Thứ tư 18/11/2026 13:57
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Sau đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương tiếp tục đưa ra phương án xử lý hai dòng tiền còn lại, trong đó đáng chú ý là khoản ngân sách tạm ứng 8.000 tỷ đồng và số dư tại các thương nhân đầu mối.

Câu chuyện Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đang chuyển sang một giai đoạn mới. Nếu trước đây trọng tâm là có nên tiếp tục duy trì công cụ này hay chuyển sang dự trữ, thuế và cạnh tranh thị trường, thì dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu lần thứ 15 đã đặt ra bài toán cụ thể hơn: khi Quỹ dừng hoạt động, hàng nghìn tỷ đồng còn lại sẽ được quyết toán, hoàn trả và sử dụng như thế nào.

Ngày 12/11, Tạp chí điện tử Doanh nghiệp và Hội nhập đã phân tích rằng nếu Quỹ được chấm dứt, doanh nghiệp xăng dầu sẽ phải bước vào một cơ chế cạnh tranh mới, trong đó năng lực dự trữ, nguồn cung, logistics, giá bán và minh bạch thị trường trở nên quan trọng hơn. Dự thảo mới nhất hiện đi thêm một bước khi đề xuất chấm dứt việc trích lập, chi sử dụng Quỹ ngay khi nghị định mới có hiệu lực và thiết kế cơ chế xử lý phần tài chính còn lại.

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng
Đề xuất về Quỹ bình ổn không đứng riêng lẻ mà nằm trong một nhóm kiến nghị nhằm cơ cấu lại toàn bộ cách vận hành thị trường xăng dầu - Ảnh minh họa.

Hai dòng tiền phải được tách riêng khi đóng Quỹ

Theo dự thảo, các thương nhân đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư Quỹ đến hết ngày liền trước ngày nghị định có hiệu lực. Toàn bộ số dư dương phải được chuyển trong vòng 30 ngày.

Điểm đáng chú ý là Bộ Công Thương đề xuất tách riêng hai nguồn tiền.

Nguồn thứ nhất là tiền được hình thành từ việc trích lập trong giá bán xăng dầu qua các năm. Khoản này dự kiến chuyển về tài khoản Quỹ tại Kho bạc Nhà nước.

Nguồn thứ hai là phần ngân sách Nhà nước đã tạm ứng trong năm 2026. Khoản này được quản lý riêng để phục vụ việc đối chiếu và hoàn trả ngân sách.

Cách tiếp cận này kế thừa hướng xử lý từng xuất hiện trong dự thảo lần thứ 14, khi Bộ Công Thương đề xuất đưa số dư Quỹ từ các tài khoản phân tán tại doanh nghiệp về một tài khoản tập trung tại Kho bạc Nhà nước. Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập đã phân tích ngày 30/9 rằng thay đổi địa chỉ quản lý dòng tiền nhằm giảm rủi ro chiếm dụng và tăng khả năng kiểm soát sau những sai phạm được Thanh tra Chính phủ chỉ ra.

8.000 tỷ đồng không phải khoản ngân sách cấp không hoàn lại

Khoản tiền lớn nhất cần xử lý là 8.000 tỷ đồng ngân sách Trung ương đã tạm ứng cho Quỹ trong tháng 3/2026.

Theo Nghị quyết 69/NQ-CP ngày 27/3/2026, Chính phủ thống nhất bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách năm 2026 cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ, nhằm hạn chế biến động tăng giá xăng dầu bất thường. Cùng ngày, Thủ tướng ban hành Quyết định 483/QĐ-TTg bổ sung dự toán tương ứng.

Cơ chế ban đầu xác định đây là khoản tạm ứng phải thu hồi, không phải khoản hỗ trợ không hoàn lại. Bộ Công Thương có trách nhiệm xây dựng kịch bản trích lập để hoàn trả ngân sách sau khi thị trường ổn định; thời gian hoàn tối đa 12 tháng kể từ khi có quyết định triển khai việc trích lập để thu hồi khoản tạm ứng.

Thực tế, nguồn tiền này đã được sử dụng trong những giai đoạn giá nhiên liệu biến động mạnh. Bộ Công Thương cho biết trong một tháng cao điểm của năm 2026, Quỹ được kích hoạt 9 lần với tổng số tiền chi khoảng 5.300 tỷ đồng.

