Thứ ba 17/11/2026 08:38
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Một hệ thống pháp luật ổn định, minh bạch và được thực thi nhất quán đang được đặt ở vị trí của một lợi thế cạnh tranh quốc gia, khi Việt Nam hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý và tạo môi trường đủ tin cậy để doanh nghiệp đầu tư dài hạn.

Với doanh nghiệp, một quyết định đầu tư thường được tính cho nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, trong khi chi phí đất đai, vốn, thuế, lao động và công nghệ đều phụ thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp vào chính sách. Bởi vậy, một hệ thống pháp luật ổn định không chỉ là yêu cầu về chất lượng quản trị nhà nước mà còn trở thành một phần của năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư.

Hoàn thiện pháp luật để nâng sức cạnh tranh của môi trường đầu tư
Quang cảnh hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới".

Thông điệp này được nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, do Ban Nội chính Trung ương và Bộ Tư pháp phối hợp tổ chức ngày 16/11. Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng hệ thống pháp luật cần được xây dựng theo hướng tinh gọn, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi, đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư nhưng cũng đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Hội thảo được tổ chức trong quá trình xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, với mục tiêu xác định những định hướng lớn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Một trong những yêu cầu xuyên suốt là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, coi thể chế và pháp luật không chỉ là công cụ kiểm soát mà còn phải mở đường cho nguồn lực, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới.

Doanh nghiệp cần khả năng dự báo hơn là những thay đổi liên tục

Chi phí của một quy định pháp luật đối với doanh nghiệp không chỉ nằm ở phí, lệ phí hoặc thời gian thực hiện thủ tục hành chính. Một phần chi phí lớn hơn nhưng khó nhìn thấy là chi phí của sự bất định.

Khi quy định thay đổi nhanh, chồng chéo hoặc được hiểu khác nhau giữa các cơ quan, doanh nghiệp khó xác định chính xác thời gian hoàn thành dự án, chi phí tuân thủ và mức độ rủi ro pháp lý. Những yếu tố này trực tiếp ảnh hưởng tới quyết định bỏ vốn, lựa chọn địa điểm đầu tư và quy mô dự án.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhìn nhận hệ thống pháp luật vẫn còn những hạn chế như quy định mâu thuẫn, chồng chéo, có lĩnh vực chưa theo kịp thực tiễn và chưa mở đường cho những động lực tăng trưởng mới; đánh giá tác động chính sách còn có mặt chưa đầy đủ, trong khi tổ chức thi hành pháp luật vẫn là một khâu yếu.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu pháp luật phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở đường cho đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu khai mạc hội thảo.

Đây cũng là vấn đề Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra trước đó. Nghị quyết yêu cầu các quy định của luật phải ổn định, đơn giản, dễ thực hiện, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; đồng thời xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn và có chi phí tuân thủ thấp.

Mục tiêu cụ thể được xác định khá rõ: đến năm 2028 hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh, góp phần đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Nếu nhìn từ phía doanh nghiệp, mục tiêu này không đơn giản là giảm số lượng thủ tục. Một môi trường đầu tư cạnh tranh còn phụ thuộc vào khả năng dự báo chính sách, bảo vệ quyền sở hữu, quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và khả năng giải quyết tranh chấp một cách minh bạch.

"Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật - đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu pháp luật phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở đường cho đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển".

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu

Thực thi nhất quán quan trọng không kém chất lượng văn bản

Một quy định được thiết kế tốt nhưng được thực hiện khác nhau giữa các địa phương hoặc cơ quan vẫn có thể tạo ra rủi ro lớn cho doanh nghiệp.

Đây là lý do Hội thảo ngày 16/11 đặt vấn đề chuyển trọng tâm từ riêng hoạt động xây dựng văn bản sang quản trị toàn bộ quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Phát biểu kết luận, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh việc giải quyết tranh chấp thỏa đáng có ý nghĩa trực tiếp đối với niềm tin của người dân, doanh nghiệp và xã hội vào hệ thống pháp luật. Ông cũng đề nghị gắn trách nhiệm thực thi với trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường kiểm soát quyền lực và ngăn ngừa lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ tác động tới quá trình xây dựng pháp luật.

