Thủ tướng Phạm Minh Chính: Doanh nghiệp là "đầu tàu" trong hệ sinh thái KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số

Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (KH-CN, ĐMST) và chuyển đổi số quốc gia do Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức sáng 13/1, tại Hội trường Diên Hồng - Nhà Quốc hội.

Hội nghị được truyền trực tuyến đến hơn 15.000 điểm cầu trên cả nước, với sự tham gia của gần 1 triệu đại biểu. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và chủ trì hội nghị.

Hội nghị nhằm quán triệt, triển khai toàn diện Nghị quyết số 57-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 22-12-2024 về đột phá phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Nguồn ảnh SGGP

Tại Hội nghị, Thủ tướng cho biết, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương xây dựng và hoàn thiện Chương trình hành động. Chương trình được xây dựng với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả” để đảm bảo hiệu quả triển khai.

Ngày 9-1-2025, Chính phủ chính thức ban hành Nghị quyết số 03/NQ-CP về Chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Theo Thủ tướng, đây là một chương trình hành động tổng thể, toàn diện, với tầm nhìn dài hạn, mục tiêu cụ thể và các giải pháp thực tiễn, nhằm chuyển hóa các định hướng lớn của Đảng thành những hành động cụ thể, gắn liền với thực tế.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh rằng việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ dừng ở việc nhận thức, mà cần được thực hiện bài bản, đồng bộ, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm: hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng hạ tầng số hiện đại, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ tiên tiến, cũng như tăng cường ĐMST. Tất cả các nhiệm vụ này đều được cụ thể hóa với lộ trình và trách nhiệm rõ ràng trong chương trình hành động.

Theo đó, Chương trình hành động của Chính phủ đặt ra 41 nhóm chỉ tiêu (gồm 35 chỉ tiêu đến năm 2030 và 6 chỉ tiêu đến năm 2045), cùng với 7 nhóm nhiệm vụ chính, bao gồm 140 nhiệm vụ cụ thể.

Trước tiên, nhóm nhiệm vụ về thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học - công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (với 18 nhiệm vụ cụ thể) cũng được Thủ tướng Phạm Minh Chính đặc biệt lưu ý. Nhóm này tập trung vào việc khuyến khích và hỗ trợ các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ tiên tiến vào sản xuất và đời sống. Đồng thời, phát triển mạnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để chuyển giao công nghệ hiệu quả.

Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội. Nguồn ảnh HNMOL

Thủ tướng nhấn mạnh, đây không chỉ là nhiệm vụ chiến lược nhằm đưa KH-CN, ĐMST trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Thủ tướng kêu gọi các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp khởi nghiệp, tích cực tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để tạo ra giá trị mới, sản phẩm mới, nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Về nhóm nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số, xã hội số (với 19 nhiệm vụ cụ thể), Thủ tướng chỉ đạo, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu tất yếu để xây dựng nền kinh tế hiện đại, hiệu quả, minh bạch và bền vững. Ông khẳng định cần phát triển hạ tầng số, bảo đảm an ninh mạng và tăng cường khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ số trong mọi lĩnh vực, từ quản lý hành chính, giáo dục, y tế đến công nghiệp và nông nghiệp.

Theo Thủ tướng, một trong những mục tiêu trọng tâm là đưa Việt Nam nằm trong nhóm 50 quốc gia dẫn đầu về Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số vào năm 2030. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực, cải thiện năng suất lao động và thúc đẩy sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình xây dựng một nền kinh tế số hiện đại.

Cuối cùng, nhóm nhiệm vụ về tăng cường hợp tác quốc tế, hội nhập sâu rộng trong lĩnh vực KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số (với 16 nhiệm vụ cụ thể) cũng được xem là trụ cột quan trọng. Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng quan hệ hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế, nhằm học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu công nghệ tiên tiến và huy động nguồn lực quốc tế phục vụ cho sự phát triển của Việt Nam.

Thủ tướng chỉ đạo, cần có chiến lược cụ thể để thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời bảo đảm việc chuyển giao công nghệ gắn liền với phát triển bền vững. Việc tận dụng tri thức và công nghệ toàn cầu sẽ là bước đi quan trọng để Việt Nam nhanh chóng đạt được các mục tiêu đề ra trong phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học - công nghệ (KH-CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) trong hoạt động của các cơ quan nhà nước là xu hướng tất yếu và là đòn bẩy quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và hiệu lực quản lý nhà nước. Việc áp dụng công nghệ tiên tiến sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, góp phần xây dựng một chính phủ số tinh gọn, hiệu quả, phục vụ nhân dân tốt hơn. Chuyển đổi số được coi là "chìa khóa vàng" để tối ưu hóa quy trình quản lý, nâng cao năng lực điều hành, dự báo và ra quyết định chính xác, kịp thời trong mọi lĩnh vực, từ kinh tế - xã hội đến quốc phòng - an ninh.

Đối với việc thúc đẩy KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số trong doanh nghiệp, Thủ tướng khẳng định doanh nghiệp là "đầu tàu", lực lượng nòng cốt trong hệ sinh thái KH-CN, ĐMST. Chính phủ đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, tiếp cận và làm chủ công nghệ số, ứng dụng KH-CN vào hoạt động sản xuất kinh doanh; các doanh nghiệp lớn phải đóng vai trò dẫn dắt, tiên phong. Những chính sách này sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp tự tin chuyển đổi, nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế.

Về tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số, Thủ tướng nhấn mạnh rằng hợp tác quốc tế là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới, nhanh chóng nắm bắt và ứng dụng những tiến bộ công nghệ tiên tiến. Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng các chiến lược hợp tác quốc tế toàn diện, nâng cao vị thế của Việt Nam trong các tổ chức và diễn đàn quốc tế. Một số nhiệm vụ trọng tâm bao gồm xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai ngoại giao kinh tế gắn với thu hút đầu tư KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số; đa dạng hóa sản phẩm, chuỗi cung ứng và thị trường; xây dựng đề án để Việt Nam chủ động tham gia các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế, đóng góp vào việc xây dựng các quy tắc và tiêu chuẩn quốc tế.