Ba kịch bản cho khoản tạm ứng ngân sách

Dự thảo lần thứ 15 đưa ra các phương án xử lý tùy số dư thực tế sau khi đối chiếu.

Nếu nguồn tạm ứng còn đủ để hoàn trả, ngân sách sẽ nhận lại 8.000 tỷ đồng; phần vượt trên mức này được đề xuất chuyển thành nguồn kinh phí để Bộ Công Thương mua xăng dầu dự trữ quốc gia, phục vụ điều tiết khi thị trường biến động.

Nếu nguồn tiền không đủ 8.000 tỷ đồng và đồng thời phát sinh số dư âm từ nguồn trích lập của doanh nghiệp, dự thảo cho phép dùng nguồn tạm ứng để bù trừ, hoàn trả cho thương nhân đầu mối trước khi nộp phần còn lại về ngân sách.

Trong trường hợp số tiền cuối cùng thu hồi thấp hơn khoản tạm ứng ban đầu, phần thiếu được đề xuất quyết toán thành chi ngân sách hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng xăng dầu, thay vì tiếp tục ghi nhận là khoản phải thu hồi. Trường hợp không phát sinh số dư âm nhưng nguồn tạm ứng vẫn chưa đủ 8.000 tỷ đồng, toàn bộ số hiện có được nộp ngân sách, còn phần thiếu cũng được xử lý theo nguyên tắc này.

Đây là thay đổi đáng chú ý so với nguyên tắc ban đầu của Nghị quyết 69/NQ-CP, vốn đặt trọng tâm vào việc thu hồi khoản ngân sách đã ứng sau khi thị trường ổn định. Tuy nhiên, phương án mới hiện vẫn chỉ nằm trong dự thảo Nghị định, chưa phải quyết định cuối cùng của Chính phủ.

Chấm dứt Quỹ không đồng nghĩa kết thúc trách nhiệm tài chính

Việc dừng trích lập và chi Quỹ, nếu được Chính phủ thông qua, sẽ không làm các nghĩa vụ cũ tự động biến mất.

Các doanh nghiệp đầu mối vẫn phải đối chiếu số liệu, kiểm toán, quyết toán và xử lý đầy đủ số dư phát sinh trước ngày nghị định có hiệu lực. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính sau đó phải thống nhất phương án quyết toán trước khi báo cáo Chính phủ.

Điều này đặc biệt quan trọng sau khi Kết luận 769/KL-TTCP chỉ ra nhiều tồn tại trong quản lý Quỹ, trong đó 20 thương nhân đầu mối từng trích lập, chi sử dụng khoảng 2.209 tỷ đồng tại thời điểm lập hóa đơn khi lượng xăng dầu chưa thực tế tiêu thụ. Từ những bất cập đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị nghiên cứu chấm dứt Quỹ và chuyển trọng tâm bình ổn sang dự trữ quốc gia, dự trữ bắt buộc, thuế và các công cụ thị trường.

Như vậy, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đang đi từ câu chuyện cải cách cơ chế sang bài toán “đóng sổ” tài chính. Nếu phương án mới được thông qua, thị trường không chỉ thay đổi cách bình ổn giá, mà còn phải xử lý minh bạch hàng nghìn tỷ đồng tích lũy từ người tiêu dùng và ngân sách trước khi một cơ chế cũ chính thức khép lại.

Tin bài khác
IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh xử phạt Công ty TNHH IDOCTOR và Công ty TNHH Mỹ phẩm Kim Du cùng mức 140 triệu đồng; đồng thời buộc thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố.
12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

Hà Nội đã ấn định lộ trình xử lý 12 dự án Mường Thanh, trong đó chỉ cư dân tại các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng mới phải di dời; chi phí khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm chủ đầu tư.
519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