Điều này cho thấy chất lượng của môi trường pháp lý không thể chỉ được đánh giá bằng số luật, nghị định hay thông tư được ban hành. Doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn tới việc một quy định sau khi có hiệu lực được áp dụng như thế nào trong thực tế.

Cùng một hồ sơ đầu tư, cùng một quy định nhưng nếu được diễn giải khác nhau giữa các địa phương, doanh nghiệp sẽ phải dành thêm thời gian cho tư vấn pháp lý, điều chỉnh kế hoạch tài chính hoặc trì hoãn giải ngân. Khi đó, chi phí thực thi có thể lớn hơn nhiều so với chi phí thủ tục được ghi nhận chính thức.

Bởi vậy, yêu cầu “lấy hiệu quả thực thi làm thước đo” được đặt ra tại Hội thảo có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng doanh nghiệp. Pháp luật chỉ thực sự tạo ra lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp có thể dự đoán tương đối chính xác điều gì sẽ xảy ra sau khi bỏ vốn.

Luật phải mở đường cho những lĩnh vực mới

Một thách thức khác là giữ được sự ổn định của hệ thống pháp luật nhưng không để quy định trở nên chậm hơn công nghệ và mô hình kinh doanh.

Phát biểu kết luận, đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương
Đồng chí Lê Minh Trí - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương - phát biểu kết luận hội thảo.

Trí tuệ nhân tạo, tài sản số, dữ liệu, kinh tế xanh, công nghệ tài chính hay mô hình kinh doanh nền tảng đều phát triển với tốc độ nhanh hơn chu kỳ xây dựng pháp luật truyền thống. Nếu phản ứng quá chậm, khoảng trống pháp lý có thể kìm hãm đầu tư; nhưng nếu thay đổi quy định liên tục, doanh nghiệp lại khó xây dựng chiến lược dài hạn.

Vì vậy, một trong ba khâu đột phá được thảo luận tại Hội thảo là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng chủ động dẫn dắt, kiến tạo phát triển, đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng cũng như theo dõi việc thực thi chính sách.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị xác định rõ những lĩnh vực mà pháp luật cần đi trước để mở đường, qua đó giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ, nâng năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Nghị quyết 66-NQ/TW cũng đặt yêu cầu từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, chuyển sang cách tiếp cận vừa bảo đảm quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo và giải phóng nguồn lực phát triển.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa đặc biệt đối với những ngành mới, bởi doanh nghiệp cần một khoảng không pháp lý đủ rộng để thử nghiệm công nghệ nhưng đồng thời phải biết rõ những giới hạn về an toàn, trách nhiệm và quyền của các bên.

Pháp luật trở thành một phần của quyết định đầu tư

Trong cạnh tranh thu hút vốn, doanh nghiệp không chỉ so sánh mức thuế, giá đất hay chi phí lao động giữa các quốc gia. Mức độ ổn định của chính sách, khả năng bảo vệ tài sản, hiệu quả giải quyết tranh chấp và chi phí tuân thủ ngày càng có trọng lượng lớn hơn trong quyết định đầu tư.

Nghị quyết 66 xác định mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi và tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán; xa hơn tới năm 2045 hướng tới hệ thống pháp luật hiện đại, tiệm cận chuẩn mực và thông lệ quốc tế tiên tiến.

Tại Hội thảo ngày 16/11, yêu cầu này tiếp tục được cụ thể hóa bằng ba hướng lớn: đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; nâng cao năng lực tổ chức thi hành; và phát triển đội ngũ cán bộ pháp luật có chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia số.

Điều đáng chú ý là thành công của chiến lược sẽ không chỉ được đo bằng số lượng văn bản được sửa đổi. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị các mục tiêu phải có khả năng đo lường, có lộ trình, cơ quan chịu trách nhiệm và lấy những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội làm thước đo.

Với doanh nghiệp, thước đo cuối cùng cũng rất cụ thể: một dự án có thể được triển khai nhanh hơn hay không, quyền tài sản có được bảo vệ rõ hơn hay không, tranh chấp có được giải quyết nhất quán hơn hay không và chi phí tuân thủ có thực sự giảm.

