Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ “nhẹ nhàng” với thuế đối ứng

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ “nhẹ nhàng” với thuế đối ứng.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm thứ Hai (31/3) rằng ông sẽ đối xử "rất nhẹ nhàng" với các đối tác thương mại khi công bố loạt thuế quan mới trong tuần này, bất chấp nguy cơ gây chấn động toàn cầu, để giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại mà ông cho là "bất công" đối với Mỹ.

"Ngày Giải phóng" cho nước Mỹ

Vị Tổng thống Mỹ đang sử dụng quyền lực hành pháp ở mức chưa từng có kể từ khi nhậm chức hồi tháng 1, khẳng định có thể công bố chi tiết về mức thuế "đối ứng" ngay trong tối thứ Ba (1/3). Theo đó, ông Trump nhấn mạnh hành động này là cần thiết vì nền kinh tế số một thế giới đang "bị mọi quốc gia bóc lột", hứa hẹn mang tới "Ngày Giải phóng" cho nước Mỹ.

Tuy nhiên, ông trấn an với phóng viên: "Chúng tôi sẽ rất tử tế, tương đối mà nói, chúng tôi sẽ rất nhẹ nhàng".

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo chiến lược này có nguy cơ sẽ châm ngòi cho chiến tranh thương mại toàn cầu, khiến các đối tác lớn như Trung Quốc, Canada và EU trả đũa dây chuyền. Đáng chú ý, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã đồng ý tăng cường tự do thương mại giữa ba nước ngay trước thềm lệnh thuế của ông Donald Trump.

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt tiết lộ mục tiêu trong ngày thứ Tư (2/4) là công bố mức thuế áp dụng "theo từng quốc gia", dù Tổng thống Donald Trump vẫn kiên định với việc áp thuế riêng theo ngành hàng.

Sự không chắc chắn này đã khiến các thị trường tài chính chao đảo, với phần lớn chỉ số chứng khoán của châu Âu và châu Á đóng cửa giảm điểm, dù Dow Jones và S&P 500 ghi nhận mức phục hồi nhẹ. Căng thẳng leo thang sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng thuế quan sẽ áp dụng với "tất cả các nước".

Theo tờ Wall Street Journal, các cố vấn của Tổng thống đang xem xét áp thuế toàn cầu lên tới 20% nhắm vào hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ. Tuy nhiên, ông Trump vẫn giữ thái độ mơ hồ, khẳng định mức thuế của ông sẽ "rộng lượng hơn nhiều" so với thuế mà các nước đang áp lên hàng Mỹ.

Giới kinh tế kỳ vọng đợt thuế đối ứng mới sẽ chỉ nhắm vào nhóm 15% đối tác có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ - được Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gọi là "Dirty 15".

“Nỗi đau kinh tế”

Nỗi ám ảnh thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang thổi bùng lên nỗi lo suy thoái tại Mỹ. Các nhà phân tích tại Goldman Sachs đã nâng xác suất suy thoái trong 12 tháng tới từ 20% lên 35%, phản ánh "dự báo tăng trưởng thấp hơn, sự sụt giảm niềm tin tiêu dùng, cùng các tuyên bố từ quan chức Nhà Trắng cho thấy họ sẵn sàng chấp nhận nỗi đau kinh tế".

Trong khi Trung Quốc và Canada áp thuế trả đũa, EU cũng công bố các biện pháp đáp trả có hiệu lực từ giữa tháng 4. Đáng chú ý, Việt Nam đã tuyên bố cắt giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng từ ô tô, khí hóa lỏng đến nông sản. Nhật Bản cũng sẽ thành lập khoảng 1.000 "trung tâm tư vấn" hỗ trợ doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi thuế quan.

Tuy nhiên, Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva nhận định rằng dù thuế quan gây lo ngại, tác động kinh tế toàn cầu sẽ không quá nghiêm trọng.

Ngoài ra, chuyên gia Ryan Sweet từ Oxford Economics khuyên nên "chờ đợi điều bất ngờ", dự đoán rằng Tổng thống Donald Trump sẽ "nhắm vào những kẻ vi phạm lớn nhất". Ngoài thuế theo quốc gia, ông có thể công bố mức thuế bổ sung theo ngành như dược phẩm và chất bán dẫn, sau khi áp thuế ô tô có hiệu lực từ thứ Năm (3/4).

Giới kinh tế kỳ vọng đợt thuế mới sẽ chỉ nhắm vào nhóm 15% đối tác có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ - được Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gọi là "Dirty 15". Danh sách này gồm Trung Quốc, EU, Mexico, Việt Nam, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada và Ấn Độ.

Cuộc chạy đua né thuế

Các đối tác thương mại của Mỹ đang tìm cách giảm thiểu thiệt hại liên quan đến chính sách thuế quan, với thông tin Ấn Độ có thể giảm một số loại thuế nhập khẩu. Chủ tịch ECB Christine Lagarde kêu gọi châu Âu hướng tới độc lập kinh tế, coi đây là "thời khắc sinh tử".

Trong diễn biến khác, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã đàm phán với Tổng thống Donald Trump về thỏa thuận thương mại song phương, trong khi Thủ tướng Đức Olaf Scholz tuyên bố EU sẽ phản ứng cứng rắn nhưng vẫn sẵn sàng thỏa hiệp.

Theo bà Greta Peisch từ hãng luật Wiley Rein, hoàn toàn có khả năng các mức thuế mới sẽ nhanh chóng được giảm hoặc tạm hoãn. Hồi tháng 2, Washington cũng từng tạm hoãn mức thuế quan bổ sung với hàng hóa của Mexico và Canada trong một tháng để đàm phán.