TS. Võ Trí Thành: Khát vọng và cơ hội đưa kinh tế Việt Nam tăng trưởng bứt phá

Từ “bình thường mới” đến tư duy hành động trong phát triển kinh tế

Tại Hội thảo “Động lực tăng trưởng hai con số và triển vọng của ngành nông nghiệp năm 2026” do Báo Nông thôn Ngày nay phối hợp cùng Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức ngày 31/3/2026, TS. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh – đã có những chia sẻ sâu sắc về triển vọng kinh tế Việt Nam trong bối cảnh mới, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy từ “bình thường mới” sang “phục hồi và phát triển”.

Theo TS. Võ Trí Thành, khái niệm “bình thường mới” từng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định tâm lý xã hội trong giai đoạn khủng hoảng, nhưng hiện nay không còn phù hợp với bối cảnh kinh tế đang chuyển sang giai đoạn đòi hỏi hành động mạnh mẽ hơn. Nền kinh tế Việt Nam cần được định vị lại trong trạng thái chủ động phục hồi và tăng tốc phát triển, thay vì chỉ thích nghi thụ động.

Ông cho rằng việc xây dựng các kịch bản tăng trưởng theo hướng “thấp, trung bình, cao” là chưa phản ánh đúng thực tế. Ngay cả mức tăng trưởng 8% – thường được xem là kịch bản thấp – cũng đã là một mục tiêu rất tham vọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Do đó, cần nhìn nhận các kịch bản này theo hướng “cao thấp, cao vừa và cao nhất” để phản ánh đúng áp lực và kỳ vọng.

TS. Võ Trí Thành cũng nhấn mạnh rằng tăng trưởng không thể chỉ dựa vào các con số mà cần gắn với chất lượng phát triển. Một nền kinh tế bền vững phải đảm bảo tính bao trùm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Đây cũng là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh kinh tế và tự chủ chiến lược trong dài hạn.

S. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh tại Hội thảo.

Khát vọng và cơ hội – hai động lực then chốt cho tăng trưởng

Dù đối mặt với nhiều thách thức, TS. Võ Trí Thành cho rằng Việt Nam vẫn có nền tảng vững chắc để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao. Trước hết là “khát vọng” – một yếu tố mang tính tinh thần nhưng đóng vai trò quyết định. Ông ví khát vọng phát triển hiện nay tương tự như khát vọng giành độc lập hay xóa đói giảm nghèo trong lịch sử, là động lực thúc đẩy toàn xã hội cùng hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao.

Bên cạnh đó là “thiên thời”, đặc biệt đến từ Cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có cơ hội không chỉ đi sau mà còn có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu với vai trò chủ động hơn. Lợi thế của người lao động Việt Nam nằm ở khả năng thích ứng nhanh, tư duy logic tốt và nền tảng toán học vững chắc – những yếu tố quan trọng trong kỷ nguyên số.

Tuy nhiên, ông Thành cũng cảnh báo về những “cơn gió ngược” từ bên ngoài như xu hướng phân mảnh thương mại, chính sách bảo hộ gia tăng và rủi ro địa chính trị. Những yếu tố này có thể tác động mạnh đến lạm phát, tỷ giá và mặt bằng lãi suất, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Để ứng phó với những thách thức này, TS. Võ Trí Thành đề xuất bốn nhóm chính sách trọng tâm. Thứ nhất là ứng xử linh hoạt với thế giới thông qua ngoại giao kinh tế chủ động, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng và thu hút đầu tư. Thứ hai là đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó kiểm soát lạm phát và tỷ giá là ưu tiên hàng đầu. Thứ ba là hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi thông qua các gói kích cầu và chính sách tài khóa phù hợp. Thứ tư là đẩy mạnh cải cách thể chế, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi hơn.

Ngoài ra, TS. Võ Trí Thành cũng nhấn mạnh vai trò của việc khơi thông các nguồn lực trong nước. Lượng tiền nhàn rỗi trong dân, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, vàng và ngoại tệ, được ước tính lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng. Nếu có cơ chế phù hợp để chuyển hóa nguồn vốn này vào sản xuất kinh doanh, nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng đáng kể.

Bên cạnh đó, việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án bị đình trệ cũng là giải pháp quan trọng. Theo ước tính, có khoảng 800 đến 1.000 dự án lớn đang “đắp chiếu”. Nếu được giải phóng, những dự án này sẽ góp phần đưa hàng trăm nghìn tỷ đồng vào nền kinh tế, tạo cú hích mạnh mẽ trong ngắn hạn.

Kết luận tại hội thảo, TS. Võ Trí Thành khẳng định rằng dù còn nhiều thách thức, Việt Nam vẫn có cơ hội lớn để bứt phá nếu biết tận dụng đúng thời điểm và triển khai chính sách hiệu quả. Việc kết hợp hài hòa giữa khát vọng phát triển, đổi mới sáng tạo và cải cách thể chế sẽ là chìa khóa để nền kinh tế đạt được tăng trưởng cao, đồng thời đảm bảo tính bền vững trong dài hạn.