Đẩy mạnh phân cấp, không để phát sinh “giấy phép con” khi sửa luật

Hoàn thiện thể chế gắn với phân quyền và chuyển đổi số

Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (ngày 2/3) đã cho ý kiến về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (Ảnh: TTXVN).

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 là yêu cầu cấp thiết nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập phát sinh trong quá trình thi hành; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia.

Một nội dung trọng tâm của dự thảo là mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý theo hướng thực chất, thuận lợi hơn cho người dân. Theo đó, dự thảo bỏ điều kiện “khó khăn về tài chính” đối với một số nhóm đối tượng đặc thù như: cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ; người có công nuôi dưỡng liệt sĩ khi còn nhỏ; người bị nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật…

Đối với dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh việc xây dựng luật thay thế Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 nhằm tiếp tục thể chế hóa các đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Việc ban hành luật nhằm giải quyết các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn tổ chức thi hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức và hoạt động của các cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết việc xây dựng, ban hành luật là cần thiết nhằm thể chế hóa các quan điểm, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương; về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đồng thời, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật liên quan và có tính dự báo đối với sự phát triển của hoạt động công chứng trong thời gian tới.

Không đặt thêm thủ tục, tập trung tháo gỡ vướng mắc thực tiễn

Phát biểu tại phiên họp, tiếp thu ý kiến đối với ba dự án luật, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Chính phủ đã chỉ đạo sát sao quá trình xây dựng các dự thảo luật, bảo đảm quán triệt đầy đủ các mục tiêu, nguyên tắc lớn trong hoàn thiện thể chế.

Theo đó, trước hết là thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là các định hướng mới về tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và xây dựng chính quyền địa phương hai cấp. Tinh thần xuyên suốt là nội dung nào địa phương thực hiện hiệu quả hơn thì mạnh dạn giao cho địa phương, bảo đảm phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, tránh chồng chéo.

Các dự thảo luật được xây dựng gắn với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp; kiên quyết không đặt ra thủ tục hành chính mới, không để phát sinh “giấy phép con” trong quá trình sửa đổi luật.

Đồng thời, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh và quyền lợi của người dân – nhất là trong các lĩnh vực trợ giúp pháp lý, tiếp cận thông tin và công chứng – phải bảo đảm phù hợp với nguồn lực, điều kiện thực tiễn và tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Do đây là các luật sửa đổi, bổ sung, yêu cầu đặt ra là tập trung giải quyết triệt để những vướng mắc, tồn tại phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Công tác rà soát, nhận diện khó khăn, bất cập được thực hiện nghiêm túc nhằm tránh tình trạng sửa đổi nhưng vẫn tiếp tục phát sinh vướng mắc.

Với tinh thần các luật sửa đổi phải thực sự tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn, Chính phủ yêu cầu rà soát kỹ lưỡng các bất cập phát sinh trong quá trình thi hành, tránh tình trạng sửa đổi nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế; đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa ở những lĩnh vực xã hội có thể thực hiện tốt hơn, điển hình như đối với Luật Công chứng (sửa đổi).

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo Bộ Tư pháp hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tới.