Theo chương trình, trong ngày làm việc đầu tiên của đợt 2, Quốc hội khóa XVI nghe trình bày các tờ trình, báo cáo về 5 nội dung gồm: định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản; và việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình mục tiêu quốc gia.
Sau đó, Quốc hội thảo luận tại tổ về các nội dung này.
 |
| Quốc hội khóa XVI bàn giải pháp khai thông nguồn lực đất đai cho phát triển |
Trong số các nội dung được xem xét, định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 nhận được sự quan tâm lớn bởi đất đai vừa là nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, vừa liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Việc sửa đổi được định hướng nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng về đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách đất đai; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, đồng thời tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) thuộc nhóm 7 dự án luật được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Đây là những dự án luật có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp tới quản lý nhà nước, hoạt động của người dân, doanh nghiệp và thị trường.
Các chính sách định hướng sửa đổi Luật Đất đai tập trung vào 7 nhóm lớn. Trong đó, đáng chú ý là đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng công khai, minh bạch.
Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất, chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển về đất đai.
Các chính sách về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất cũng được nghiên cứu hoàn thiện, gắn với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai.
Một nội dung quan trọng khác là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, qua đó nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và hạn chế những bất cập phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách đất đai.
Mục tiêu xuyên suốt là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để đất đai được quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời phát huy tốt hơn giá trị của nguồn lực này cho phát triển kinh tế - xã hội.
Cùng với Luật Đất đai, Quốc hội xem xét định hướng sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản. Việc đặt các chính sách này trong cùng một chương trình lập pháp có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là đối với những vấn đề có mối liên hệ chặt chẽ giữa đất đai, phát triển nhà ở và thị trường bất động sản.
Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), định hướng chính sách tập trung vào cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh không còn phù hợp; thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông; đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn và bảo đảm sự thống nhất với các luật có liên quan.
Một yêu cầu quan trọng khác là hoàn thiện cơ chế điều tiết để thị trường bất động sản phát triển theo hướng minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Trong khi đó, việc sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 hướng tới tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, bảo đảm quyền có nơi ở hợp pháp của công dân.
Dự án luật cũng được định hướng hoàn thiện để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc được nhận diện trong quá trình thực hiện Luật Nhà ở năm 2023.
Việc đồng bộ hóa các quy định về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản được kỳ vọng góp phần tạo lập hành lang pháp lý thống nhất hơn, giảm xung đột giữa các quy định, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi cho thị trường phát triển lành mạnh.
Một nội dung quan trọng khác được Quốc hội xem xét là định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Dự án được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương đổi mới quản lý tài chính công, khắc phục những bất cập, chồng chéo trong thực tiễn, tăng cường phân cấp, phân quyền, đồng thời siết chặt kỷ luật tài khóa và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Các nội dung trọng tâm gồm hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm với kế hoạch đầu tư công trung hạn; tích hợp quy trình phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công vào quy trình phân bổ chi ngân sách hằng năm; hoàn thiện thẩm quyền lập, phân bổ kế hoạch và dự toán.
Dự án cũng định hướng bổ sung quy định về sử dụng số tăng thu, dự phòng và dự trữ tài chính để ứng phó với các tình huống khẩn cấp; hoàn thiện cơ chế xử lý ngân sách cuối năm, chuyển nguồn và tạm ứng trong thời gian chỉnh lý quyết toán.
Cũng trong chương trình làm việc, Quốc hội xem xét việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình mục tiêu quốc gia.
Đây là một trong những nội dung quan trọng được Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, cùng với nhiều vấn đề lớn khác của đất nước.
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được tổ chức tại Nhà Quốc hội, chia thành 2 đợt. Đợt 1 diễn ra từ ngày 3/8 đến sáng 13/8; đợt 2 từ ngày 19/8 đến ngày 24/8/2026. Trong thời gian giữa hai đợt họp, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan hữu quan tập trung nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự án luật, dự thảo nghị quyết trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Với khối lượng công việc lớn, trong đó có 7 dự án luật được cho ý kiến lần đầu và nhiều nội dung quan trọng được xem xét, quyết định, đợt 2 của Kỳ họp được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và tạo thêm dư địa huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho phát triển đất nước.