Phiên tòa vụ CT6 Kiến Hưng mở lại sáng 18/11 sau hơn 3 năm điều tra bổ sung, với 519 khách hàng được triệu tập và hàng loạt vấn đề liên quan căn hộ không được cấp giấy chứng nhận tiếp tục được làm rõ.
Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Công an tỉnh Hà Tĩnh đã vô hiệu hóa hệ thống, khởi tố 2 bị can để điều tra về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan việc vận hành website xem phim trực tuyến “ophim17.cc”.
Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt Chứng khoán APEC tổng cộng 692,5 triệu đồng với 5 hành vi vi phạm, trong đó mức phạt cao nhất liên quan việc cho kế toán trưởng vay tiền thực hiện giao dịch ký quỹ.
Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Khi dữ liệu thuế đang được kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư và VNeID, tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được kỳ vọng không còn là tình huống người dân chỉ phát hiện tại sân bay, mà phải bắt đầu từ cảnh báo đến đúng người và cơ hội xử lý nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp mạnh.
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.
Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Giấu trong 6 vali hành lý của hai hành khách nhập cảnh từ Hàn Quốc, lực lượng Hải quan phát hiện 424 cây nghi là thuốc lá nung nóng, tương đương 4.240 bao sản phẩm, cùng 4.300 gói dung dịch dùng cho thuốc lá điện tử và 4 thiết bị điện tử.
Mr Pips - Phó Đức Nam lĩnh chung thân trong vụ lừa đảo gần 1.600 tỷ đồng

Mr Pips - Phó Đức Nam lĩnh chung thân trong vụ lừa đảo gần 1.600 tỷ đồng

TAND TP. Hà Nội tuyên Mr Pips Phó Đức Nam và Mr Hunter Lê Khắc Ngọ cùng phải chấp hành án tù chung thân trong vụ lừa đảo đầu tư chứng khoán, ngoại hối gần 1.600 tỷ đồng; riêng Nam phải bồi thường hơn 822 tỷ đồng cho các bị hại.
Truy vết được tài sản số chưa đồng nghĩa có thể thu hồi

Truy vết được tài sản số chưa đồng nghĩa có thể thu hồi

Blockchain có thể lưu lại dấu vết giao dịch, nhưng thu hồi tài sản số trong các vụ án tài chính vẫn là thách thức lớn nếu tài sản đã được chuyển qua nhiều ví, sàn giao dịch nước ngoài hoặc công cụ che giấu dòng tiền. Việt Nam đang đồng thời nâng năng lực điều tra và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa.
68 bị can bị truy tố vì mua bán trái phép hóa đơn hơn 4.503 tỷ đồng

68 bị can bị truy tố vì mua bán trái phép hóa đơn hơn 4.503 tỷ đồng

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai truy tố 68 bị can trong đường dây mua bán trái phép hóa đơn vận hành qua 27 doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh thực tế. Cơ quan tố tụng xác định hơn 8.700 hóa đơn đã được bán cho 685 doanh nghiệp, thu lợi bất chính hơn 106 tỷ đồng.
PNJ bị phạt gần 2 tỷ đồng vì khai sai thuế GTGT

PNJ bị phạt gần 2 tỷ đồng vì khai sai thuế GTGT

Thuế TP. Hồ Chí Minh xử phạt PNJ gần 2 tỷ đồng do khai sai thuế GTGT dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Trước khi nhận quyết định xử phạt, doanh nghiệp đã kê khai bổ sung gần 10 tỷ đồng tiền thuế cùng hơn 973 triệu đồng tiền chậm nộp.
Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức xử phạt đối với nhiều vi phạm trên thị trường chứng khoán, trong đó hành vi làm giả giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ có thể bị phạt tới 1,5 tỷ đồng. Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư nhằm tăng cường kỷ cương thị trường.
Nhìn lại vụ án Phó Đức Nam trước ngày tuyên án 16/11

Nhìn lại vụ án Phó Đức Nam trước ngày tuyên án 16/11

Sau 13 ngày xét xử và một tuần nghị án, vụ án Phó Đức Nam cùng 187 bị cáo bước đến thời điểm phán quyết. Hồ sơ tố tụng cho thấy một hệ thống lừa đảo được tổ chức theo nhiều tầng, từ tạo sàn giao dịch giả, dẫn dụ nhà đầu tư đến chuyển hóa hàng trăm tỷ đồng thành bất động sản, vàng và ngoại tệ.
Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa lĩnh 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa

Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa lĩnh 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa

Tòa án nhân dân TP. Hà Nội tuyên cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang 3 năm tù trong vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa, sau khi xác định việc chấp thuận chuyển nhượng và cấp phép khai thác trái quy định gây thất thoát hơn 5,1 tỷ đồng tài sản Nhà nước.