Khi những câu hỏi này được trả lời bằng kết quả thực tế, pháp luật ổn định sẽ không còn chỉ là một yêu cầu của quản trị nhà nước. Nó trở thành một loại hạ tầng mềm của nền kinh tế – thứ giúp doanh nghiệp tính được đường dài, giúp nhà đầu tư định lượng rủi ro và cuối cùng góp phần quyết định dòng vốn sẽ được đặt ở đâu.

Tin bài khác
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế và nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam – Chile đang hướng tới nâng tầm hợp tác từ trao đổi hàng hóa sang đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường ASEAN – Mỹ Latinh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Thủ tướng Lê Minh Hưng thúc đẩy hợp tác với 6 quốc gia bên lề Hội nghị ASEAN 49

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila (Philippines), ngày 15/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia, tập trung thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mở rộng không gian hợp tác kinh tế số, công nghệ trong Cộng đồng Pháp ngữ

Tại Diễn đàn FrancoTech 2026 ở Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất đưa khoa học, công nghệ và kinh tế số trở thành động lực phát triển mới của Cộng đồng Pháp ngữ, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hợp tác phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Sơn La: 7 dự án du lịch với tổng vốn hơn 2.100 tỷ đồng sắp khởi công

Sơn La: 7 dự án du lịch với tổng vốn hơn 2.100 tỷ đồng sắp khởi công

Với tổng vốn đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng, 7 dự án du lịch tại Sơn La đang được đẩy nhanh thủ tục để khởi công trong quý IV năm 2026, mở thêm dư địa phát triển du lịch.
ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

Ngày 14/11, tại Manila (Philippines), các nước thành viên ASEAN chính thức ký Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA), đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập kinh tế số khu vực. Thỏa thuận hướng tới tháo gỡ rào cản thương mại, kết nối dữ liệu xuyên biên giới và mở rộng cơ hội kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Tập đoàn Xuân Thiện: “Đã nói là làm, đã làm là phải xong” tại dự án 28.000 tỷ đồng

Tập đoàn Xuân Thiện: “Đã nói là làm, đã làm là phải xong” tại dự án 28.000 tỷ đồng

Với tinh thần “đã nói là làm, đã làm là phải xong”, Tập đoàn Xuân Thiện cam kết đưa Thủy điện tích năng Đông Phù Yên công suất 1.200 MW, vốn đầu tư gần 28.000 tỷ đồng, phát điện năm 2030, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch.
Sơn La khởi công dự án thủy điện tích năng 1.200 MW, vốn gần 27.871 tỷ đồng

Sơn La khởi công dự án thủy điện tích năng 1.200 MW, vốn gần 27.871 tỷ đồng

Dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên có tổng vốn đầu tư gần 27.871 tỷ đồng, được hoàn tất các điều kiện khởi công chỉ sau 76 ngày kể từ khi chấp thuận chủ trương đầu tư.
Philippines “chào khách” bằng ẩm thực và đặc sản tại Hội nghị cấp cao ASEAN

Philippines “chào khách” bằng ẩm thực và đặc sản tại Hội nghị cấp cao ASEAN

Chỉ trong ngày đầu tiên của Hội nghị cấp cao ASEAN 2026, các sản phẩm đặc trưng của Philippines đã mang về 500.000 peso Philippines tại Trung tâm Truyền thông Quốc tế ASEAN. Cùng với khu ẩm thực phục vụ miễn phí, Manila đang tận dụng sự kiện để quảng bá du lịch ẩm thực và thúc đẩy doanh thu từ du khách.
Việt Nam thúc đẩy ba ưu tiên chiến lược tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 49

Việt Nam thúc đẩy ba ưu tiên chiến lược tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 49

Tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Philippines, Việt Nam tập trung thúc đẩy đoàn kết nội khối, tăng cường liên kết kinh tế và mở rộng hợp tác với các đối tác. Đây cũng là dịp để Việt Nam phát huy vai trò chủ động, đóng góp thực chất vào triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Điện Biên thúc đẩy hợp tác nghị viện Việt Nam – Nhật Bản

Điện Biên thúc đẩy hợp tác nghị viện Việt Nam – Nhật Bản

Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng tham dự cuộc gặp mặt Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam – Nhật Bản khóa XVI, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.