![]() |
| Người tăng huyết áp ăn xoài bao nhiêu là vừa? |
Ăn xoài để hạ huyết áp là lời khuyên xuất hiện trên nhiều báo và trang mạng, dựa trên một vài nghiên cứu nhỏ ở nước ngoài. Xoài chín lại khá ngọt, trong khi nhiều người tăng huyết áp, nhất là người lớn tuổi, đồng thời phải kiểm soát đường huyết. Với họ, điều cần biết là xoài giúp được đến đâu và mỗi lần ăn bao nhiêu thì vừa.
Xoài có kali và chất xơ, hai thành phần quen thuộc trong chế độ ăn có lợi cho huyết áp. Kali giúp thận thải bớt muối natri qua nước tiểu và hỗ trợ mạch máu giãn ra. Theo Viện Tim, Phổi và Huyết học Hoa Kỳ (NHLBI), xoài nằm trong nhóm trái cây của chế độ ăn DASH (chế độ ăn nhiều rau quả, ít muối, dùng để hỗ trợ kiểm soát huyết áp).
Riêng tác dụng của việc ăn xoài thì bằng chứng còn mỏng. Vài nghiên cứu ở Mỹ và Canada ghi nhận huyết áp tâm thu (con số trên khi đo huyết áp) giảm nhẹ sau một thời gian ăn xoài mỗi ngày. Các nghiên cứu này chỉ có vài chục người, phần theo dõi dài ngày thiếu nhóm đối chứng, và một phần do ngành xoài Mỹ tài trợ. Một thử nghiệm dùng xoài sấy khô lại không thấy huyết áp thay đổi.
Ăn xoài vì thế được xem là một phần của bữa ăn tốt cho huyết áp. Chưa thể coi đó là một cách điều trị.
Lượng tham khảo là khoảng 100–125g thịt quả mỗi lần, chừng một chén nhỏ xoài cắt miếng. Đây không phải mức chuẩn áp dụng cho mọi người tăng huyết áp.
Xoài có chỉ số đường huyết ở mức thấp đến trung bình. Chỉ số này cho biết một thực phẩm làm đường máu tăng nhiều hay ít khi so cùng một lượng tinh bột và đường, và có thể khác nhau theo loại xoài, độ chín. Chỉ số không cao cũng không có nghĩa ăn bao nhiêu cũng được. Ăn xoài nhiều thì lượng đường vào cơ thể vẫn cộng dồn.
Với người cần kiểm soát đường huyết, có thể hình dung lượng tinh bột và đường trong ngày như một khoản ngân sách. Ăn xoài là chi một phần ngân sách đó, nên phần cơm, bánh hay trái cây ngọt khác cần bớt lại tương ứng.
Xoài nên ăn nguyên miếng thay vì xay sinh tố hay ép nước, không chấm thêm đường hoặc muối. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy ăn xoài vào buổi sáng, lúc đói hay một giờ cố định giúp hạ huyết áp tốt hơn.
Người đái tháo đường không nhất thiết phải kiêng xoài. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), trái cây tươi vẫn có chỗ trong bữa ăn của nhóm này, miễn được tính vào kế hoạch ăn uống và đường huyết được theo dõi đều đặn. Với họ, khoản ngân sách đường mỗi ngày càng cần giữ chặt.
Người bệnh thận, nhất là người đã được dặn hạn chế kali, nên hỏi bác sĩ về lượng xoài phù hợp. Khi thận thải kali kém, kali tích lại trong máu có thể gây rối loạn nhịp tim.
Người đang dùng thuốc chống đông warfarin cũng cần lưu ý. Một báo cáo y khoa ghi nhận chỉ số INR (chỉ số phản ánh mức chống đông của thuốc) tăng ở một số người bệnh sau khi ăn xoài, dù bằng chứng còn hạn chế. Khi INR vượt khoảng mục tiêu, nguy cơ chảy máu tăng. Giữ lượng xoài ổn định và báo nơi theo dõi thuốc chống đông khi ăn nhiều hơn hẳn thường lệ là cách thận trọng.
Lá xoài sắc nước uống để hạ huyết áp là kinh nghiệm dân gian còn lưu truyền. Đến nay chưa có thử nghiệm trên người chứng minh cách này hiệu quả hay an toàn. Bỏ thuốc hoặc tự giảm liều để uống lá xoài có thể khiến huyết áp mất kiểm soát.
Người tăng huyết áp vẫn ăn xoài được, mỗi lần khoảng 100–125g và tính chung vào lượng trái cây trong ngày. Xoài có giá trị như một loại trái cây tốt trong bữa ăn, còn việc kiểm soát huyết áp vẫn dựa vào thuốc và lối sống theo hướng dẫn của bác sĩ.
