Thứ sáu 20/11/2026 04:25
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

TS. Lê Xuân Nghĩa: Vốn tín dụng vẫn là trụ cột của DNNN hiện nay

Trong bối cảnh kênh vốn còn hạn chế, tín dụng ngân hàng tiếp tục đóng vai trò then chốt với Doanh nghiệp nhà nước (DNNN), song áp lực dài hạn đòi hỏi cải cách mạnh mẽ hệ thống tài chính và đa dạng hóa nguồn vốn.
TS. Lê Xuân Nghĩa: Làm chủ trí tuệ nhân tạo mở đường tăng trưởng bền vững Việt Nam Ông Lê Xuân Nghĩa được bầu là thành viên độc lập của ngân hàng Phương Đông

Vốn tín dụng – “mạch máu” duy trì hoạt động của DNNN

Chia sẻ về vai trò của vốn tín dụng đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN), TS. Lê Xuân Nghĩa – Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia cho rằng đây vẫn là nguồn lực quan trọng bậc nhất, đặc biệt trong bối cảnh các kênh huy động vốn khác chưa thực sự phát triển tương xứng.

Theo ông Nghĩa, điểm khác biệt căn bản giữa DNNN và khu vực tư nhân nằm ở cấu trúc tài sản. Phần lớn tài sản của DNNN thuộc sở hữu nhà nước, khiến khả năng linh hoạt trong việc sử dụng làm tài sản đảm bảo bị hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận các nguồn vốn ngoài ngân hàng, đặc biệt là vốn thị trường.

Không chỉ vậy, nguồn vốn tích lũy nội bộ của nhiều DNNN cũng không lớn. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp này không đơn thuần hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận mà còn phải thực hiện nhiều nhiệm vụ chính sách, phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội. Sau khi trích lập các quỹ, phần lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư thường khá khiêm tốn.

Trong khi đó, ngân sách nhà nước không thể liên tục cấp vốn bổ sung, đặc biệt trong bối cảnh áp lực chi tiêu công ngày càng lớn. Chính vì vậy, tín dụng ngân hàng trở thành “phao cứu sinh” giúp DNNN triển khai các dự án đầu tư, duy trì hoạt động và mở rộng quy mô.

Một thực tế đáng chú ý khác là khả năng huy động vốn từ thị trường chứng khoán của DNNN vẫn còn hạn chế. Dù một số tập đoàn lớn đã cổ phần hóa và niêm yết, nhưng phần đông doanh nghiệp vẫn chưa tham gia sâu vào thị trường vốn, hoặc tỷ lệ cổ phần hóa còn thấp, chưa đủ hấp dẫn nhà đầu tư.

Tương tự, kênh trái phiếu doanh nghiệp cũng chưa phải là lựa chọn phổ biến đối với khu vực này. Điều đó khiến cấu trúc vốn của DNNN vẫn phụ thuộc đáng kể vào hệ thống ngân hàng.

TS. Lê Xuân Nghĩa: Vốn tín dụng vẫn là trụ cột của DNNN hiện nay

Tuy nhiên, theo TS. Lê Xuân Nghĩa, một điểm tích cực là chất lượng tín dụng đối với DNNN nhìn chung khá tốt. Các doanh nghiệp này thường hoạt động trong những lĩnh vực thiết yếu như năng lượng, hạ tầng, hàng không, dầu khí hay viễn thông – những ngành có nhu cầu ổn định và ít biến động hơn so với các lĩnh vực khác.

Nhờ đó, rủi ro tín dụng không quá cao, khả năng trả nợ tương đối đảm bảo và tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp. Đồng thời, nhiều DNNN sở hữu hệ thống quản trị bài bản, đội ngũ nhân lực chất lượng cao, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đặc biệt trong các dự án quy mô lớn.

Không chỉ dừng ở hiệu quả tài chính, các dự án đầu tư của DNNN còn tạo ra tác động lan tỏa đáng kể đối với nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và phát triển các ngành công nghiệp nền tảng.

Áp lực vốn dài hạn và yêu cầu tái cấu trúc hệ thống tài chính

Dù đóng vai trò quan trọng, TS. Lê Xuân Nghĩa cảnh báo rằng việc phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng không phải là giải pháp bền vững, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhu cầu vốn dài hạn ngày càng tăng.

Theo ông, các dự án lớn trong lĩnh vực hạ tầng hoặc công nghệ thường có thời gian thu hồi vốn rất dài, thậm chí kéo dài hàng chục năm. Trong khi đó, ngân hàng thương mại chủ yếu cung cấp vốn ngắn và trung hạn. Sự “lệch pha” này có thể tạo ra rủi ro cho cả hệ thống tài chính.

Đặc biệt, trong lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo – những trụ cột được nhấn mạnh trong các chiến lược phát triển hiện nay – bài toán vốn càng trở nên phức tạp. Đây là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, thiếu tài sản đảm bảo và kết quả đầu tư khó dự đoán.

“Ngân hàng khó có thể tài trợ toàn bộ cho các dự án dạng này. Nếu tiếp tục phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, áp lực lên hệ thống tài chính sẽ rất lớn”, ông Nghĩa nhận định.

Do đó, về dài hạn, Việt Nam cần phát triển mạnh mẽ các kênh huy động vốn trung và dài hạn, bao gồm thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các quỹ đầu tư phát triển. Khi các kênh này hoạt động hiệu quả, dòng vốn cho nền kinh tế sẽ trở nên đa dạng và bền vững hơn.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong giai đoạn đầu của quá trình đổi mới sáng tạo. Theo kinh nghiệm quốc tế, ngân sách nhà nước thường đóng vai trò chủ đạo trong việc tài trợ nghiên cứu, phát triển công nghệ và xây dựng hạ tầng khoa học.

Chỉ khi công nghệ được hoàn thiện và thương mại hóa, khu vực doanh nghiệp và hệ thống tài chính mới có thể tham gia sâu hơn. Đây là hướng đi cần thiết để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Một vấn đề đáng lưu ý khác là năng lực tài chính của các ngân hàng thương mại nhà nước. TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng việc tăng vốn cho các ngân hàng này hiện vẫn còn chậm, trong khi quy mô tín dụng của nền kinh tế liên tục mở rộng.

Để giải quyết vấn đề này, ông đề xuất cần có cơ chế cho phép các ngân hàng giữ lại một phần lợi nhuận hàng năm để bổ sung vốn điều lệ. Việc này không chỉ giúp tăng cường năng lực tài chính mà còn tạo động lực nâng cao hiệu quả hoạt động.

“Cơ chế giữ lại lợi nhuận trong chu kỳ 3–5 năm sẽ giúp ngân hàng chủ động hơn, giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước mỗi khi cần tăng vốn”, ông nhấn mạnh.

Khi năng lực tài chính được củng cố, các ngân hàng có thể hình thành các quỹ chuyên biệt để tài trợ cho lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Qua đó, hỗ trợ DNNN thực hiện vai trò tiên phong, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực hơn cho nền kinh tế.

Trong bức tranh tổng thể, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng việc tái cấu trúc hệ thống tài chính, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ là chìa khóa để DNNN không chỉ “sống sót” mà còn bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep