Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó nhấn mạnh chủ trương sử dụng hiệu quả tài nguyên, thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng theo hướng xanh, bền vững và kinh tế tuần hoàn.
 |
| Việc ban hành Nghị định 209/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho ngành vật liệu xây dựng phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản, giảm phát thải và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xây dựng. |
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là khuyến khích tận dụng đất, đá thải và các loại phế thải phát sinh trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản để sản xuất vật liệu xây dựng hoặc sử dụng trong các công trình xây dựng. Đây được xem là giải pháp góp phần giảm áp lực lên nguồn tài nguyên thiên nhiên, hạn chế tình trạng đổ thải gây ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả khai thác khoáng sản.
Theo quy định, việc sử dụng đất, đá thải và phế thải phải được phân loại, đánh giá chất lượng, mức độ an toàn, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật.
Nghị định cũng quy định rõ về chiến lược phát triển vật liệu xây dựng. Theo đó, chiến lược được lập cho thời kỳ 10 năm, tầm nhìn 30 năm và được rà soát, điều chỉnh định kỳ 5 năm một lần hoặc khi cần thiết nhằm bảo đảm cân đối cung - cầu, ổn định thị trường, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước xây dựng các nội dung liên quan trong quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để doanh nghiệp, nhà đầu tư định hướng hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng vật liệu xây dựng theo hướng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.
 |
| Theo quy định, việc sử dụng đất, đá thải và phế thải phải được phân loại, đánh giá chất lượng, mức độ an toàn, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật. |
Đối với địa phương, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức lập, điều chỉnh và phê duyệt kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng. Kế hoạch được xây dựng cho thời kỳ 5 năm, định hướng 10 năm và phải được phê duyệt trước ngày 31/3 của năm đầu kỳ kế hoạch. Nội dung kế hoạch phải phù hợp với chiến lược phát triển vật liệu xây dựng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành liên quan.
Trong lĩnh vực khai thác và sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng, Nghị định yêu cầu việc quy hoạch, khai thác, chế biến và sử dụng phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích; đáp ứng nhu cầu sản xuất vật liệu xây dựng, đồng thời duy trì cân đối cung - cầu và ổn định thị trường. Nhà nước khuyến khích đổi mới công nghệ, đẩy mạnh chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị khoáng sản, giảm thất thoát tài nguyên và gắn hoạt động sản xuất với bảo vệ môi trường.
Bên cạnh đó, Nghị định dành nhiều chính sách ưu đãi cho hoạt động nghiên cứu, đầu tư phát triển và sử dụng vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thông minh và các loại vật liệu thân thiện với môi trường. Các tổ chức, cá nhân tham gia lĩnh vực này có thể được xem xét hưởng các chính sách ưu đãi về tín dụng, tiếp cận nguồn vốn hợp pháp, hỗ trợ lãi suất, ưu đãi về đất đai và các cơ chế hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.
Việc ban hành Nghị định 209/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho ngành vật liệu xây dựng phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản, giảm phát thải và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xây dựng.
