Bị đau lưng nằm nghỉ hay vận động thì mau khỏi hơn?

Bị đau lưng nằm nghỉ hay vận động thì mau khỏi hơn?

Cảm giác dễ chịu khi đau lưng nằm nghỉ không đủ để biết lưng có đang lành nhanh hơn hay không. Cochrane, tổ chức chuyên tổng hợp bằng chứng y học quốc tế, đã so sánh hai lời khuyên nằm nghỉ trên giường và duy trì hoạt động ở người đau thắt lưng cấp.

Nằm lâu không giúp lưng lành nhanh hơn

Kết quả tổng quan cho thấy, với đau thắt lưng cấp, lời khuyên duy trì hoạt động giúp giảm đau và cải thiện khả năng sinh hoạt tốt hơn một chút so với lời khuyên nằm nghỉ trên giường. Với đau thần kinh tọa (đau lan từ thắt lưng xuống chân do dây thần kinh tọa bị kích thích), hai cách cho kết quả gần như không khác nhau. Bằng chứng hiện có không cho thấy đau lưng nằm nghỉ bất động giúp phục hồi tốt hơn.

Nằm lâu còn làm cơ yếu đi. Cơ quanh cột sống ít hoạt động thì dễ cứng lại, khả năng sinh hoạt giảm và việc quay về nhịp sống bình thường chậm hơn.

Cảm giác đỡ đau khi nằm không đủ để đánh giá mức hồi phục. Trong đau lưng thông thường, mức đau không nhất thiết tương ứng với mức tổn thương. Cơn đau giống chuông báo khói trong bếp: chuông kêu khi nấu ăn không có nghĩa là nhà đang cháy. Đau khi cử động cũng không nhất thiết có nghĩa cột sống đang hỏng thêm.

Vận động thế nào khi đang đau lưng

Vận động ở đây không có nghĩa là tập nặng hay cố chịu đau. Đi bộ nhẹ, làm việc nhà vừa sức và thường xuyên đổi tư thế là đủ. Hoạt động nên chia thành nhiều đợt ngắn, xen kẽ những lúc nghỉ.

Người đau lưng nằm nghỉ một lúc ở tư thế dễ chịu khi cơn đau tăng là bình thường, nhưng nên đứng dậy đi lại ngay khi có thể. Không cần chờ hết đau hẳn mới quay lại sinh hoạt.

Việc gây đau nhiều thì tạm giảm, rồi tăng hoạt động dần theo sức. Chườm ấm qua một lớp khăn giúp giảm cứng cơ và co thắt cơ (cơ co cứng lại ngoài ý muốn, gây đau). Động tác nào làm đau tăng thì dừng lại, và nên hỏi bác sĩ nếu không tự điều chỉnh được.

Vận động nhiều cũng không có nghĩa là mau khỏi hơn. Mức hoạt động cần tăng từng bước, theo khả năng chịu đựng của mỗi người.

Dấu hiệu đau lưng cần đi khám hoặc cấp cứu

Đau lan xuống chân do đau thần kinh tọa đơn thuần thường không phải cấp cứu. Nên đi khám khi cơn đau không cải thiện sau vài tuần hoặc cản trở sinh hoạt hằng ngày. Cần khám sớm hơn nếu đau lưng kèm sốt, đau tăng nhanh, sụt cân không rõ lý do hoặc từng mắc ung thư.

Cần đến cấp cứu ngay khi chân yếu mới xuất hiện hoặc yếu tăng nhanh, nhất là cả hai chân; tê vùng giữa hai đùi, vùng sinh dục hoặc quanh hậu môn; khó tiểu, bí tiểu hoặc mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện mới xuất hiện. Đây có thể là dấu hiệu các dây thần kinh bị chèn ép, cần xử trí khẩn cấp. Khi đó, đau lưng nằm nghỉ hay tự tập ở nhà đều không thay được việc khám ngay.

Với đau thắt lưng thông thường, đi lại nhẹ và giữ sinh hoạt trong sức chịu đựng tốt hơn nằm yên trên giường. Đau lưng nằm nghỉ chỉ nên là những quãng ngắn khi cơn đau tăng. Yếu chân hoặc rối loạn tiểu tiện mới xuất hiện là lúc cần đến cơ sở y tế ngay.