Bộ Xây dựng yêu cầu siết quản lý, xử lý ngay tồn tại trong hoạt động xây dựng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ký văn bản số 12974/BXD-KTQLXD gửi các bộ, ngành và địa phương, yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xây dựng, đồng thời rà soát, chấn chỉnh và khắc phục những tồn tại, hạn chế được phát hiện trong quá trình triển khai các dự án.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh hoạt động đầu tư xây dựng ngày càng có quy mô lớn, nhiều dự án quan trọng quốc gia và dự án trọng điểm đang được triển khai. Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua, công tác quản lý xây dựng đã có những bước tiến mạnh, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Bộ Xây dựng yêu cầu siết quản lý, xử lý ngay tồn tại trong hoạt động xây dựng (Ảnh: Mịnh họa).

Cùng với đó, hệ thống pháp luật về đầu tư xây dựng tiếp tục được hoàn thiện. Quốc hội, Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Bộ Xây dựng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, từng bước quy định đầy đủ hơn về nội dung, trình tự và thủ tục trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế quản lý hiện nay đã được phân cấp mạnh giữa Trung ương và địa phương. Trách nhiệm của người quyết định đầu tư và chủ đầu tư cũng được phân định rõ hơn, qua đó hạn chế tình trạng chồng chéo, tăng tính chủ động của địa phương và các chủ thể trực tiếp thực hiện dự án.

Theo Bộ Xây dựng, việc phân cấp, phân định thẩm quyền góp phần nâng cao tính tự chủ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và tạo điều kiện sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, cùng với phân quyền phải đi kèm kiểm tra, giám sát và thanh tra để bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhà nước.

Dù hành lang pháp lý ngày càng được hoàn thiện, thực tế kiểm tra, thanh tra và kiểm toán tại một số dự án lớn, dự án trọng điểm vẫn cho thấy những vấn đề cần được xử lý.

Bộ Xây dựng cho biết qua công tác thanh tra, kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện dự án. Các vấn đề được đề cập trải rộng từ trình tự, thủ tục phê duyệt dự án đến điều kiện năng lực quản lý dự án.

Đáng chú ý, công tác lập, thẩm định và phê duyệt dự toán gói thầu, lựa chọn nhà thầu, quản lý thực hiện hợp đồng, bao gồm tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán... cũng là những khâu còn cần được chấn chỉnh.

Những tồn tại này nếu không được xử lý từ sớm có thể làm phát sinh hệ quả trong các giai đoạn tiếp theo của dự án, ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí và hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư.

Vì vậy, Bộ Xây dựng đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương; nâng cao năng lực và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia quản lý hoạt động xây dựng.

Yêu cầu được đặt ra không chỉ đối với một khâu riêng lẻ mà bao phủ toàn bộ vòng đời dự án, từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến nghiệm thu, bàn giao, quyết toán và kết thúc xây dựng.

Các địa phương và bộ, ngành được yêu cầu chủ động rà soát để phát hiện những vấn đề còn tồn tại, từ đó kịp thời chấn chỉnh, khắc phục thay vì để kéo dài hoặc tích tụ thành sai phạm.

Bộ Xây dựng yêu cầu tập trung rà soát việc tuân thủ pháp luật về trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng, quản lý chi phí đầu tư, lựa chọn nhà thầu cũng như quản lý và thực hiện hợp đồng xây dựng.

Đồng thời, các bộ, ngành và địa phương phải chỉ đạo chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức tư vấn, nhà thầu cùng những tổ chức, cá nhân liên quan nghiên cứu và thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật về xây dựng, đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan.

Điểm đáng chú ý trong yêu cầu lần này là việc chủ động phòng ngừa được đặt song song với xử lý vi phạm. Bộ Xây dựng yêu cầu không để những hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện dự án kéo dài, tích tụ và trở thành vi phạm.

Cùng với đó, kỷ luật, kỷ cương trong quản lý xây dựng phải được tăng cường, trách nhiệm của người đứng đầu cần được xác định rõ ở từng khâu của quá trình đầu tư.

Theo Bộ Xây dựng, pháp luật hiện hành đã quy định tương đối rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, từ cơ quan quản lý nhà nước, người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn đến các tổ chức, cá nhân liên quan. Đây là cơ sở để tăng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý.

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, đô thị và công trình trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ, việc kiểm soát chặt chẽ từng khâu càng có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ bảo đảm dự án được triển khai đúng quy định, công tác quản lý còn phải hướng tới sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế thất thoát, lãng phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.