Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu thực hiện nghiêm “5 không”, quyết tâm gỡ thẻ vàng IUU

Ngày 13/10, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Phiên họp thứ 36 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gắn với phát triển bền vững ngành thủy sản. Cuộc họp được kết nối trực tuyến tới 22 tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác chống khai thác IUU đã có chuyển biến tích cực, từng bước khắc phục các tồn tại theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

Đến ngày 30/9, cả nước có 80.003 tàu cá từ 6 m trở lên được đăng ký, cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia; khoảng 96% tàu có giấy phép khai thác còn hạn. Trong số 27.520 tàu cá từ 15 m trở lên, có 27.238 tàu đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Việc truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) được triển khai tại 141 cảng, bến cá. Việt Nam đã thực hiện đầy đủ 31/38 khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5; 5 khuyến nghị đang tiếp tục được hoàn thiện theo lộ trình và 2 khuyến nghị cần tiếp tục trao đổi, làm rõ với EC.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu quyết tâm gỡ thẻ vàng IUU. Ảnh Chinhphu.vn

Siết trách nhiệm, không để phát sinh vi phạm

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, từ nay đến cuối năm 2026, việc gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC phải được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thực hiện quyết liệt, đồng bộ và gắn với mục tiêu phát triển thủy sản bền vững.

Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung thực hiện nghiêm “5 không”: Không để phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; không để các vụ việc vi phạm quy định về VMS bị bỏ sót hoặc kéo dài; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai khác với dữ liệu, hồ sơ và thực tế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, điều phối các nhiệm vụ chống khai thác IUU, bám sát kế hoạch hành động của Thủ tướng Chính phủ và phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý triệt để những tồn tại theo khuyến nghị của EC. Cơ quan này cần thiết lập đầu mối thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, giải trình các vấn đề EC quan tâm, chủ động cung cấp thông tin, bằng chứng về kết quả khắc phục.

Bộ Quốc phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển trọng điểm, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; phối hợp kiểm soát tàu cá ra, vào cảng. Bộ Công an chỉ đạo điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, gian lận hồ sơ, gian lận nguồn gốc thủy sản và tổ chức khai thác trái phép; xem xét xử lý hình sự đối với trường hợp đủ căn cứ theo quy định.

Thanh tra Chính phủ tiếp tục kiểm tra việc thực hiện các kết luận thanh tra, đồng thời tăng cường thanh tra tại những địa phương còn hạn chế trong công tác chống khai thác IUU.

Các địa phương cần quản lý chặt tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu đã xóa đăng ký và tàu có nguy cơ cao vi phạm.

Địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện

Đối với 22 tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá, Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các địa phương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn, không khoán trắng cho cấp phó hoặc cơ quan chuyên môn. Những địa phương để xảy ra vi phạm, chậm chuyển biến phải kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu.

Các địa phương cần quản lý chặt tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu đã xóa đăng ký và tàu có nguy cơ cao vi phạm; khẩn trương khắc phục các tồn tại được chỉ ra qua thanh tra, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác và xử lý nghiêm vi phạm.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu huy động lực lượng đến tận cơ sở để rà soát, chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu tàu cá trên hệ thống eCDT, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2026. Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường củng cố các hệ thống phần mềm, bảo đảm kết nối, liên thông, phục vụ hiệu quả công tác quản lý.

Trong hoạt động đối ngoại, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần tăng cường phối hợp, chủ động trao đổi với EC thông qua các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, kịp thời thông tin về những kết quả khắc phục và chuyển biến thực chất của Việt Nam.

Bên cạnh nhiệm vụ gỡ thẻ vàng IUU, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đầu tư nâng cấp cảng cá, hạ tầng thủy sản; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong khai thác, nuôi trồng, chế biến và phát triển thị trường. Các hiệp hội ngành hàng cần chủ động phản ánh khó khăn, kiến nghị giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu xuất khẩu thủy sản trên 12 tỷ USD trong năm 2026.

Phó Thủ tướng khẳng định, chống khai thác IUU không chỉ nhằm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” mà còn phải gắn với phát triển bền vững ngành thủy sản, nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển kinh tế biển và cải thiện đời sống người dân ven biển.