Xuất khẩu lao động nửa đầu năm 2026 vì sao giảm mạnh?

Báo cáo từ Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) chỉ ra rằng, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn quốc ghi nhận 66.311 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Con số này đạt 59,2% kế hoạch năm nhưng đã sụt giảm 8.380 người, tương đương mức giảm 11,22% so cùng kỳ năm 2025.

Hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trong 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự sụt giảm so cùng kỳ năm trước...

Về cơ cấu thị trường tiếp nhận, Nhật Bản tiếp tục dẫn đầu với 31.560 lao động. Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Đài Loan (Trung Quốc) với 27.777 lao động, Hàn Quốc với 5.650 lao động, Trung Quốc có 1.478 lao động, Singapore đạt 625 lao động và Romania tiếp nhận 292 lao động.

Đối với các chương trình phi lợi nhuận do Trung tâm Lao động ngoài nước triển khai, tổng số có 3.034 người xuất cảnh. Đáng chú ý là Chương trình EPS đưa được 2.878 lao động sang Hàn Quốc và Chương trình IM Japan đưa 137 thực tập sinh sang Nhật Bản.

Song song đó, hoạt động tạo nguồn vẫn được đơn vị duy trì ổn định. Trung tâm Lao động ngoài nước đã phối hợp tổ chức kỳ thi tiếng Hàn Quốc cho hơn 1.500 lao động, sơ tuyển 520 hồ sơ ngành công nghiệp gốc theo Chương trình EPS, đồng thời tổ chức 4 đợt thi tuyển cho 227 ứng viên tham gia Chương trình IM Japan, trong đó có 130 người được đưa vào hệ thống đào tạo chính thức.

Lý giải về xu hướng sụt giảm này, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Vũ Trường Giang phân tích: “Các thị trường truyền thống giảm tuyển dụng lao động, điều này không chỉ xảy ra với lao động Việt Nam mà nhiều nước khác trong khu vực cũng đang đối mặt”.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, nguyên nhân chính đến từ tình hình bất ổn chính trị và các cuộc xung đột tại một số khu vực, làm đảo lộn dòng dịch chuyển lao động trên toàn cầu. Đà phục hồi kinh tế thế giới chậm khiến các doanh nghiệp nước ngoài co cụm sản xuất, cẩn trọng hơn trong tuyển dụng.

Phó Cục trưởng Vũ Trường Giang bổ sung thêm: “Dòng người ở các quốc gia bất ổn chính trị di cư vào các thị trường lao động trọng điểm nên các doanh nghiệp giảm tuyển dụng lao động. Bên cạnh đó, kinh tế khó khăn, các doanh nghiệp cũng thu hẹp sản xuất, giảm tuyển dụng”.

Bên cạnh đó, sự mất giá của đồng Yên thời gian qua tại Nhật Bản đã trực tiếp làm giảm sức hút thu nhập khi quy đổi, khiến người lao động cân nhắc kỹ hơn. Trong khi đó, thị trường việc làm nội địa lại khởi sắc với nhiều cơ hội cho lao động có tay nghề cùng mức lương dao động từ 20-30 triệu đồng/tháng ngay tại quê hương.

Chuyển dịch sang thị trường chất lượng cao và số hóa thủ tục

Dù gặp khó khăn trong ngắn hạn, cơ hội mở rộng ra thị trường quốc tế vẫn rất lớn nhưng đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn về tay nghề và ngoại ngữ. Cục Quản lý lao động ngoài nước đặt mục tiêu 6 tháng cuối năm hoàn thành chỉ tiêu đưa 112.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài và phấn đấu đạt mốc 150.000 lao động theo định hướng chỉ đạo của Bộ Nội vụ.

Để đạt được mục tiêu này, cơ quan quản lý đang tập trung hoàn thiện khung pháp lý thông qua việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đồng thời nghiên cứu Chiến lược đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Việt Nam cũng tích cực đàm phán, triển khai các thỏa thuận hợp tác lao động với hàng loạt quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Canada, Australia, Israel, Kuwait, Saudi Arabia, Nga, Hy Lạp, Albania, Bulgaria, Đài Loan (Trung Quốc) và Chương trình IM Japan.

Bên cạnh việc giữ vững các địa bàn truyền thống, chiến lược trọng tâm thời gian tới là khai thác sâu các thị trường có thu nhập cao và điều kiện đãi ngộ tốt như Cộng hòa Liên bang Đức, Canada và một số quốc gia châu Âu. Công tác đào tạo nghề, ngoại ngữ cũng sẽ được đổi mới để sát với thực tế yêu cầu của nước sở tại.

Nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động, Cục Quản lý lao động ngoài nước sẽ tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các doanh nghiệp dịch vụ có hành vi thu phí vượt quy định hoặc môi giới trái phép.

Đặc biệt, bước tiến lớn trong cải cách hành chính là việc vận hành hệ thống ColabContract từ giữa tháng 6/2026, cho phép ký kết điện tử đối với hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, hợp đồng ký quỹ và biên bản thanh lý hợp đồng, giúp giảm thiểu tối đa thời gian và chi phí cho cả người dân lẫn doanh nghiệp.