Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu siết đầu cơ, thổi giá bất động sản

Ngày 13/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp đánh giá tình hình thực hiện chính sách trong 9 tháng năm 2026 và triển khai nhiệm vụ thời gian tới.

Hơn 5.000 dự án còn vướng mắc, tồn kho bất động sản tăng

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, cả nước hiện có 2.221 dự án nhà ở thương mại, đất nền và bất động sản du lịch đang triển khai, với tổng quy mô vốn khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Trong đó, 1.850 dự án đang xây dựng, tương ứng 775.992 căn, lô, nền; 76 dự án đã hoàn thành với 29.455 căn, lô, nền.

Thị trường vẫn đối mặt nhiều khó khăn khi giá chung cư và đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm so với quý II/2026 nhưng vẫn ở mức cao tại các đô thị lớn. Chi phí đầu tư xây dựng, chi phí vốn tăng, thanh khoản thấp; giao dịch chủ yếu tập trung ở những dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi.

Đáng chú ý, theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho tại các dự án trong quý III/2026 khoảng 51.950 căn, nền, tăng so với quý trước. Cả nước còn khoảng 5.012 dự án gặp khó khăn, vướng mắc cần xử lý.

Dư nợ tín dụng đối với hoạt động kinh doanh bất động sản đạt khoảng 2,594 triệu tỷ đồng, tăng 1,7% so với ngày 31/7/2026. Trong quý III, tính đến ngày 18/9, các doanh nghiệp bất động sản phát hành khoảng 36.950 tỷ đồng trái phiếu.

Bộ Xây dựng đánh giá việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp và người mua nhà vẫn khó khăn. Chi phí vốn gia tăng ảnh hưởng đến sức mua, khả năng hấp thụ và thanh khoản của thị trường, đặt ra yêu cầu phải tháo gỡ vướng mắc dự án, bổ sung nguồn cung và đa dạng hóa các kênh huy động vốn.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu siết đầu cơ, thổi giá bất động sản

Đẩy mạnh nhà ở xã hội, mở rộng cơ hội tiếp cận vốn

Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, cả nước hiện có 947 dự án đang triển khai, quy mô 910.933 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng. Tiến độ các dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt 91% chỉ tiêu của Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.

Riêng 9 tháng năm 2026, cả nước có 170 dự án hoàn thành với quy mô 46.962 căn và 128 dự án khởi công, quy mô 183.293 căn. Tuy nhiên, vẫn còn 6 địa phương được đánh giá khó có khả năng hoàn thành chỉ tiêu, gồm Hà Nội, Huế, Cần Thơ, Thái Nguyên, Tây Ninh và Đồng Tháp.

Đối với nhà ở cho thuê, các địa phương đăng ký hoàn thành 17.176 căn trong năm 2026. Đến hết quý III, cả nước đã hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch. Bộ Xây dựng ước tính cả năm có thể hoàn thành 18.049 căn, vượt chỉ tiêu đề ra.

Tại phiên họp, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, tín dụng bất động sản tiếp tục tăng trưởng, song lĩnh vực này chủ yếu cần nguồn vốn trung và dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của các ngân hàng phần lớn là ngắn hạn. Sự chênh lệch về kỳ hạn có thể làm gia tăng rủi ro thanh khoản, do đó cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn cho thị trường.

Đối với các chương trình cho vay nhà ở xã hội và cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, đến cuối tháng 8/2026, dư nợ đạt hơn 51.000 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ tại Ngân hàng Chính sách xã hội hơn 26.000 tỷ đồng, tại các ngân hàng thương mại hơn 25.000 tỷ đồng.

Để khơi thông dòng vốn, Ngân hàng Nhà nước đề nghị tăng cường minh bạch thị trường, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, phân loại các loại hình bất động sản và chú trọng phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo nhu cầu thực tế. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế đối với thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp và chính sách đất đai nhằm tạo thêm nguồn vốn dài hạn cho phát triển nhà ở.

Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Nguyễn Thị Hằng kiến nghị rà soát, bổ sung 3.175 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và cho phép ngân hàng phát hành trái phiếu với quy mô tương ứng 50% số vốn này. Theo đề xuất, tổng nguồn lực bổ sung khoảng 6.500 tỷ đồng sẽ phục vụ cho vay nhà ở xã hội trong năm 2026.

Ngăn đầu cơ, thổi giá, xử lý dứt điểm dự án tồn đọng

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, trong khi khối lượng công việc lớn. Các bộ, ngành, địa phương cần quyết liệt triển khai chính sách phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tăng nguồn cung, nhất là nhà ở có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các thành viên Chính phủ để hoàn thiện các dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Đồng thời, nghiên cứu chế tài phù hợp đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, góp phần hạn chế đầu cơ và lãng phí nguồn lực.

Các bộ, ngành, địa phương phải tập trung xử lý dứt điểm những dự án tồn đọng, kéo dài; sớm đưa các dự án đã tháo gỡ vướng mắc vào vận hành, khai thác. Việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cần gắn với nhu cầu thực tế, đồng bộ hạ tầng, tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê và thuê mua, tránh tình trạng nhà ở bỏ hoang. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện chỉ tiêu được giao.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng yêu cầu theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành linh hoạt các công cụ tín dụng, thuế và đất đai để kiểm soát rủi ro, ngăn chặn đầu cơ, thổi giá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Bộ Xây dựng được giao rà soát, thống nhất số liệu, đánh giá tình hình tồn kho bất động sản, nhà tái định cư và nhà thuộc tài sản công chưa sử dụng; đề xuất phương án chuyển đổi công năng phục vụ cho thuê, phát triển nhà ở xã hội. Việc cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản cũng cần được đẩy nhanh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng khả năng tiếp cận vốn, hướng dòng tín dụng vào nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, phấn đấu giảm lãi suất cho vay nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng bất động sản. Ngân hàng Chính sách xã hội cần bảo đảm nguồn vốn, đẩy mạnh giải ngân cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội và xây dựng, cải tạo, sửa chữa nhà ở; đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người dân thuận lợi tiếp cận vốn ưu đãi.

Các địa phương phải rà soát nhu cầu nhà ở theo từng nhóm đối tượng, bố trí đủ quỹ đất sạch tại vị trí thuận lợi, bảo đảm hạ tầng đồng bộ; đơn giản hóa thủ tục đầu tư theo cơ chế một cửa, một đầu mối và chủ động điều tiết cung - cầu phù hợp thực tế.

Việc đồng thời tháo gỡ vướng mắc pháp lý, khơi thông dòng vốn và kiểm soát các hành vi đầu cơ được kỳ vọng góp phần cải thiện nguồn cung, nâng cao tính minh bạch của thị trường, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhà ở phù hợp hơn với khả năng tài chính.