Thách thức cho nền kinh tế Thái Lan trong bối cảnh khủng hoảng

Các nhà đầu tư nước ngoài đang bán tháo tài sản ở Thái Lan do tác động của cuộc xung đột Trung Đông khiến giá dầu tăng gần 100 USD/thùng, làm nổi bật sự phụ thuộc năng lượng của châu Á nói chung và Thái Lan nói riêng vào khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh nợ công Thái Lan có nguy cơ vượt trần 70% trong bối cảnh kinh tế giảm phát, cùng với việc khoảng một nửa lượng dầu khí của quốc gia Đông Nam Á này nhập khẩu từ Trung Đông, thách thức với Bangkok trở nên nghiêm trọng hơn so với các nước láng giềng. Điều này xảy ra đúng thời điểm các điều kiện thuận lợi vừa xuất hiện sau nhiều năm nhà đầu tư nước ngoài bỏ qua thị trường Thái Lan.

Theo dữ liệu của LSEG, các nhà đầu tư nước ngoài mua 1,7 tỷ USD cổ phiếu ở Thái Lan trong tháng 2 nhờ kỳ vọng vào sự ổn định sau chiến thắng của Thủ tướng Anutin Charnvirakul sau cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2/2026. Tuy nhiên, khi chiến tranh tại Iran bùng phát vào cuối tháng, họ rút mạnh vốn: bán ròng 823 triệu USD cổ phiếu và 705 triệu USD trái phiếu trong tháng 3. Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran giúp tỷ giá chứng khoán và đồng baht tăng, giới đầu tư vẫn lo ngại rủi ro nếu giá dầu tiếp tục cao.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ, Iran và các bên liên quan vẫn còn mong manh, khiến các nhà phân tích và đầu tư cho rằng Thái Lan sẽ phải đối mặt với một năm đầy thử thách.

Khác với nhiều quốc gia trong khu vực, Thái Lan không chỉ chịu tác động về chi phí nhiên liệu mà còn bị ảnh hưởng sâu rộng bởi nguồn điện; hơn một nửa sản lượng điện hàng năm của nước này phụ thuộc vào khí đốt, trong khi tỷ trọng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) để sản xuất điện ngày càng tăng.

Nền kinh tế Thái Lan đang đối mặt với nhiều thách thức khi tốc độ tăng trưởng chỉ đạt 2,4% trong năm vừa qua, thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực. Lạm phát đã giảm liên tục suốt 12 tháng, buộc ngân hàng trung ương nước này phải điều chỉnh giảm lãi suất vào tháng 2, trước thời điểm bùng nổ căng thẳng địa chính trị.

Ông Gary Tan, Giám đốc Quản lý Danh mục đầu tư tại Allspring Global Investments (Singapore), nhận định: “Có sự đồng thuận rộng rãi giữa các nhà đầu tư rằng Thái Lan hiện đang gặp khó khăn trong việc điều hành chính sách tiền tệ.” Ông Tan bổ sung: “Ngân hàng trung ương Thái Lan không có nhiều dư địa để nâng lãi suất mà không ảnh hưởng đến quá trình phục hồi, đồng thời cũng thiếu các biện pháp cấp thiết hoặc phương án để nới lỏng, dẫn đến chính sách tiền tệ bị giới hạn về mặt thực tiễn.”

Theo cơ quan kế hoạch nhà nước Thái Lan, mỗi lần giá nhiên liệu tăng 1 baht sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế 2 điểm cơ bản, cho thấy sự thận trọng của Bangkok trong việc cân nhắc tăng cường trợ cấp năng lượng.

Đánh giá tình hình trên, ông Nattanont Arunyakananda, Giám đốc Đầu tư cổ phiếu Thái Lan tại Aberdeen Investments, cho biết: “Giá dầu tăng cao có thể tạo áp lực lên tiêu dùng, tài khoản vãng lai và tỷ giá đồng baht, đồng thời làm phức tạp thêm tiến trình kiểm soát lạm phát, hạn chế khả năng tiếp tục nới lỏng lãi suất.”

Cục diện lạm phát tại Thái Lan đã thay đổi đáng kể do tác động của tình hình chiến sự, với dự báo lạm phát bình quân năm nay có thể lên tới 3,5%, đảo chiều hoàn toàn so với mức giảm 0,54% trong quý I. Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas khẳng định vào thứ Sáu (10/4) rằng Thái Lan còn rất ít nguồn lực để xử lý các vấn đề kinh tế hiện tại.

Trên thị trường tiền tệ, đồng baht Thái Lan đóng vai trò như một cơ chế điều tiết áp lực thị trường khi giảm khoảng 2,8% kể từ thời điểm xung đột bùng phát, mặc dù đã có dấu hiệu phục hồi nhất định kể từ sau lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được thực thi vào tuần trước. Trong khu vực, đồng peso Philippines và rupiah Indonesia hiện đang ở mức thấp kỷ lục. Tuy vậy, mức tăng trưởng 9% của đồng baht trong năm 2025, theo đánh giá của các nhà phân tích, có thể tạo thêm dư địa để tiền tệ Thái Lan điều chỉnh suy yếu nếu cần thiết. Dẫu vậy, chính phủ Thái Lan phải cân nhắc kỹ lưỡng về các biện pháp can thiệp. Mặc dù đã quyết định không trợ cấp nhiên liệu ở thời điểm hiện tại, song Bangkok sẽ phải đối mặt với chi phí cao hơn nhằm duy trì giá điện ổn định trong mùa hè sắp tới.

Những lo ngại về tài chính đang làm gia tăng áp lực, với nợ công ở mức 66% GDP - thấp hơn mức trần 70% - và các nhà đầu tư lo ngại rằng chính phủ có thể cần phải tăng nợ. Cho đến nay, chính phủ Thái Lan cho biết họ không có kế hoạch tăng trần nợ. “Nếu cú ​​sốc này kéo dài quá tháng 4, nó sẽ không chỉ là vấn đề trên báo chí mà còn ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày”, chuyên gia kinh tế Nattanont Arunyakananda nhận định.