Cục Thuế ban hành 8 quy tắc mới trong giải quyết thủ tục hành chính thuế

Cục trưởng Cục Thuế đã ký Quyết định số 1361/QĐ-CT ngày 30/9/2026, ban hành Quy định về quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký, áp dụng đối với cơ quan thuế các cấp và lãnh đạo, công chức tại các cơ quan này.

Điểm đáng chú ý là bộ quy tắc không chỉ yêu cầu giải quyết hồ sơ đúng quy định mà còn đặt trọng tâm vào trải nghiệm của người nộp thuế, từ việc được hướng dẫn dễ hiểu, hạn chế cung cấp lại thông tin đến khả năng theo dõi tiến độ và nhận kết quả rõ ràng.

Tám quy tắc hướng đến thay đổi cách phục vụ người nộp thuế

Theo Điều 5 của Quy định ban hành kèm Quyết định số 1361/QĐ-CT, quy tắc đầu tiên là “Giao tiếp đúng mực”. Công chức thuế phải tôn trọng, bình tĩnh, lắng nghe và trao đổi rõ ràng với người nộp thuế. Đây là yêu cầu đặt nền tảng cho quá trình tiếp nhận, giải đáp và xử lý công việc, hạn chế tình trạng giao tiếp thiếu rõ ràng hoặc gây khó khăn cho người thực hiện thủ tục.

Cục Thuế vừa ban hành “Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế” - Nguồn ảnh: Cục Thuế.

Đi liền với giao tiếp là quy tắc “Hướng dẫn đúng ngay”. Nội dung này yêu cầu hướng dẫn đúng việc, đủ ý, dễ hiểu và dễ thực hiện. Với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân, việc được hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu có ý nghĩa thiết thực, giúp giảm nguy cơ phải bổ sung hồ sơ nhiều lần do chưa nắm rõ yêu cầu.

Quy tắc thứ ba, “Có dữ liệu - chủ động khai thác”, nhấn mạnh trách nhiệm sử dụng thông tin đã có và được phép khai thác. Khi dữ liệu phát sinh chênh lệch, công chức thuế cần đối chiếu, xác định nguyên nhân; trường hợp có dấu hiệu rủi ro thì thực hiện kiểm tra theo quy định. Cách tiếp cận này hướng đến giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin không cần thiết, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý thuế.

Ở khâu xử lý, quy tắc “Linh hoạt - không tùy tiện” yêu cầu công chức thuế tuân thủ pháp luật nhưng chủ động lựa chọn cách thức thực hiện phù hợp trong phạm vi được phép. Linh hoạt ở đây không đồng nghĩa với bỏ qua điều kiện, trình tự hoặc tiêu chuẩn pháp lý, mà là xử lý công việc phù hợp với tình huống thực tế và đúng thẩm quyền.

Quy tắc thứ năm, “Đủ điều kiện - không chờ đến hạn”, nhấn mạnh yêu cầu xử lý hồ sơ ngay khi đã đáp ứng đầy đủ điều kiện, không để công việc chậm trễ chỉ vì tâm lý chờ đến thời hạn cuối cùng. Đây là nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với thời gian thực hiện thủ tục và chi phí tuân thủ của người nộp thuế.

Chủ động xử lý vướng mắc, không đùn đẩy trách nhiệm

Với quy tắc “Vướng phải báo - vượt phải trình - đúng thẩm quyền phải xử lý”, công chức thuế được yêu cầu chủ động báo cáo khi phát sinh khó khăn, trình cấp có thẩm quyền đối với vấn đề vượt thẩm quyền và trực tiếp xử lý những công việc thuộc trách nhiệm của mình. Quy định hướng đến hạn chế tình trạng hồ sơ bị đình trệ do thiếu phối hợp hoặc đùn đẩy giữa các bộ phận.

Quy tắc thứ bảy, “Giải quyết đến cùng”, đặt trách nhiệm theo dõi công việc xuyên suốt quá trình giải quyết. Việc chuyển hồ sơ sang bộ phận khác không đồng nghĩa với chấm dứt trách nhiệm phối hợp. Công chức thuế cần theo dõi tiến độ, kiểm tra kết quả trước khi trả và bảo đảm thông tin về tình trạng xử lý thống nhất với thực tế.

Khép lại bộ quy tắc là yêu cầu “Minh bạch - liêm chính - kiểm soát chặt - xử lý nghiêm”. Nội dung này nhấn mạnh việc ngăn ngừa hành vi nhũng nhiễu, né tránh trách nhiệm hoặc vụ lợi; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Việc công khai các quy tắc và kênh tiếp nhận phản ánh cũng tạo điều kiện để người nộp thuế theo dõi, đánh giá chất lượng phục vụ.

Không thay đổi nghĩa vụ thuế và điều kiện giải quyết hồ sơ

Theo Quy định ban hành kèm Quyết định số 1361/QĐ-CT, bộ quy tắc là chuẩn mực nội bộ dành cho Cơ quan Thuế các cấp và đội ngũ lãnh đạo, công chức trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Việc thực hiện quy tắc gắn với yêu cầu nâng cao kỷ luật, kỷ cương công vụ và chất lượng phục vụ người nộp thuế.

Tuy nhiên, bộ quy tắc không thay thế hoặc làm thay đổi thành phần hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục, thời hạn, quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế theo quy định pháp luật. Doanh nghiệp và cá nhân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế, chuẩn bị hồ sơ và tuân thủ thời hạn theo quy định hiện hành.

Với tám quy tắc được xây dựng xuyên suốt từ khâu giao tiếp đến kiểm soát trách nhiệm, Cục Thuế hướng đến chuẩn hóa cách thực thi công vụ, giảm những yêu cầu không cần thiết và tăng tính minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các đơn vị triển khai đồng bộ, thực hiện đúng trách nhiệm và duy trì cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên.