PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến: Doanh nghiệp bất động sản phải bám thực tiễn của thị trường

Chuẩn hóa phải bắt đầu từ năng lực thực tế doanh nghiệp

PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến, Phó chủ tịch Hội đồng Trường kiêm Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng, Bộ tiêu chuẩn V-REB của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam phải được thiết kế như một “hệ quy chiếu” thực tiễn, đủ linh hoạt để doanh nghiệp áp dụng, nhưng cũng đủ chặt chẽ để dẫn dắt sự phát triển dài hạn.

Theo ông Tuyến, vấn đề cốt lõi hiện nay không nằm ở việc thiếu tiêu chuẩn, mà là tiêu chuẩn có phù hợp với cấu trúc doanh nghiệp hay không. Việt Nam hiện có phần lớn doanh nghiệp bất động sản ở quy mô vừa và nhỏ, thậm chí nhiều đơn vị hoạt động theo mô hình linh hoạt, thích ứng nhanh với thị trường nhưng lại hạn chế về năng lực quản trị và nguồn lực tài chính.

“Trong bối cảnh đó, nếu áp đặt những bộ tiêu chuẩn mang tính “lý tưởng hóa”, vượt xa năng lực thực thi của doanh nghiệp, sẽ dẫn đến hệ quả ngược: doanh nghiệp không tham gia, hoặc tham gia mang tính hình thức. V-REB vì vậy cần được tiếp cận theo hướng lộ trình, bắt đầu từ những tiêu chí cơ bản nhất như minh bạch thông tin, tuân thủ pháp luật, quản trị rủi ro, sau đó từng bước nâng cao theo sự phát triển của thị trường”, PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến chia sẻ.

Một điểm đáng chú ý mà PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến nhấn mạnh là triết lý xây dựng tiêu chuẩn không nên mang tính “đánh đố”. Thay vào đó, tiêu chuẩn phải đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện mình. Khi doanh nghiệp nhìn thấy lợi ích rõ ràng – từ việc nâng cao uy tín, cải thiện khả năng tiếp cận vốn, đến mở rộng cơ hội hợp tác – họ sẽ chủ động tham gia mà không cần ép buộc.

Thực tế cho thấy, trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, doanh nghiệp bất động sản không chỉ cạnh tranh bằng quỹ đất hay nguồn vốn, mà còn bằng năng lực quản trị và mức độ minh bạch. Những doanh nghiệp có hệ thống vận hành chuẩn hóa, tuân thủ tốt các quy định pháp lý thường có khả năng trụ vững và phát triển bền vững hơn trong các chu kỳ biến động.

PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến, Phó chủ tịch Hội đồng Trường kiêm Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế Trường Đại học Luật Hà Nội. (Ảnh: Phan Chính)

Đạo đức kinh doanh và pháp luật là nền tảng phát triển bền vững

Ở một góc độ sâu hơn, PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến cho rằng yếu tố quyết định sự khác biệt giữa các doanh nghiệp không chỉ nằm ở quy mô hay tiềm lực tài chính, mà còn ở đạo đức kinh doanh và mức độ tuân thủ pháp luật. Đây chính là hai trụ cột quan trọng mà V-REB cần làm nổi bật nếu muốn trở thành chuẩn mực thực sự của thị trường.

PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến cho biết, pháp luật đóng vai trò là “khung xương”, tạo ra các giới hạn rõ ràng cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp mới chỉ đạt mức tối thiểu. Để phát triển bền vững, cần phải xây dựng văn hóa kinh doanh dựa trên đạo đức, minh bạch và trách nhiệm xã hội.

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, một trong những hạn chế hiện nay của thị trường là niềm tin của khách hàng chưa thực sự vững chắc. Điều này không chỉ đến từ những biến động về giá hay pháp lý dự án, mà còn xuất phát từ cách hành xử của một bộ phận doanh nghiệp thiếu chuẩn mực. Vì vậy, việc nâng cao tiêu chuẩn đạo đức không chỉ là câu chuyện nội bộ của doanh nghiệp, mà còn là yếu tố then chốt để tái thiết niềm tin thị trường.

Ông Tuyến cũng đề cập đến yêu cầu “định lượng hóa” các tiêu chí trong bộ tiêu chuẩn. Theo đó, các quy định cần được cụ thể hóa bằng các chỉ số rõ ràng, có thể đo lường và kiểm chứng. Ví dụ, thay vì sử dụng các khái niệm chung chung như “vi phạm nghiêm trọng”, cần xác định cụ thể mức độ vi phạm dựa trên số lần, giá trị giao dịch hay quyết định xử phạt từ cơ quan quản lý. Chỉ khi tiêu chuẩn trở nên minh bạch và dễ áp dụng, doanh nghiệp mới có thể tuân thủ một cách nghiêm túc.

Quan trọng hơn, V-REB cần được nhìn nhận như một công cụ thúc đẩy quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp bất động sản. Từ những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thiếu hệ thống, tiến tới mô hình doanh nghiệp chuyên nghiệp, có quản trị hiện đại, minh bạch và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Đây không chỉ là mục tiêu của riêng ngành bất động sản, mà còn là yêu cầu chung trong tiến trình phát triển kinh tế.

Niềm tin thị trường, theo PSG. TS Nguyễn Quang Tuyến, không thể được xây dựng trong thời gian ngắn. Nó đòi hỏi sự tích lũy lâu dài từ hành vi chuẩn mực của từng doanh nghiệp. Khi một bộ tiêu chuẩn như V-REP được triển khai hiệu quả, nó sẽ tạo ra một “ngôn ngữ chung” cho toàn thị trường, nơi mà các doanh nghiệp cùng hướng tới những giá trị cốt lõi như minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Ông cũng bày tỏ kỳ vọng rằng với sự đồng hành của các cơ quan quản lý và sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, V-REB sẽ không chỉ dừng lại ở một bộ tiêu chuẩn trên giấy, mà trở thành nền tảng thực tiễn giúp tái định hình thị trường bất động sản Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại hơn.

Trong dài hạn, khi các doanh nghiệp coi việc tuân thủ tiêu chuẩn là một phần trong chiến lược phát triển, thị trường sẽ dần hình thành những chuẩn mực mới. Đó không chỉ là sự thay đổi về cách vận hành, mà còn là sự chuyển biến về tư duy – từ ngắn hạn sang dài hạn, từ lợi ích cục bộ sang giá trị bền vững. Và chính trong quá trình đó, vai trò của những bộ tiêu chuẩn như V-REB sẽ được khẳng định như một trụ cột quan trọng của nền kinh tế.