Đề xuất tăng tỷ lệ nhiệm vụ khoa học có doanh nghiệp tham gia từ năm 2027

Tại cuộc họp về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch khoa học và công nghệ, thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho rằng thị trường khoa học và công nghệ vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Theo đánh giá tại cuộc họp, nguồn cung công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thị trường, trong khi khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế. Sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đặt hàng, nghiên cứu và phát triển công nghệ cũng chưa sâu.

Đề xuất tăng tỷ lệ nhiệm vụ khoa học có doanh nghiệp tham gia từ năm 2027.

Gỡ điểm nghẽn từ định giá đến thương mại hóa

Một trong những vấn đề được đặt ra là cơ chế xác định và quản lý tài sản hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước chưa thực sự rõ ràng, trong đó có việc xác định loại tài sản công hay tài sản tư.

Cùng với đó, hoạt động định giá, thẩm định giá quyền sở hữu trí tuệ gặp khó khăn do thiếu cơ sở dữ liệu và thông tin về các giao dịch tương đồng để làm căn cứ tham chiếu.

Hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và khả năng kết nối của các sàn giao dịch khoa học và công nghệ còn hạn chế. Các tổ chức trung gian cũng chưa đáp ứng đầy đủ vai trò kết nối cung - cầu, hỗ trợ chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.

Trước thực tế này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, xử lý các điểm nghẽn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu, định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch khoa học và công nghệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao làm rõ những quy định chưa đồng bộ, xác định loại hình tài sản hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện phương thức quản lý.

Một nội dung khác được yêu cầu làm rõ là quyền sở hữu trí tuệ sau định giá và phương thức giao dịch đối với kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc nghiên cứu đưa các kết quả này lên sàn giao dịch khoa học và công nghệ được đặt trong mục tiêu tăng tính công khai, minh bạch và từng bước hình thành dữ liệu cho thị trường.

Đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu

Đối với các sàn giao dịch khoa học và công nghệ, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu hoàn thiện quy định pháp luật, tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động của sàn, đặc biệt là khả năng kết nối giữa nghiên cứu và nhu cầu thực tế của thị trường khi thương mại hóa kết quả.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu quy định về tỷ lệ tối thiểu các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của viện nghiên cứu, trường đại học có sự tham gia của doanh nghiệp, dự kiến xem xét triển khai từ năm 2027.

Định hướng này đặt doanh nghiệp vào vị trí tham gia sâu hơn trong chuỗi từ xác định nhu cầu, đặt hàng, nghiên cứu, phát triển công nghệ đến chuyển giao và thương mại hóa kết quả.

Thay vì chỉ tập trung vào khâu tạo ra kết quả nghiên cứu, việc tăng sự tham gia của doanh nghiệp hướng tới gắn hoạt động nghiên cứu với nhu cầu ứng dụng và khả năng hình thành sản phẩm, dịch vụ trên thị trường.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp, xử lý các khó khăn, kiến nghị liên quan đến định giá sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch khoa học và công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Các bộ, ngành liên quan được yêu cầu nâng cao năng lực cho viện nghiên cứu, trường đại học về quản lý chi phí, định giá quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước.

Đối với các viện nghiên cứu, trường đại học, yêu cầu được đặt ra là chủ động nắm vững các quy định về định giá quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước.

Việc nghiên cứu tỷ lệ tối thiểu nhiệm vụ có doanh nghiệp tham gia, nếu được cụ thể hóa trong chính sách từ năm 2027, sẽ là một trong những hướng tiếp cận nhằm tăng liên kết giữa khu vực nghiên cứu và khu vực sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thêm điều kiện để kết quả khoa học và công nghệ được chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa.