Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Mục tiêu trong “kỷ nguyên vươn mình”

Nhiều thành quả tích cực đã đạt được

Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình phát triển xanh và bền vững, Việt Nam không đứng ngoài xu hướng đó. Với cam kết mạnh mẽ tại COP26 và định hướng chiến lược từ Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị, vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang trở thành một trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Đại biểu tham dự Diễn đàn “Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Thành quả và mục tiêu trong kỷ nguyên vươn mình”

Với vai trò là cơ quan đầu mối về năng lượng, Bộ Công Thương đã tiên phong trong triển khai Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả từ năm 2010 đến nay. Trong 15 năm qua, Bộ đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý cũng như xây dựng, triển khai các chương trình, kế hoạch hành động nhằm thực thi Luật và chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả.

Cụ thể, đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn, tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng; hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ; tổ chức kiểm toán năng lượng; đẩy mạnh truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức xã hội về tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2016–2020 đã giúp cả nước tiết kiệm được khoảng 5,65% tổng năng lượng tiêu thụ, tương đương hàng tỷ kWh điện. Từ năm 2020 đến nay, các chương trình sử dụng năng lượng tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt là tiết kiệm điện với mục tiêu đạt từ 2% tổng sản lượng điện thương phẩm/năm trở lên.

Bộ Công Thương cũng chủ động hỗ trợ các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như xi măng, thép, dệt may, chế biến thực phẩm cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng. Đồng thời, phát triển thị trường thiết bị hiệu suất cao, thúc đẩy dán nhãn năng lượng rộng rãi cho hàng chục dòng sản phẩm.

Giải tỏa áp lực cho hệ thống điện bằng cách nào?

Phát biểu tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Công Thương) - cho biết: Trong bối cảnh, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao với tốc độ trung bình từ 8-10%/năm, nhiều nguồn điện của Việt Nam đã đạt mức tới hạn; nhiều nhà máy công nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ, tiêu tốn năng lượng; ý thức tiết kiệm năng lượng dù đã được nâng lên song vẫn còn hạn chế. Điều này càng gây áp lực cho hệ thống điện quốc gia, do đó một trong những giải pháp quan trọng cấp bách để ứng phó với tình trạng thiếu điện, đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải, giảm chi phí, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo phát biểu tại Diễn đàn

Vì vậy, diễn đàn này nhằm lắng nghe thêm các ý kiến đóng góp từ các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để hoàn thiện các văn bản chính sách, tạo điều kiện cho mọi thành phần trong xã hội triển khai trong thời gian tới.

Tham dự diễn đàn, bà Nguyễn Thị Tâm - Giám đốc Trung tâm Thiết bị môi trường và An toàn lao động - Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) đã có bài trình bày với chủ đề: Quy định dán nhãn Năng lượng cho Vật liệu xây dựng trong Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi). Qua bài trình bày giúp độc giả hiểu rõ hơn về điểm đổi mới quan trọng trong Luật, đó là quy định về dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng, giúp kiểm soát và tối ưu hóa năng lượng ngay từ khâu thiết kế, thi công.

Là đơn vị nắm giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm nguồn cung năng lượng quốc gia, thời gian qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có nhiều nỗ lực vừa đảm bảo cung cấp điện, vừa đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện. Để giúp độc giả hiểu rõ thêm về tình hình cung cấp điện thời gian tới, cũng như phương hướng tiết kiệm điện, ông Võ Quang Lâm – Phó Tổng giám đốc, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã bài trình bày tham luận "Công tác cung cấp điện bảo đảm tăng trưởng kinh tế 8% năm 2025 và phương hướng đẩy mạnh tiết kiệm điện"…

Diễn đàn còn có nhiều ý kiến của chuyên gia, doanh nghiệp, địa phương. Qua các ý kiến cung cấp cái nhìn toàn diện từ góc độ chính sách, kỹ thuật, quản lý Nhà nước đến thực tiễn doanh nghiệp về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Tuy nhiên, để các giải pháp đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, cần có sự đóng góp ý kiến nhiều hơn nữa từ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương.

Với vai trò của mình, thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết sẽ sớm ban hành các văn bản dưới luật hướng dẫn thi hành chi tiết; xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng; đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng, đổi mới hình thức truyền thông qua các cuộc thi, diễn đàn, hoạt động cộng đồng; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường kiểm toán và tư vấn năng lượng; giám sát thực hiện tại các địa phương, tạo chuyển biến rõ rệt từ trung ương đến cơ sở.