Hướng tới tương lai bền vững bằng con đường sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Việt Nam đặt mục tiêu tiết kiệm từ 5-7% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc trong giai đoạn 2019-2025. Nguồn ảnh: Vneconomy

Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, Đảng và Nhà nước đã đặt ra các chính sách trọng tâm, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VNEEP) là một trong những nỗ lực điển hình trong việc triển khai chiến lược này.

Trong giai đoạn 2006-2015, Chương trình VNEEP đã mang lại những kết quả đáng kể khi đất nước đã tiết kiệm được hơn 15 triệu tấn dầu quy đổi. Đây là một thành tựu quan trọng, không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng về năng lượng mà còn góp phần giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Tiếp nối thành công đó, Việt Nam hiện nay đang triển khai Chương trình VNEEP3 giai đoạn 2019-2030, với mục tiêu tiết kiệm từ 5-7% tổng tiêu thụ năng lượng trong giai đoạn 2019-2025 và đạt từ 8-10% trong cả giai đoạn, tương đương với khoảng 60 triệu tấn dầu quy đổi.

Các địa phương tích cực phối hợp tổ chức phát động hội nghị cao điểm Hè về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. (Nguồn ảnh: VGP)

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương đã tập trung vào hai nhóm đối tượng sử dụng năng lượng lớn nhất là công nghiệp và các hộ gia đình. Đối với ngành công nghiệp, Bộ đã hỗ trợ các doanh nghiệp bằng các chính sách khuyến khích đầu tư vào công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, đồng thời cung cấp các nguồn tài chính, kỹ thuật nhằm thúc đẩy việc áp dụng các công nghệ mới. Đối với các hộ gia đình, Bộ cũng chú trọng công tác tuyên truyền, khuyến khích người dân sử dụng các thiết bị công nghệ có hiệu suất cao và tiết kiệm năng lượng.

Hằng năm, sự kiện "Giờ Trái đất" được Bộ Công Thương tổ chức, cùng với chuỗi các hoạt động triển khai Kế hoạch thực hiện Chương trình VNEEP3. Các địa phương cũng tích cực tham gia, tổ chức các hội nghị, chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đây là những hành động thiết thực để tạo ra một thói quen tiết kiệm năng lượng, từ đó giúp giảm tải áp lực cho hệ thống năng lượng quốc gia.

Chỉ cần tiết kiệm được 2% lượng điện năng tiêu thụ đúng, mỗi năm cả nước sẽ tiết kiệm được khoảng 5 tỷ kWh điện. (Nguồn ảnh: EVN)

Việt Nam hiện đang đối mặt với một bài toán khó khi điện chiếm hơn 70% tổng tiêu thụ năng lượng quốc gia, và năng lượng điện này lại ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất và tiêu dùng của mọi tầng lớp xã hội. Các tính toán cho thấy, chỉ cần tiết kiệm được 2% lượng điện tiêu thụ, cả nước sẽ tiết kiệm được khoảng 5 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương với sản lượng của một nhà máy nhiệt điện có công suất 1.200 MW.

Ông Lê Anh Tuấn, giảng viên Trường Đại học Điện lực, nhấn mạnh rằng tiết kiệm điện là một lợi ích không chỉ cho doanh nghiệp mà còn cho nền kinh tế chung. Tiết kiệm năng lượng giúp giảm chi phí sản xuất, giảm nhập khẩu nguyên liệu và quan trọng nhất là giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng không tái tạo, tạo ra cơ hội đầu tư mới với chi phí thấp hơn. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp, tiết kiệm năng lượng còn là yếu tố thúc đẩy sự cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Bộ Công Thương tổ chức phát động phong trào Toàn dân tiết kiệm năng lượng hưởng ứng Giờ Trái đất năm 2025 với thông điệp “Chuyển dịch xanh - Tương lai xanh”. (Nguồn ảnh: Bộ Công Thương)

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đã thực hiện nhiều giải pháp thiết thực nhằm giúp các khách hàng lớn (với mức tiêu thụ từ 1 triệu kWh/năm trở lên) tiết kiệm điện, thông qua việc tuyên truyền và tư vấn các giải pháp tiết kiệm, đồng thời thông báo về mức tiêu thụ điện hàng tháng giúp khách hàng kiểm soát hiệu quả sử dụng năng lượng.

Cán bộ Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội hướng dẫn doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm. (Nguồn ảnh: EVN)

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các nguồn điện mới gặp khó khăn trong việc mở rộng đầu tư, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trở nên càng cấp bách. Các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời cũng đang gặp phải vấn đề về tính ổn định trong quá trình vận hành. Do đó, việc phát triển các sáng kiến nhằm quản lý nhu cầu năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong thời gian tới.

Bộ Công Thương cũng đã đưa ra các phương pháp để các doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, bao gồm việc nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng của nhân viên, đổi mới công nghệ, áp dụng các hệ thống quản lý năng lượng và giám sát, cải tạo hệ thống điện. Cùng với đó, sự hỗ trợ từ các tổ chức trong nước và quốc tế, như dự án tiết kiệm năng lượng tại Đà Nẵng, đã giúp người dân và các tòa nhà tiết kiệm năng lượng, giảm tiêu thụ điện năng đáng kể.

Lễ Tổng kết Dự án Thúc đẩy tiết kiệm năng lượng cho người dân thành phố Đà Nẵng, Việt Nam. (Ảnh: Nguyễn Linh)

Dự báo nhu cầu năng lượng và điện của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Chính vì vậy, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là con đường ngắn nhất và dễ đi nhất để Việt Nam nâng cao năng lực cung cấp năng lượng, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng bền vững trong tương lai.

Đây chính là "con đường" mà Việt Nam cần tiếp tục kiên trì đi trên, hướng đến một nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, bền vững và bảo vệ môi trường.