Đề xuất bỏ mức 500 triệu đồng khỏi luật thuế hộ kinh doanh

Bộ Tài chính đã gửi Bộ Tư pháp hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế Giá trị gia tăng để thẩm định. Theo thông tin công bố của Bộ Tư pháp ngày 15/4/2026, hồ sơ này đang ở bước thẩm định, chưa phải quy định đã có hiệu lực thi hành.

Điểm đáng chú ý là Bộ Tài chính đề xuất sửa quy định về ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh. Nếu như Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 đã nâng mức doanh thu không phải nộp thuế từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng tương ứng lên 500 triệu đồng, thì nay dự thảo mới chuyển theo hướng không ấn định con số này ngay trong luật.

Năm 2026 sẽ là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình của hộ kinh doanh từ mô hình nhỏ lẻ sang quản trị theo hướng chuyên nghiệp hơn. Mục tiêu của cơ quan thuế là đưa hoạt động kinh doanh cá thể vào khuôn khổ minh bạch và thiết lập môi trường kinh doanh bình đẳng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp (Ảnh minh họa).

Theo phương án mới được Bộ Tài chính đưa ra, luật sẽ quy định theo hướng: cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm dưới mức do Chính phủ quy định thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Nói cách khác, ngưỡng miễn thuế vẫn tồn tại, nhưng thẩm quyền xác định mức cụ thể sẽ được giao cho Chính phủ thay vì “đóng đinh” ngay trong luật. Việc này, nếu được thông qua, sẽ tạo dư địa điều chỉnh nhanh hơn khi bối cảnh kinh tế thay đổi.

Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh quy định 500 triệu đồng/năm mới bắt đầu áp dụng cho thu nhập từ kinh doanh từ kỳ tính thuế năm 2026. Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhưng riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026; trong khi Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được ban hành ngày 5/3/2026 và có hiệu lực ngay từ ngày ký.

Với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và các hộ đang cân nhắc chuyển đổi mô hình, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở ngưỡng miễn thuế. Quan trọng hơn là thông điệp chính sách: Bộ Tài chính muốn có công cụ linh hoạt hơn để điều hành tài khóa trong giai đoạn biến động, đồng thời hỗ trợ nhóm kinh doanh quy mô nhỏ tốt hơn. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân cũng đặt trọng tâm vào hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh.

Ở góc độ thị trường, đề xuất này còn liên quan trực tiếp đến mục tiêu khuyến khích hộ kinh doanh lớn lên thành doanh nghiệp. Cuối năm 2025, khi nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm, cơ quan soạn thảo đồng thời bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, với mức thuế suất 15%, tương tự thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm. Chi tiết này cho thấy định hướng chính sách đang dần kéo hệ thống thuế của hộ kinh doanh lại gần hơn với tư duy quản lý theo chuẩn doanh nghiệp.

Một yếu tố khác khiến đề xuất sửa luật được chú ý là quá trình chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ năm 2026 đang tạo ra phản ứng ban đầu từ một bộ phận hộ kinh doanh. Theo hướng dẫn và thông tin triển khai của cơ quan chức năng, với hộ, cá nhân kinh doanh chuyển từ phương pháp khoán sang kê khai từ năm 2026, Cơ quan Thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước, cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp phát hiện có hành vi che giấu doanh thu dẫn tới thiếu số thuế phải nộp.

Điều này cho thấy cơ quan quản lý đang cố gắng giảm tâm lý e ngại của hộ kinh doanh khi bước vào cơ chế kê khai mới. Tuy vậy, việc Bộ Tài chính muốn Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế cũng phản ánh thực tế rằng chính sách hiện hành có thể cần dư địa điều chỉnh nhanh hơn để vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ, vừa tránh tạo áp lực quá lớn với hộ kinh doanh nhỏ trong lúc chi phí đầu vào và sức mua còn nhiều khó khăn. Đây là phần tác động đáng quan tâm nhất với doanh nghiệp, bởi hộ kinh doanh là nguồn bổ sung tự nhiên cho khu vực doanh nghiệp nhỏ trong những năm tới.

Về tiến độ, Bộ Tư pháp đã đăng tải hồ sơ thẩm định ngày 15/4/2026. Theo đề xuất trong hồ sơ, Bộ Tài chính muốn trình dự án luật theo trình tự, thủ tục rút gọn tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI. Nếu phương án này được chấp nhận, chính sách thuế với hộ kinh doanh có thể tiếp tục điều chỉnh ngay trong năm đầu tiên triển khai cơ chế mới.