| Bài liên quan |
| Dự kiến nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh được “giảm áp lực” |
| Đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng: Cân nhắc mở rộng dư địa, giảm gánh nặng chi phí |
Sáng 23/4 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố kết quả khảo sát hộ kinh doanh trong bối cảnh khung pháp luật về thuế, đăng ký kinh doanh và chính sách hỗ trợ đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.
Theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, khảo sát thực hiện từ tháng 2–4/2026 tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy “sức khỏe” khu vực hộ kinh doanh đang suy yếu. Cụ thể, gần 74% hộ cho biết chỉ lãi ít hoặc không có lãi; hơn 81% bị giảm doanh thu và 75% giảm lượng khách hàng. Chỉ 1,9% đạt mức lợi nhuận kỳ vọng.
 |
| Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI |
Dù số hồ sơ khảo sát phản ánh mức độ sụt giảm so với các giai đoạn trước, nhưng thực tế cho thấy phần lớn hộ kinh doanh đang hoạt động với biên lợi nhuận rất mỏng, “đủ duy trì nhưng khó tích lũy và chống chịu rủi ro”. Hệ quả là xu hướng phòng thủ gia tăng: 60,8% hộ dự kiến giữ nguyên quy mô trong hai năm tới, 33% có xu hướng thu hẹp, trong khi chỉ 1,8% có kế hoạch mở rộng.
Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ chi phí và yêu cầu tuân thủ pháp lý. Có tới 73,3% hộ cho rằng đây là trở ngại lớn hơn cả vấn đề đầu vào hay thị trường; 73% đánh giá thời gian dành cho tuân thủ ở mức cao. Đáng chú ý, gánh nặng này không giảm theo quy mô mà có xu hướng tăng theo doanh thu, làm suy giảm động lực mở rộng.
Liên quan đến chuyển đổi mô hình, chỉ 15,6% hộ có ý định trở thành doanh nghiệp trong hai năm tới. Theo ông Phạm Ngọc Thạch - Phó Trưởng Ban Pháp chế VCCI, rào cản lớn nhất nằm ở chi phí và nghĩa vụ tuân thủ: hơn 90% hộ lo ngại thủ tục thuế, kế toán, chi phí bảo hiểm, nghĩa vụ tài chính và nguy cơ thanh tra, kiểm tra gia tăng.
Tuy vậy, khảo sát cũng cho thấy nhận thức chính sách có ảnh hưởng rõ rệt đến quyết định chuyển đổi. Nhóm hiểu rõ quy định có tỷ lệ sẵn sàng chuyển đổi lên tới 33%, cao hơn đáng kể so với nhóm chưa nắm rõ.
Từ thực tiễn này, các chuyên gia cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận chính sách theo hướng phân tầng khu vực hộ kinh doanh, xác định đúng nhóm có tiềm năng để hỗ trợ trọng tâm. Đồng thời, cần đơn giản hóa quy định thuế, kế toán, phát triển các công cụ tuân thủ chi phí thấp, dễ sử dụng và giảm rủi ro sau chuyển đổi.
Việc định vị lại hộ kinh doanh không chỉ là đối tượng quản lý mà còn là khu vực cần được hỗ trợ phát triển bền vững được xem là yếu tố then chốt, nhằm khơi thông động lực tăng trưởng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong dài hạn.
