Quốc hội khóa XVI bàn phương án tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 20/8, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra đối với 3 dự án luật gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Sau đó, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Đây là chương trình được xây dựng trên cơ sở tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Quốc hội khóa XVI bàn phương án tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia

Theo chương trình làm việc, chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận tại Tổ về 3 dự án luật nêu trên.

Trước đó, ngày 19/8, trình bày Tờ trình tóm tắt về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh sự cần thiết phải tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo đó, việc tích hợp nhằm tổ chức lại cấu trúc chương trình theo các nhóm vấn đề cần giải quyết; khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải; thu gọn đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Qua đó, bảo đảm thực hiện đầy đủ các mục tiêu đã được Quốc hội quyết nghị.

Đáng chú ý, quan điểm xây dựng chương trình là không tích hợp theo cách “cơ học”, không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu của 4 chương trình hiện hành. Việc cơ cấu lại nhiệm vụ nhằm hạn chế trùng lặp, tổ chức theo nhóm vấn đề và có cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai liên tục, không bị gián đoạn.

Chương trình cũng được thiết kế theo một logic chính sách chung, chuẩn hóa về mục tiêu, đối tượng, địa bàn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra; đồng thời giảm đầu mối, giảm văn bản và các thủ tục trung gian, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và những nhiệm vụ trực tiếp tạo ra kết quả.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng đẩy mạnh phân cấp theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đi đôi với cơ chế giám sát và đánh giá dựa trên kết quả thực hiện.

Về nguồn lực, tổng kinh phí dự kiến thực hiện chương trình được giữ ở mức khoảng 808.558 tỷ đồng. Chính phủ kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ tiếp tục rà soát, quyết định cơ cấu từng nguồn vốn cũng như cơ cấu giữa chi đầu tư và chi thường xuyên của ngân sách trung ương, bảo đảm yêu cầu tiết kiệm triệt để chi thường xuyên.

Đáng chú ý, phương thức phân bổ ngân sách cũng được định hướng đổi mới. Thay vì chủ yếu dựa trên nhu cầu đăng ký của các địa phương, việc phân bổ sẽ kết hợp giữa nhu cầu với kết quả thực hiện mục tiêu, tiến độ giải ngân, năng lực triển khai và điều kiện sẵn sàng.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực, đồng thời tăng trách nhiệm của các địa phương trong tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.