Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, trở thành hiệp định thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam với một quốc gia Arab. Sau hơn 9 tháng triển khai, lợi thế về thuế quan đã bắt đầu hình thành rõ hơn, nhưng khoảng cách giữa mức độ mở cửa thị trường và thị phần thực tế của hàng Việt Nam tại UAE vẫn còn rất lớn.
Tại Hội nghị xúc tiến Hiệp định CEPA ngày 17/11 tại Hà Nội, Bộ Công Thương và Đại sứ quán UAE cùng đặt trọng tâm vào một vấn đề: làm thế nào chuyển các cam kết trên giấy thành hợp đồng thương mại và dự án đầu tư cụ thể.
![]() |
| Hội nghị xúc tiến Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA) tổ chức ngày 17/11/2026 tại Hà Nội - Ảnh: Tạp chí Công Thương. |
74,2% dòng thuế được xóa ngay khi Hiệp định có hiệu lực
Theo cam kết CEPA, UAE sẽ xóa bỏ thuế quan theo lộ trình đối với lượng hàng hóa tương đương khoảng 99% giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Nếu tính theo số dòng thuế, UAE mở cửa khoảng 94,9% số dòng thuế cho hàng Việt Nam, trong đó 74,2% được xóa thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực và tỷ lệ này tăng lên khoảng 89,2% sau 5 năm.
Nguồn chính thức từ Bộ Kinh tế và Du lịch UAE cũng cho biết hơn 95% hàng hóa đủ điều kiện của hai nước được hưởng xóa bỏ thuế ngay hoặc tiếp cận ưu đãi theo lộ trình, với điều kiện đáp ứng các quy tắc xuất xứ của CEPA.
Đây là lợi thế đáng kể với nhiều nhóm hàng Việt Nam vốn chịu mức thuế MFN khoảng 5% tại UAE như hạt điều, hồ tiêu, chè, thủy sản, gỗ, sản phẩm gỗ và dệt may.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng mở cửa mạnh cho hàng hóa UAE. Một số nhóm hàng như xăng dầu có thuế suất cơ sở 10%, LPG 5% được đưa về 0% theo cam kết, cùng nhiều sản phẩm hóa chất và dược phẩm.
Với doanh nghiệp Việt Nam, giá trị của CEPA vì vậy không chỉ nằm ở khả năng tăng xuất khẩu, mà còn ở việc tiếp cận nguồn năng lượng, nguyên liệu và hàng hóa đầu vào từ UAE với chi phí cạnh tranh hơn.
Thị phần hàng Việt vẫn chưa tới 1%
Dư địa lớn nhất của Hiệp định CEPA thể hiện ở sự chênh lệch giữa quy mô thị trường UAE và mức hiện diện của hàng hóa Việt Nam.
Theo Cục Hải quan, năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – UAE đạt khoảng 6,55 tỷ USD, tăng 1,5% so với năm trước. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,9 tỷ USD và nhập khẩu khoảng 640 triệu USD.
Trong khi đó, tổng nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của UAE ở mức khoảng 618–619 tỷ USD, đồng nghĩa hàng Việt Nam hiện chiếm chưa tới 1% thị phần nhập khẩu của nước này.
Đến hết tháng 9/2026, thương mại hai chiều đạt khoảng 5,7 tỷ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, cơ cấu có sự dịch chuyển đáng chú ý: xuất khẩu Việt Nam sang UAE đạt khoảng 4,1 tỷ USD, giảm 4,9%, trong khi nhập khẩu từ UAE tăng mạnh 73,1%, lên khoảng 1,5 tỷ USD.
Các mặt hàng xuất khẩu chính hiện vẫn tập trung ở điện thoại và linh kiện, máy vi tính và sản phẩm điện tử, giày dép, dệt may. Điều đó cho thấy ưu đãi CEPA chưa đồng nghĩa các ngành hàng mới sẽ tự động mở rộng thị phần.
Ưu đãi thuế chỉ có giá trị khi doanh nghiệp đáp ứng xuất xứ
Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên Ngô Chung Khanh cho rằng CEPA giúp hàng Việt Nam có lợi thế về thuế, môi trường chính sách ổn định hơn, thủ tục thuận lợi hơn và khả năng tiếp cận sâu hơn thị trường Trung Đông.
Tuy nhiên, để hưởng mức thuế ưu đãi, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và các yêu cầu thủ tục theo Hiệp định. Với nhiều ngành thực phẩm và nông sản, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu chất lượng và chứng nhận Halal cũng là điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường UAE.
UAE đồng thời có vai trò đặc biệt như một trung tâm logistics và tái xuất của Trung Đông. Việc tiếp cận được các nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối tại đây có thể mở đường cho hàng Việt sang các nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, Trung Đông và một phần thị trường châu Phi.
Đại sứ UAE tại Việt Nam Bader Almatrooshi cho biết quá trình đàm phán CEPA chỉ kéo dài 14 tháng, thể hiện quyết tâm của hai nước trong việc tạo bước chuyển về thương mại và đầu tư. Đại sứ quán UAE cũng cam kết tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan Việt Nam để thúc đẩy kết nối doanh nghiệp.
Sau hơn 9 tháng thực thi, Hiệp định CEPA đã tạo được nền tảng thuế quan thuận lợi, nhưng kết quả cuối cùng sẽ không được đo bằng tỷ lệ dòng thuế được cắt giảm. Thước đo thực chất hơn là số hợp đồng được ký, quy mô thị phần hàng Việt được mở rộng, số dự án đầu tư hình thành và số doanh nghiệp thực sự tận dụng được ưu đãi của Hiệp định.
