Y tế tư nhân: Không chỉ lớn hơn, mà phải tốt hơn

Trong bối cảnh y tế tư nhân được kỳ vọng huy động thêm nguồn lực xã hội cho chăm sóc sức khỏe nhân dân, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng số lượng cơ sở mà phải nâng chất lượng, đầu tư chuyên sâu, phát triển nhân lực và quản trị bền vững. Đây cũng là những vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn Phát triển y tế tư nhân Việt Nam năm 2026, diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh.

Ngày 20/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân tổ chức Diễn đàn Phát triển y tế tư nhân Việt Nam năm 2026 - lần thứ II. Diễn đàn tập trung trao đổi về hoàn thiện thể chế, môi trường đầu tư, nguồn lực, chất lượng khám, chữa bệnh, nhân lực và chuyển đổi số, qua đó tìm kiếm các giải pháp phát huy hiệu quả hơn vai trò của y tế tư nhân trong hệ thống y tế quốc gia.

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh y tế công lập và ngoài công lập là hai bộ phận của một hệ thống thống nhất, cùng hướng tới mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên tại diễn đàn. Ảnh BTC cung cấp

Theo Thứ trưởng, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị xác định chủ trương đẩy mạnh phát triển y tế tư nhân, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho y tế; khuyến khích hình thành các bệnh viện tư nhân quy mô lớn, có kỹ thuật chuyên sâu, chất lượng cao, ngang tầm quốc tế. Khu vực tư nhân cũng được mở rộng tham gia vào phòng bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, sản xuất thuốc và thiết bị y tế.

Y tế tư nhân có lợi thế về khả năng huy động vốn, tốc độ ra quyết định, sự linh hoạt trong quản trị và khả năng tiếp cận công nghệ mới. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, phát triển khu vực này không thể chỉ nhìn vào quy mô và số lượng cơ sở, mà cần đặt trọng tâm vào chất lượng chuyên môn và nguồn nhân lực để khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị đã đầu tư.

“Mục tiêu của chúng ta không nhất thiết phải thành lập thêm 100 bệnh viện. Có thể chỉ cần thêm 10 bệnh viện nhưng phải thực sự có chất lượng, có kỹ thuật chuyên sâu và đáp ứng tốt nhu cầu của người bệnh”, ông Tuyên nhấn mạnh.

Đầu tư lớn nhưng phải tạo ra giá trị thực

Một trong những vấn đề được đặt ra đối với y tế tư nhân là làm thế nào để nguồn lực xã hội được chuyển hóa thành năng lực khám, chữa bệnh thực chất.

Theo ông Tuyên, khu vực y tế ngoài công lập cần đi đầu trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và gắn hoạt động chuyên môn với trách nhiệm xã hội.

Vai trò của y tế tư nhân cũng không nên chỉ giới hạn ở khám, chữa bệnh mà cần mở rộng sang chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sức khỏe định kỳ, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc người cao tuổi.

Điều này đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận trong đầu tư y tế. Một bệnh viện có quy mô lớn, hệ thống thiết bị hiện đại chưa đồng nghĩa với chất lượng dịch vụ nếu thiếu đội ngũ nhân lực đủ năng lực vận hành, quy trình quản trị chất lượng và cơ chế kiểm soát rủi ro phù hợp.

“Dù y tế hoạt động theo cơ chế thị trường, sản phẩm cuối cùng vẫn là sức khỏe của người dân”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng chất lượng, an toàn người bệnh và trách nhiệm xã hội phải được đặt ở vị trí quan trọng.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu, hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, thủ tục tài chính và tháo gỡ những điểm nghẽn thuộc thẩm quyền. Cùng với đó là xây dựng các chuẩn mực về chất lượng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, khám, chữa bệnh.

Dư địa lớn, nhưng điểm nghẽn vẫn còn

Những năm qua, khu vực y tế tư nhân Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể về quy mô, năng lực đầu tư, chất lượng chuyên môn, công nghệ, quản trị và hợp tác quốc tế.

Nhiều cơ sở y tế tư nhân đã đầu tư kỹ thuật chuyên sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại, xây dựng mô hình quản trị mới, thu hút nhân lực chất lượng cao và tham gia ngày càng sâu vào hoạt động khám, chữa bệnh. Khu vực này cũng góp phần giảm áp lực cho hệ thống y tế công lập, đưa các kỹ thuật cao và công nghệ hiện đại đến gần người bệnh hơn.

Tuy nhiên, dư địa phát triển của y tế tư nhân vẫn còn lớn, trong khi nhiều điểm nghẽn tiếp tục đặt ra. Đó là những vấn đề liên quan đến thể chế, môi trường đầu tư, đất đai, bảo hiểm y tế, nhân lực, quản trị chất lượng, thiết bị y tế, chuyển đổi số và tổ chức thực thi chính sách.

Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam

Giáo sư, Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, cho rằng Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; trong khi Nghị quyết số 72 tiếp tục đặt ra yêu cầu huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội cho lĩnh vực y tế.

Khu vực y tế tư nhân đã góp phần giảm tải cho hệ thống công lập, đưa kỹ thuật cao, công nghệ hiện đại đến gần người bệnh, tạo việc làm, đóng góp ngân sách nhà nước và từng bước mở rộng khả năng hợp tác, thu hút người bệnh quốc tế.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam cũng chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ như cơ chế, chính sách chưa đồng bộ; khó khăn trong tiếp cận đất đai, nguồn vốn và các nguồn lực phát triển; cơ chế huy động, sử dụng nguồn lực công - tư cần tiếp tục hoàn thiện; trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là thách thức đối với toàn hệ thống.

Lấy người bệnh làm trung tâm của phát triển

Từ thực tiễn trên, vấn đề đặt ra không còn đơn thuần là y tế tư nhân cần phát triển nhanh hay mở rộng quy mô đến đâu, mà là nguồn lực được đầu tư có thực sự chuyển hóa thành chất lượng chăm sóc sức khỏe hay không.

Theo ông Nguyễn Văn Đệ, phát triển y tế tư nhân không chỉ nhằm mở rộng khu vực cung ứng dịch vụ mà còn góp phần huy động nguồn lực, trí tuệ và trách nhiệm xã hội cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Cộng đồng y tế tư nhân xác định tiếp tục đầu tư dài hạn, quản trị minh bạch, nâng cao chất lượng chuyên môn và lấy người bệnh làm trung tâm.

Diễn đàn xác định 3 trụ cột gồm “Kiến tạo thể chế - Nâng cao chất lượng - Phát triển bền vững vì sức khỏe nhân dân”. Đây cũng là hướng tiếp cận cho thấy yêu cầu phát triển y tế tư nhân đang chuyển dần từ bài toán mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả.

Trong hai ngày 20 - 21/8, các đại biểu tập trung đối thoại chính sách giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp; trao đổi kinh nghiệm quốc tế từ Malaysia, Trung Quốc và các đối tác; đồng thời thảo luận về quản lý chất lượng khám, chữa bệnh, phát triển nguồn nhân lực và quản trị rủi ro trong đầu tư y tế tư nhân.

Nếu được tháo gỡ đồng bộ về thể chế, nguồn lực và nhân lực, khu vực y tế tư nhân có thêm dư địa để phát triển. Nhưng để tăng trưởng đi cùng bền vững, chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh và hiệu quả đầu tư cần trở thành những tiêu chí cốt lõi, thay vì chỉ chạy theo quy mô.