Mùa báo cáo tài chính quý I: Doanh nghiệp lãi đậm, doanh nghiệp hụt hơi

Mùa báo cáo tài chính quý I: Doanh nghiệp lãi đậm, doanh nghiệp hụt hơi

Doanh nghiệp bước vào mùa báo cáo với bức tranh không đồng đều

Mùa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 đang dần mở ra bức tranh kinh doanh của doanh nghiệp trong những tháng đầu năm, với gam màu sáng tối đan xen. Tính đến sáng 19/4, thêm 17 doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh, cho thấy sự chênh lệch đáng kể về doanh thu và lợi nhuận giữa các đơn vị.

Diễn biến này phản ánh thực tế quen thuộc của thị trường: cùng chịu tác động từ môi trường kinh doanh chung, nhưng kết quả của từng doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào đặc thù ngành nghề, cấu trúc chi phí, dư địa thị trường và khả năng khai thác hiệu quả các mảng kinh doanh cốt lõi.

Ở nhóm tích cực, nhiều doanh nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận, thậm chí ghi nhận mức cải thiện mạnh nhờ biên lợi nhuận được mở rộng hoặc nguồn thu tài chính tăng lên. Ngược lại, vẫn có những doanh nghiệp đi lùi so với cùng kỳ, cho thấy áp lực cạnh tranh, chi phí đầu vào và điều kiện kinh doanh chưa giảm bớt.

Trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ hàng hóa, CTCP Dịch vụ Hàng hoá Sài Gòn (mã chứng khoán: SCS) ghi nhận kết quả ổn định trong quý đầu năm. Doanh thu đạt gần 272 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 218 tỷ đồng, cùng tăng 2% so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý là giá vốn chỉ tăng nhẹ, qua đó giúp lợi nhuận gộp cải thiện. Bên cạnh đó, doanh thu tài chính của doanh nghiệp tăng mạnh 69%, lên hơn 22 tỷ đồng, trong khi chi phí quản lý chỉ nhích nhẹ lên gần 16 tỷ đồng. Sau khi khấu trừ các chi phí, lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 173 tỷ đồng, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước.

Với kết quả này, SCS đã hoàn thành 21% kế hoạch doanh thu và 23% mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm 2026, cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì được sự ổn định trong bối cảnh nhiều ngành còn biến động.

Ở nhóm nông nghiệp - thực phẩm, CTCP Giống bò sữa Mộc Châu (MCM) là một trong những điểm sáng đáng chú ý. Doanh thu thuần quý I đạt 742 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận gộp tăng mạnh lên 212 tỷ đồng, kéo biên lãi gộp từ 24,3% lên 28,6%.

Nhờ hiệu quả hoạt động cải thiện, lợi nhuận sau thuế của Mộc Châu Milk đạt hơn 80 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong 9 quý gần đây. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 3.126 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 241 tỷ đồng. Sau quý đầu năm, công ty đã hoàn thành 24% kế hoạch doanh thu và 33% chỉ tiêu lợi nhuận năm.

Trong nhóm ngân hàng, Ngân hàng TMCP Việt Á (VAB) ghi nhận quý mở đầu tương đối tích cực. Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 cho thấy thu nhập lãi thuần đạt hơn 675 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ.

Ngoài hoạt động tín dụng, nhiều mảng kinh doanh khác cũng tăng trưởng mạnh. Lãi thuần từ dịch vụ đạt gần 66 tỷ đồng, tăng 64%; hoạt động kinh doanh ngoại hối lãi 9,8 tỷ đồng, tăng 142%; trong khi mảng mua bán chứng khoán đầu tư chuyển từ lỗ sang lãi.

Dù chi phí hoạt động tăng 13%, lên gần 256 tỷ đồng, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng vẫn đạt 520 tỷ đồng, tăng khoảng 18%. Kết quả, lợi nhuận trước thuế của VAB đạt 508 tỷ đồng, tăng 44%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 408 tỷ đồng, tăng gần 39,5% so với cùng kỳ. So với mục tiêu lợi nhuận trước thuế 1.945 tỷ đồng trong năm nay, ngân hàng đã hoàn thành khoảng 26% kế hoạch sau quý đầu tiên.

Nhóm dầu khí tiếp tục xuất hiện nhiều cái tên tăng trưởng mạnh về lợi nhuận trong quý I. CTCP Vận tải Dầu khí Thái Bình Dương (PVP) đạt 75 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 88% so với cùng kỳ năm trước.

CTCP Phân phối khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PGD) gây chú ý khi ghi nhận lợi nhuận tăng tới 400%, đạt 65 tỷ đồng. Trong khi đó, CTCP Dịch vụ Phân phối Tổng hợp Dầu khí (PSD) cũng đạt 54 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 145%.

Ở nhóm năng lượng, CTCP Thủy điện Miền Nam (SHP) cũng ghi nhận kết quả nổi bật. Doanh thu quý I đạt khoảng 97 tỷ đồng, tăng 47% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sau thuế đạt 37 tỷ đồng, gấp 2,8 lần năm trước. Mức tăng này cho thấy một số doanh nghiệp điện và năng lượng đang tận dụng tốt hơn điều kiện thị trường và hiệu quả vận hành trong giai đoạn đầu năm.

Nhiều doanh nghiệp vẫn đi lùi về lợi nhuận

Ở chiều ngược lại, không ít doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh kém tích cực hơn so với cùng kỳ. CTCP Dịch vụ biển Tân Cảng (TOS) báo lãi giảm 6%, còn 201 tỷ đồng.

CTCP Thương mại và Đại lý Dầu Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (TMD) giảm 15% lợi nhuận, trong khi CTCP Khu Công nghiệp Nam Tân Uyên (NTC) ghi nhận mức giảm mạnh hơn, tới 43%, xuống còn 39 tỷ đồng.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp khác như CTCP Cát Lợi (CLC), CTCP Sông Ba (SBA), CTCP Thiết bị Điện và CTCP Pin Ắc quy Miền Nam (PAC) cũng chứng kiến lợi nhuận sau thuế suy giảm. Mức giảm dao động từ 8% đến 49% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực kinh doanh vẫn hiện hữu ở nhiều lĩnh vực.

Việc một số doanh nghiệp giảm lợi nhuận trong khi các đơn vị khác tăng trưởng mạnh cho thấy quý I chưa hình thành một xu hướng lợi nhuận đồng nhất trên diện rộng. Thay vào đó, kết quả đang phản ánh rõ sự phân hóa theo từng ngành, từng mô hình hoạt động và khả năng kiểm soát chi phí của mỗi doanh nghiệp.

Các báo cáo tài chính đã công bố đến thời điểm này cho thấy bức tranh kinh doanh quý I/2026 đang phân hóa mạnh. Một số doanh nghiệp tận dụng được lợi thế quy mô, duy trì biên lợi nhuận và tăng tốc ở các mảng cốt lõi. Trong khi đó, nhiều đơn vị vẫn đối mặt với sức ép suy giảm lợi nhuận do chi phí, thị trường hoặc đặc thù chu kỳ ngành. Mùa báo cáo quý I không chỉ là thước đo sức khỏe tài chính, mà còn là tín hiệu sớm để nhận diện những ngành đang hồi phục tốt, những doanh nghiệp có khả năng giữ nhịp tăng trưởng, cũng như các lĩnh vực cần thêm thời gian để cải thiện hiệu quả kinh doanh.