Bài toán tăng trưởng 2026 không chỉ là tốc độ mà là nền tảng cải cách

Tăng trưởng cao đi kèm yêu cầu cải cách chưa từng có

Năm 2025 khép lại với bức tranh kinh tế Việt Nam tương đối ổn định trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, câu chuyện tăng trưởng của nền kinh tế không còn dừng ở nhanh hay chậm, mà là tăng trưởng dựa trên nền tảng nào.

Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên cho năm 2026, đồng nghĩa yêu cầu cải cách được nâng lên một nấc mới. Đây là mức mục tiêu đi kèm với những đòi hỏi về chất lượng thể chế, hiệu quả điều hành và môi trường kinh doanh cao hơn đáng kể so với các nghị quyết trước đây.

TS Phan Đức Hiếu nhấn mạnh về yêu cầu cải cách thể chế trong năm 2026 để phát triển kinh tế.

Theo TS Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, thách thức lớn nhất không nằm ở con số tăng trưởng 10%, mà ở việc thực hiện đồng thời hai mục tiêu: tăng trưởng cao và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ và tài khóa không còn quá dồi dào, bài toán năm 2026 mang tính bản lề cho cả giai đoạn phát triển tiếp theo. Nếu không tận dụng tốt cơ hội cải cách, dư địa tăng trưởng sẽ bị thu hẹp trong những năm tới.

Cải cách thể chế trở thành điều kiện tiên quyết

Nghị quyết 244/2025/QH15 không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng cao mà còn xác định cải cách thể chế là trọng tâm. Theo TS Phan Đức Hiếu, đây là điều kiện tiên quyết để giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy khu vực doanh nghiệp phát triển.

Một điểm nhấn của nghị quyết là yêu cầu cải cách thủ tục hành chính với mức độ rất cao. Cải cách lần này không chỉ nhằm “tạo thuận lợi cho sản xuất – kinh doanh” mà được đặt trong logic giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của toàn nền kinh tế.

Cụ thể, nghị quyết đặt mục tiêu bãi bỏ 100% các quy định được coi là rào cản, không rõ ràng đối với hoạt động sản xuất – kinh doanh; đồng thời cắt giảm ít nhất 50% chi phí thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

So với các nghị quyết trước đây, yêu cầu cải cách lần này được đánh giá cao hơn rõ rệt, gần như không còn “vùng đệm” cho sự chần chừ. Điều này đòi hỏi tinh thần cải cách phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong từng bộ, ngành và địa phương.

Nếu thủ tục hành chính tiếp tục là lực cản, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ rất khó đạt được, bất chấp nỗ lực về chính sách tiền tệ, tài khóa hay đầu tư công.

Ba trụ cột cho một thập kỷ bứt phá

TS Võ Trí Thành: Việt Nam cần rút ra ba bài học quan trọng để bứt phá trong thập kỷ tới

TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, cho rằng Việt Nam cần rút ra ba bài học quan trọng để bứt phá trong thập kỷ tới.

Thứ nhất là duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu, môi trường ổn định là điều kiện tiên quyết để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài và tạo niềm tin cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất.

Thứ hai là chủ động theo đuổi chính sách công nghiệp hiện đại, đặc biệt trong cuộc đua công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt. Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị mới sẽ quyết định vị thế của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Thứ ba là xây dựng cộng đồng doanh nghiệp trong nước lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Một nền kinh tế bền vững không thể chỉ dựa vào khu vực FDI, mà cần doanh nghiệp nội địa đủ sức dẫn dắt tăng trưởng.

Quan trọng hơn, việc kiểm soát tốt lạm phát, giữ nợ công ở ngưỡng an toàn và duy trì hệ thống tài chính lành mạnh sẽ tiếp tục là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Bước sang năm 2026, những thách thức từ thuế quan, địa chính trị, chuyển dịch chuỗi cung ứng và yêu cầu phát triển bền vững vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, nền tảng ổn định vĩ mô được củng cố và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư được duy trì đang tạo dư địa cho một chu kỳ tăng trưởng mới.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (Đoàn Hà Nội) cho rằng chính khó khăn buộc nền kinh tế phải hành động quyết liệt hơn. Hàng hóa Việt Nam ngày càng đa dạng, mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường mới, giảm dần sự phụ thuộc vào một số thị trường và mặt hàng chủ lực như trước.

Với tinh thần “dĩ bất biến ứng vạn biến” trong điều hành, cùng trọng tâm cải cách thể chế và nâng cao chất lượng tăng trưởng, kinh tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào một chu kỳ phát triển mới — chủ động hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn.