Đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh công nghệ, thúc đẩy cải cách thể chế mạnh mẽ

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, cắt giảm 47, đơn giản hóa 4 và sửa đổi, bổ sung 3 điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực này.

Sáng 7/8, trình Quốc hội dự án luật nói trên, Bộ trưởng khoa học và công nghệ Vũ Hải Quân nêu rõ, việc sửa đổi các luật này xuất phát từ yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh có điều kiện và sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa hoạc và Công nghệ Vũ Hải Quân thì Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết và nghị định tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, các văn bản này sẽ hết hiệu lực sớm, nên việc luật hóa các chính sách nêu trên là cần thiết nhằm đảm bảo tính ổn định và thống nhất của hệ thống pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Khoa hoạc và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày tờ trình. (Ảnh: Quochoi.vn).

Dự thảo luật tập trung vào ba nhóm nội dung lớn. Thứ nhất là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh. Đối với Luật Tần số vô tuyến điện, dự thảo cắt giảm các giấy phép không còn cần thiết, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm thông qua việc khai thác, phân tích cơ sở dữ liệu về cấp phép và chứng chỉ vô tuyến điện.

Dự thảo cũng bãi bỏ quy định về đào tạo vô tuyến điện viên, phân lại thẩm quyền quản lý về việc đào tạo này nhằm giảm bớt ngành nghề kinh doanh có điều kiện và tạo thuận lợi cho người dân được cấp chứng chỉ.

Đối với Luật Viễn thông, dự thảo bãi bỏ và đơn giản hóa một số điều kiện cấp phép viễn thông, bãi bỏ điều kiện hoạt động đối với dịch vụ đăng ký duy trì tên miền, chuyển sang quản lý hậu kiểm. Đối với Luật Giao dịch điện tử, dự thảo bãi bỏ thủ tục hành chính về thay đổi nội dung cấp phép và thủ tục gia hạn cấp phép kinh doanh dịch vụ tin cậy để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đề cập nội dung phân cấp, phân quyền, Bộ trưởng Quân cho hay dự Luật Chuyển giao công nghệ giao Bộ quyền xây dựng, phê duyệt và ban hành các chương trình, chính sách về nhập khẩu công nghệ và phát triển thị trường khoa học công nghệ. Việc này nhằm nâng cao tính chủ động, rút ngắn thời gian xử lý và đảm bảo tính đồng bộ với pháp luật liên quan.

Lần sửa đổi này, Chính phủ cũng đề xuất hoàn thiện cơ sở pháp lý sử dụng hạ tầng viễn thông cho quốc phòng, an ninh. Luật Tần số vô tuyến điện sửa đổi quy định cấp phép băng tần cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh theo hướng tăng thời hạn cấp phép ban đầu từ 3 năm lên 5 năm. Điều này giúp có đủ dữ liệu đánh giá khách quan hiệu quả sử dụng băng tần và nhiệm vụ quốc phòng, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Luật Viễn thông cũng được hoàn thiện để đảm bảo chia sẻ hạ tầng viễn thông cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Chính phủ sẽ quy định cụ thể chính sách sử dụng chung miễn phí hạ tầng của doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ để thực hiện các nhiệm vụ này. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung các yêu cầu đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và tính linh hoạt theo từng thời kỳ.

Về nội dung thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi các dự án luật này. Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát việc cắt giảm thủ tục và phân cấp, phân quyền, đảm bảo rõ phương thức hậu kiểm, phù hợp với năng lực thực thi của địa phương, dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa, dịch vụ và gắn với liên thông dữ liệu.

Đối với Luật Tần số vô tuyến điện, Ủy ban tán thành kéo dài giấy phép cấp lần đầu cho doanh nghiệp quốc phòng, an ninh lên 5 năm. Tuy nhiên, vì băng tần là tài nguyên giá trị lớn, cơ quan thẩm tra đề nghị luật hóa căn cứ xác định tỷ lệ băng tần phục vụ quốc phòng.

Với Luật Viễn thông, Ủy ban nhất trí về việc chia sẻ hạ tầng phục vụ quốc phòng, an ninh nhưng đề nghị Chính phủ báo cáo rõ phạm vi áp dụng, cơ chế bù đắp chi phí cho doanh nghiệp chia sẻ hạ tầng và đảm bảo bí mật nhà nước. Về tên miền ".vn", Ủy ban đồng tình đưa dịch vụ này ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện nhưng cần có bộ công cụ hậu kiểm mạnh vì liên quan đến chủ quyền số.

Đối với Luật Giao dịch điện tử, đa số thành viên Ủy ban tán thành việc bỏ thủ tục gia hạn giấy phép dịch vụ tin cậy, thay bằng thủ tục cấp lại khi hết hạn, nhưng yêu cầu thủ tục cấp lại phải đơn giản, nhanh chóng.

Về Luật Chuyển giao công nghệ, bà Hải phản ánh một số ý kiến băn khoăn về việc chuyển thẩm quyền phê duyệt các chương trình quốc gia từ Thủ tướng sang Bộ Khoa học và Công nghệ vì đây là nội dung lớn, cần vai trò điều phối của Thủ tướng.

Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ, nghiên cứu cơ chế thành lập hội đồng thẩm định để không làm giảm yêu cầu thẩm định, đánh giá tác động và bảo đảm thống nhất với pháp luật về sở hữu trí tuệ và ngân sách nhà nước.