Thứ ba 17/11/2026 21:17
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Đông Nam Á trước bài toán an ninh năng lượng: Giảm phụ thuộc nhập khẩu để tăng sức chống chịu

Nhu cầu năng lượng của Đông Nam Á được dự báo sẽ tăng nhanh nhất thế giới trong thập niên tới, nhưng sự phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu đang khiến khu vực đối mặt với nhiều rủi ro trước các biến động địa chính trị. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đẩy mạnh chuyển dịch sang năng lượng sạch, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường hợp tác khu vực sẽ là chìa khóa để củng cố an ninh năng lượng dài hạn.

Báo cáo công bố ngày 28/6 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy Đông Nam Á sẽ trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng nhu cầu năng lượng toàn cầu trong những năm tới. Dù chỉ chiếm khoảng 9% dân số và 4% GDP thế giới, khu vực này được dự báo sẽ đóng góp gần 20% mức tăng nhu cầu năng lượng toàn cầu đến năm 2035.

Tuy nhiên, những diễn biến địa chính trị gần đây, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đã bộc lộ rõ những điểm yếu mang tính cấu trúc của hệ thống năng lượng khu vực. Sự phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, danh mục nguồn cung chưa đa dạng và các tuyến vận chuyển tập trung khiến Đông Nam Á dễ bị tổn thương trước các cú sốc về giá và nguồn cung.

Đông Nam Á trước bài toán an ninh năng lượng: Giảm phụ thuộc nhập khẩu để tăng sức chống chịu

Trước khi khủng hoảng xảy ra, khoảng 60% lượng dầu thô nhập khẩu và gần một phần ba lượng khí đốt nhập khẩu của Đông Nam Á đến từ Trung Đông. Bên cạnh đó, khoảng 45% nguồn cung các sản phẩm dầu mỏ của khu vực cũng phụ thuộc vào dầu thô từ khu vực này. Theo IEA, các cú sốc về giá năng lượng đang làm gia tăng chi phí nhập khẩu, gây áp lực lên lạm phát và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế.

Nếu không có những thay đổi mang tính căn bản trong cơ cấu năng lượng, hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của Đông Nam Á có thể tăng từ hơn 80 tỷ USD trong năm 2024 lên khoảng 245 tỷ USD vào năm 2035. Ngược lại, nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ các cam kết về khí hậu đã công bố, chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch vào thời điểm này có thể giảm khoảng một nửa.

Theo IEA, trước mắt, nhiều quốc gia Đông Nam Á đang triển khai các giải pháp nhằm giảm tác động từ biến động giá năng lượng như khuyến khích tiết kiệm điện, thúc đẩy sử dụng phương tiện giao thông công cộng, mở rộng hình thức làm việc từ xa, kiểm soát giá bán lẻ và tìm kiếm thêm các nguồn cung nhiên liệu thay thế.

Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý các khoản trợ cấp dành cho nhiên liệu hóa thạch của khu vực, vốn ở mức khoảng 40 tỷ USD trước khi khủng hoảng xảy ra, được dự báo sẽ tăng đáng kể trong năm 2026 nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Về dài hạn, IEA cho rằng tăng cường phối hợp trong toàn khu vực sẽ đóng vai trò then chốt để nâng cao an ninh năng lượng. Các quốc gia ASEAN cần thúc đẩy cơ chế dự trữ nhiên liệu chung, xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp và mở rộng kết nối lưới điện xuyên biên giới thông qua Lưới điện ASEAN nhằm nâng cao khả năng chia sẻ nguồn điện và giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Đa dạng hóa nguồn năng lượng cũng được xác định là ưu tiên hàng đầu. Trong đó, phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy điện khí hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng được xem là ba giải pháp trọng tâm để giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Theo IEA, các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo, điện khí hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng từ năm 2015 đã giúp Đông Nam Á tiết kiệm khoảng 30 tỷ USD chi phí nhập khẩu nhiên liệu chỉ riêng trong năm 2025.

Bên cạnh đó, thủy điện, địa nhiệt và điện hạt nhân cũng được đánh giá là những nguồn năng lượng có thể góp phần đa dạng hóa cơ cấu cung ứng trong tương lai. Indonesia, Việt Nam và Philippines hiện đang nghiên cứu các lộ trình phát triển điện hạt nhân, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế để chuẩn bị cho quá trình triển khai, dù đây vẫn là lĩnh vực cần nhiều thời gian và nguồn lực.

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng gia tăng cũng như mục tiêu chuyển đổi năng lượng, IEA ước tính vốn đầu tư cho hệ thống lưới điện và các giải pháp lưu trữ năng lượng của khu vực cần tăng từ khoảng 13 tỷ USD mỗi năm hiện nay lên khoảng 50 tỷ USD vào năm 2050.

Theo đánh giá của IEA, việc kết hợp hiệu quả các giải pháp ứng phó ngắn hạn với chiến lược chuyển dịch năng lượng dài hạn, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực, sẽ quyết định khả năng bảo đảm an ninh năng lượng của Đông Nam Á trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng và môi trường địa chính trị toàn cầu còn nhiều biến động.

Tin bài khác
Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) mở ra hướng hỗ trợ các quốc gia trong khu vực chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện khung pháp lý và tiếp cận tài chính để phát triển điện hạt nhân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13 tại Manila, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó nhấn mạnh kết nối kinh tế, ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trung Quốc và Canada nhất trí giảm thuế quan trước thềm hội nghị APEC

Trung Quốc và Canada nhất trí giảm thuế quan trước thềm hội nghị APEC

Ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Canada Mark Carney đạt thỏa thuận giảm thuế đối với nhiều mặt hàng, trong bối cảnh Canada đẩy mạnh đa dạng hóa thương mại và Bắc Kinh tìm cách khẳng định vai trò đối tác ổn định.
Sơn La: Còn gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong năm 2026

Sơn La: Còn gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong năm 2026

Với gần 479 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa giải ngân, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La đang tăng tốc thi công, tháo gỡ vướng mắc, quyết tâm hoàn thành kế hoạch.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn Việt Nam dự AIPA-47 tại Philippines

Tham dự Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 tại Manila từ ngày 17 đến 18/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp tục khẳng định cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy đoàn kết, đồng thuận và tăng cường vai trò của ngoại giao nghị viện đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân dự APEC 2026

Nhận lời mời của lãnh đạo Trung Quốc, ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, đồng thời tiến hành các hoạt động song phương tại Trung Quốc.
Phú Thọ định hướng hình thành đô thị hiện đại ven sông Lô

Phú Thọ định hướng hình thành đô thị hiện đại ven sông Lô

Phú Thọ đang nghiên cứu quy hoạch khu đô thị hai bên sông Lô theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng, khai thác hiệu quả quỹ đất và phát huy giá trị cảnh quan, văn hóa ven sông.
Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Một hệ thống pháp luật ổn định, minh bạch và được thực thi nhất quán đang được đặt ở vị trí của một lợi thế cạnh tranh quốc gia, khi Việt Nam hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý và tạo môi trường đủ tin cậy để doanh nghiệp đầu tư dài hạn.
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế và nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam – Chile đang hướng tới nâng tầm hợp tác từ trao đổi hàng hóa sang đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường ASEAN – Mỹ Latinh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila (Philippines), ngày 15/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia, tập trung thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.