Thứ ba 29/09/2026 16:32
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
 |
| Đi mưa về có nên tắm ngay không, tắm thế nào cho đúng? |
Mỗi mùa mưa, chuyện đi mưa về có nên tắm ngay hay không lại khiến nhiều gia đình tranh luận. Người bảo phải ngồi nghỉ một lúc rồi mới tắm, kẻo trúng gió, thậm chí đột quỵ. Người lại khuyên tắm nước thật nóng cho khỏi cảm. Hai lời khuyên ngược nhau, và phần lớn đều thiếu một lời giải thích khoa học về cơ chế.
Cảm lạnh là do virus gây ra. Nước mưa, tóc ướt hay cái lạnh tự nó không sinh ra bệnh. Muốn bị cảm, cơ thể phải nhiễm virus trước đã.
Vậy vì sao không ít người đi mưa về vẫn hắt hơi, sổ mũi?
Khi cơ thể bị lạnh kéo dài, mạch máu ở niêm mạc mũi có xu hướng co lại, làm giảm lượng tế bào miễn dịch đến khu vực này. Điều này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho virus sẵn có phát triển mạnh hơn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế trong đời sống thường ngày vẫn cần nghiên cứu thêm. Hình dung virus như kẻ trộm đã chờ sẵn, và cái lạnh chỉ làm cho "cánh cửa phòng vệ" hơi mở hé — đó là cách ví von để dễ hiểu, chứ không phải cứ dầm mưa là chắc chắn bị cảm.
Như vậy, không có lý do phải ngồi chờ thật lâu trong bộ quần áo ướt. Điều cần làm sớm là cởi đồ ướt và giữ cơ thể ấm, khô.
Không có cơ sở để khẳng định cứ đi mưa về tắm ngay là gây đột quỵ. Nhưng nước lạnh hoặc nóng đột ngột có tác động thực tế đến tim mạch, và đó là lý do cần cẩn trọng.
Khi tắm nước lạnh đột ngột, mạch máu ngoài da (ngoại biên) co lại mạnh. Một lượng máu rất lớn bị đẩy vào trong (trung tâm), làm áp lực tăng đột ngột ở các mạch máu lớn. Tim và nhịp thở phải tăng vọt để ứng phó. Các mạch máu nhỏ, ngoằn ngoèo ở não bị áp lực cao này tác động — trong những trường hợp nhất định, chúng có thể vỡ, gây tai biến.
Ngược lại, nước quá nóng làm mạch máu ngoài da giãn ra rộng. Máu chạy ra ngoài da, làm trung tâm thiếu máu đột ngột. Não hoặc tim không đủ oxy có thể gây choáng váng, thậm chí ngừng tim. Dữ liệu từ Nhật Bản ghi nhận nhiều tai biến khi người tắm bồn nước nóng vào mùa đông — điều này minh chứng cho cơ chế giãn mạch-thiếu máu trung tâm này.
Tắm vòi sen sau mưa ở đây khác với ngâm bồn nước nóng ở Nhật, nhưng nguyên lý vẫn áp dụng: thay đổi nhiệt độ quá đột ngột có thể gây biến động tim mạch, nhất là ở những người có nguy cơ. Điều quan trọng là tránh sốc nhiệt (co hoặc giãn mạch quá mạnh) bằng cách chọn nước ấm vừa phải.
Trình tự hợp lý khá đơn giản. Vào nhà, cởi quần áo, giày dép ướt và lau khô người, tóc ngay. Nếu vẫn tỉnh táo, không rét run nhiều, có thể tắm nhanh bằng nước ấm vừa phải, rồi mặc đồ khô, uống một cốc nước ấm.
Người cao tuổi và người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp nên thận trọng thêm. Sau khi lau khô, thay đồ khô, nên nghỉ vài phút trước tắm. Khi tắm, tránh dội nước lạnh, tránh nước quá nóng và đứng dậy từ tốn. Không tắm ngay khi vừa uống rượu bia; nên báo người nhà khi vào phòng tắm.
Với người đã lội qua nước ngập, tắm rửa bằng xà phòng và nước sạch càng nên làm sớm. Nước ngập có thể gây nhiễm trùng vết thương và mang vi khuẩn từ nước tiểu động vật, trong đó có vi khuẩn gây bệnh xoắn khuẩn vàng da. Các vết trầy xước cần được rửa kỹ bằng xà phòng và nước sạch. Nếu vài ngày đến vài tuần sau xuất hiện sốt, nên đi khám và kể rõ việc đã lội nước ngập.
Riêng người dầm mưa lâu, rét run không dứt, đờ đẫn hoặc lú lẫn thì không nên đưa vào tắm. Cần chuyển họ đến nơi kín gió, bỏ đồ ướt, ủ ấm bằng đồ khô và nhờ trợ giúp y tế sớm.
Đi mưa về, điều cần tránh là ngồi lâu trong bộ đồ ướt hoặc tắm bằng nước quá nóng, quá lạnh. Với người vẫn khỏe và tỉnh táo, cách xử trí giản dị nhất là cởi đồ ướt, tắm nhanh bằng nước ấm và mặc đồ khô.
