Từ cửa khẩu số đến kinh tế số, Lào Cai mở rộng không gian tăng trưởng bằng công nghệ

Ở nhiều địa phương, hạ tầng viễn thông vẫn chủ yếu được xem là dịch vụ hỗ trợ cho đời sống và hoạt động quản lý. Nhưng tại Lào Cai, hạ tầng số đang được nhìn nhận như một nền móng phát triển mới — tương tự vai trò của điện, đường giao thông hay logistics trong những giai đoạn tăng trưởng trước đây.

UBND tỉnh Lào Cai và Tập đoàn VNPT ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 (Ảnh: Thùy Linh)

Việc phủ sóng 4G tới 100% xã, phường, triển khai mạng 5G và mở rộng hàng chục nghìn km cáp quang không đơn thuần nhằm đáp ứng nhu cầu kết nối của người dân. Đằng sau những con số ấy là khát vọng hình thành một năng lực kết nối mới cho toàn bộ nền kinh tế địa phương.

Bởi trong kỷ nguyên số, nơi nào dữ liệu được lưu chuyển nhanh hơn, nơi đó có cơ hội thu hút đầu tư tốt hơn, tối ưu quản trị hiệu quả hơn và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn.

Lào Cai dường như hiểu rất rõ điều đó khi lựa chọn chuyển đổi số như một “đường băng” mới cho tăng trưởng — nơi công nghệ không còn là công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành động lực phát triển.

Dấu ấn rõ nét nhất cho tư duy ấy chính là mô hình “Cửa khẩu số” tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Nếu trước đây hoạt động xuất nhập khẩu phụ thuộc nhiều vào quy trình thủ công, hồ sơ giấy và sự phối hợp rời rạc giữa các khâu, thì nay nhiều công đoạn đã được số hóa và kết nối trên nền tảng dữ liệu.

Sự thay đổi này không chỉ giúp tăng năng lực thông quan lên gấp nhiều lần mà còn giảm đáng kể chi phí logistics cho doanh nghiệp. Quan trọng hơn, nó cho thấy cách một địa phương biên giới có thể tận dụng công nghệ để nâng giá trị cho lợi thế địa kinh tế vốn có.

Từ cửa khẩu số, tư duy chuyển đổi số tại Lào Cai cũng đang lan sang nhiều lĩnh vực khác như du lịch, y tế, giáo dục, nông nghiệp và quản trị đô thị. Hệ thống dữ liệu dùng chung, nền tảng điều hành thông minh, thanh toán điện tử hay các dịch vụ công trực tuyến đang từng bước thay đổi cách vận hành của chính quyền cũng như đời sống của người dân.

Đáng chú ý, sau sáp nhập địa giới hành chính giữa Lào Cai và Yên Bái, việc hợp nhất các nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu đã được triển khai nhằm bảo đảm hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt. Đây được xem là bước đi quan trọng trong xây dựng chính quyền số và hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ phát triển lâu dài.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics thông minh và kinh tế dữ liệu phát triển mạnh, các địa phương sở hữu hạ tầng số tốt sẽ có nhiều cơ hội bứt phá hơn trong thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đó cũng là lý do Lào Cai tiếp tục đặt mục tiêu mở rộng phủ sóng 5G, phát triển Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong giai đoạn tới. Công nghệ số được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho các lĩnh vực thế mạnh như du lịch, logistics, thương mại cửa khẩu và nông nghiệp.

Từ một tỉnh miền núi biên giới, Lào Cai đang cho thấy cách tiếp cận khác biệt trong hành trình phát triển: không chỉ dựa vào tài nguyên hay lợi thế địa lý, mà chủ động kiến tạo động lực tăng trưởng mới bằng công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong cuộc cạnh tranh phát triển giữa các địa phương hiện nay, hạ tầng số có thể chính là “đường cao tốc” mới của nền kinh tế. Và với Lào Cai, hành trình từ cửa khẩu số đến kinh tế số có lẽ mới chỉ bắt đầu.