng thực tiễn hơn, như bổ sung mức trần hỗ trợ 10 tỷ đồng/dự án đối với vùng nguyên liệu; giảm ngưỡng vốn đầu tư dự án chế biến, bảo quản từ 60 tỷ xuống 45 tỷ đồng để mở rộng khả năng tiếp cận chính sách; đồng thời bãi bỏ các nội dung đã được quy định ở văn bản khác nhằm tránh trùng lặp.

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, việc thu hút đầu tư vào nông nghiệp không thể chỉ dựa vào một nghị định riêng lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách về đất đai, tín dụng, khoa học – công nghệ và môi trường.

Trên tinh thần đó, dự thảo nghị định không “thiết kế lại” toàn bộ hệ thống chính sách, mà kế thừa có chọn lọc, bổ sung những khoảng trống còn thiếu. Trong bối cảnh nguồn lực hạn chế, nguyên tắc xuyên suốt là hỗ trợ có trọng tâm, đúng đối tượng và có giới hạn.

Cụ thể, chính sách được thiết kế theo ba nguyên tắc chính: mức hỗ trợ tối đa 30% chi phí đầu tư; quy định trần hỗ trợ theo từng dự án; và gắn với tiêu chí quy mô, điều kiện cụ thể để tránh dàn trải.

Đồng thời, việc triển khai sẽ tuân thủ thống nhất theo pháp luật đầu tư công, không phát sinh quy trình riêng, nhằm bảo đảm kỷ luật tài khóa và tính minh bạch trong thực thi.

Yêu cầu đồng bộ, khả thi và sát thực tiễn

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn là lĩnh vực được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, song việc thu hút doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi chính sách phải thực sự đi vào thực chất.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà. Ảnh: VGP/Minh Khôi.

Phó Thủ tướng yêu cầu cơ quan soạn thảo rà soát toàn diện Nghị định 57/2018/NĐ-CP và các chính sách liên quan để xác định rõ những nội dung còn phù hợp, những điểm cần điều chỉnh hoặc bổ sung. Nguyên tắc là nội dung đã được quy định đầy đủ thì không lặp lại; những vấn đề mới, chưa có cơ chế cụ thể phải được nghiên cứu để đưa vào nghị định.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ cần “đúng thời điểm” – tức hỗ trợ ngay khi doanh nghiệp triển khai dự án, thay vì sau khi hoàn thành, nhằm giảm áp lực tài chính và tăng khả năng tiếp cận. Thủ tục cũng phải được đơn giản hóa, tránh phát sinh rào cản mới.

Bên cạnh các nội dung hiện có, dự thảo nghị định được yêu cầu tiếp tục hoàn thiện theo hướng bao quát hơn, không chỉ dừng ở sản xuất mà còn mở rộng sang các lĩnh vực như phát triển nông thôn, xử lý môi trường, hạ tầng, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển vùng nguyên liệu gắn với đất đai.

Các quy định chuyển tiếp cũng cần được thiết kế hợp lý, bảo đảm tính liên tục của chính sách, đồng thời đánh giá đầy đủ khả năng cân đối ngân sách để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh: chính sách phải xuất phát từ thực tiễn, giải quyết đúng “điểm nghẽn” của doanh nghiệp, tránh tình trạng ban hành hình thức nhưng khó đi vào cuộc sống. Qua đó, tạo động lực mới cho dòng vốn đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn – khu vực đang giữ vai trò nền tảng trong phát triển kinh tế bền vững.