Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới. Kết luận xác định không gian tầm thấp là một không gian phát triển mới, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn và phát triển khoa học, công nghệ.
Theo Kết luận, thời gian qua Việt Nam đã đạt một số kết quả bước đầu trong khai thác, phát triển không gian tầm thấp, song cơ chế, chính sách, hạ tầng và nguồn nhân lực vẫn còn những hạn chế. Vì vậy, việc khai thác, quản trị và bảo vệ không gian này cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
![]() |
| Không gian tầm thấp: Từ quản lý hoạt động bay đến một không gian phát triển mới |
Một trong những yêu cầu đáng chú ý là hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia đối với phát triển kinh tế không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro.
Theo đó, hoạt động quản lý được định hướng phân theo khu vực, tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro; bao quát toàn bộ quá trình từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra và xử lý vi phạm.
Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu tích hợp yêu cầu khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp vào quy hoạch quốc gia, quy hoạch đô thị; xác định các khu vực bay thử nghiệm, khu vực hạn chế và khu vực cấm bay. Hạ tầng thiết yếu cũng được yêu cầu quy hoạch, bố trí đồng bộ, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng ngành, lĩnh vực, địa phương.
Cùng với đó, cần khẩn trương xây dựng cơ chế chỉ đạo, điều phối ở cấp quốc gia; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm giữa các cơ quan Trung ương, địa phương, lực lượng quốc phòng, an ninh và các chủ thể liên quan.
Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV).
Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp được định hướng trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có năng lực cạnh tranh trong khu vực và đóng góp khoảng 1,5% GDP. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất được đặt mục tiêu trên 30-40% vào năm 2030 và trên 85% vào năm 2045.
Để thực hiện các mục tiêu này, Nhà nước được xác định giữ vai trò định hướng và dẫn dắt thị trường ban đầu thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm và ứng dụng trong khu vực công. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa UAV.
Trong năm 2027, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị và công nghệ quản lý được yêu cầu xây dựng, hoàn thiện phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận và đánh giá sự phù hợp.
Bộ Chính trị yêu cầu ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu phục vụ quản trị, khai thác và bảo vệ không gian tầm thấp theo hướng đồng bộ, hiện đại, dùng chung và có khả năng tích hợp, liên thông với hệ thống quản lý vùng trời, điều hành bay quân sự, dân dụng và các hệ thống quản lý chuyên ngành.
Cùng với đầu tư hạ tầng, trọng tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ được đặt vào những lĩnh vực như quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo và điều khiển phương tiện bay, xử lý dữ liệu bay tự động, công nghệ kết nối và định vị, vật liệu, an toàn và an ninh.
Kết luận cũng định hướng xây dựng các khu phức hợp công nghệ, cụm công nghiệp sản xuất và khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia; phát triển công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng trong nước, từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Doanh nghiệp được xác định giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm. Nhà nước nghiên cứu các chính sách hỗ trợ, ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Không gian tầm thấp được định hướng khai thác theo hướng đa mục tiêu, ưu tiên các lĩnh vực như logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và đô thị thông minh.
Cùng với đó là việc áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh và quản trị mới. Phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát cũng như điều kiện kết thúc hoặc mở rộng thử nghiệm cần được xác định rõ.
Theo định hướng này, phát triển kinh tế không gian tầm thấp không chỉ tập trung vào UAV mà còn gắn với hệ sinh thái công nghệ, dữ liệu, hạ tầng và các sản phẩm, dịch vụ hình thành từ việc khai thác không gian này.
Bộ Chính trị đồng thời yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực không gian tầm thấp, có chính sách thu hút và trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý và đội ngũ thực thi nhiệm vụ.
Các chương trình đào tạo về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và những ngành nghề mới liên quan được định hướng phát triển gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Việc liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp được khuyến khích nhằm tăng tính thực tiễn của đào tạo.
Việt Nam cũng được định hướng mở rộng hợp tác quốc tế có chọn lọc trong nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, quản lý hoạt động bay, bảo đảm an toàn, an ninh và phát triển thị trường.
Cùng với đó là cơ chế thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới, gắn với yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước và chuyển giao công nghệ.
Những định hướng này cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là quản lý tốt các hoạt động bay ở tầm thấp, mà còn từng bước hình thành một không gian phát triển mới dựa trên công nghệ, dữ liệu, hạ tầng và năng lực quản trị hiện đại, qua đó tạo nền tảng cho sự hình thành và phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.