Quan hệ giữa Việt Nam và Liên hợp quốc đang tiến gần dấu mốc nửa thế kỷ với một vị thế khác đáng kể so với thời điểm Việt Nam gia nhập tổ chức này năm 1977. Từ một quốc gia nhận hỗ trợ cho tái thiết và phát triển, Việt Nam hiện tham gia ngày càng sâu vào các cơ chế đa phương, hoạt động gìn giữ hòa bình, quyền con người và xây dựng các sáng kiến toàn cầu.
Ngày 17/11 tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có cuộc trao đổi song phương với Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres.
Dấu mốc 50 năm mở ra giai đoạn hợp tác mới
Tại cuộc trao đổi, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao những đóng góp của ông António Guterres trong hai nhiệm kỳ Tổng Thư ký Liên hợp quốc, đồng thời cảm ơn sự đồng hành dành cho Việt Nam.
![]() |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng có cuộc trao đổi song phương với Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres -Ảnh: Bộ Ngoại giao. |
Thủ tướng khẳng định Liên hợp quốc là đối tác chiến lược quan trọng của Việt Nam và đề nghị hai bên phối hợp tổ chức các hoạt động thiết thực nhân dịp 50 năm Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc (1977-2027), tương xứng với tầm vóc quan hệ hai bên.
Việt Nam chính thức trở thành thành viên Liên hợp quốc ngày 20/9/1977. Trong những năm đầu, các tổ chức thuộc hệ thống Liên hợp quốc hỗ trợ đáng kể cho Việt Nam khắc phục hậu quả chiến tranh, phục hồi sản xuất, cải thiện y tế, giáo dục và đời sống xã hội.
Gần 50 năm sau, quan hệ này đã chuyển dần sang một mô hình hợp tác hai chiều hơn. Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam Pauline Tamesis từng nhận định Việt Nam đang chuyển từ vị trí thụ hưởng hợp tác quốc tế sang chủ động đóng góp vào các giải pháp toàn cầu, từ gìn giữ hòa bình đến phát triển bền vững, khí hậu và quản trị trí tuệ nhân tạo.
Từ tham gia đến đóng góp vào các cơ chế toàn cầu
Tổng Thư ký António Guterres tại cuộc gặp ở Manila bày tỏ đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam và hoan nghênh vai trò cầu nối của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác giữa Liên hợp quốc với khu vực. Ông cũng ghi nhận mức độ đóng góp ngày càng chủ động, thực chất của Việt Nam đối với hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế.
Những năm gần đây, mức độ tham gia của Việt Nam tại hệ thống Liên hợp quốc được mở rộng trên nhiều cấp độ. Việt Nam đã hai lần đảm nhiệm vị trí Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, trong các nhiệm kỳ 2008-2009 và 2020-2021; đồng thời hiện là thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026-2028.
Trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình, tính đến năm 2026, Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ tới các phái bộ của Liên hợp quốc tại Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi và khu vực Abyei. Việt Nam cũng từng đề xuất hoặc thúc đẩy nhiều sáng kiến tại Liên hợp quốc liên quan đến phụ nữ trong hậu xung đột, bảo vệ hạ tầng thiết yếu, phòng chống dịch bệnh, văn hóa và phát triển bền vững.
Một dấu mốc khác là việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội vào tháng 10/2025, với sự tham dự của Tổng Thư ký António Guterres. Đây cũng là chuyến thăm Việt Nam lần thứ hai của ông trên cương vị Tổng Thư ký.
Hợp tác chuyển sang những bài toán phát triển mới
Hướng tới giai đoạn sau năm 2027, hợp tác Việt Nam - Liên hợp quốc được dự kiến tập trung nhiều hơn vào những thách thức phát triển mới như chuyển đổi số có trách nhiệm, quản trị trí tuệ nhân tạo, chuyển dịch năng lượng công bằng, biến đổi khí hậu, tăng khả năng chống chịu và kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội.
Khuôn khổ Hợp tác Phát triển Bền vững giữa Liên hợp quốc và Việt Nam giai đoạn 2027-2031 cũng được định hướng theo mô hình đối tác mang tính chiến lược và hai chiều hơn, trong đó Việt Nam vừa tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm quốc tế, vừa tham gia đóng góp giải pháp cho các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Trước đó, trong cuộc gặp với đại diện các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam ngày 23/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng khẳng định Việt Nam coi trọng vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong quản trị toàn cầu và đề nghị hai bên chuẩn bị các hoạt động có ý nghĩa cho dấu mốc 50 năm vào năm 2027.
Cuộc trao đổi giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng Thư ký António Guterres tại Manila vì vậy không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn đặt dấu mốc 50 năm vào một giai đoạn mới: Việt Nam tiếp tục tham gia hệ thống Liên hợp quốc với mức độ chủ động cao hơn, đồng thời mở rộng vai trò kết nối giữa các cơ chế toàn cầu với ASEAN và khu vực.