Hải Phòng đề xuất cơ chế đột phá phát triển nhà ở cho thuê, bảo đảm an cư cho người lao động

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu

Vừa qua tại Hải Phòng, tại thành phố Hải Phòng, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt thành phố Hải Phòng cùng 4 tỉnh: Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh và Ninh Bình về triển khai thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở xã hội (NOXH) và nhà ở cho thuê. Tại hội nghị lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã kiến nghị nhiều cơ chế đặc thù nhằm phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân, hướng tới mục tiêu bảo đảm an cư cho người lao động và người thu nhập thấp.

Cần cơ chế đủ mạnh để phát triển quỹ nhà ở cho thuê dài hạn

Theo báo cáo, đến hết năm 2025, tổng diện tích sàn nhà ở toàn thành phố đạt gần 145 triệu m², diện tích bình quân đạt hơn 31 m²/người. Trong giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng đặt mục tiêu phát triển thêm gần 59 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích bình quân lên 37,17 m²/người.

Đặc biệt, thành phố đã, đang và sẽ triển khai 65 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 80.000 căn hộ. Dự kiến đến năm 2030 sẽ hoàn thành tối thiểu 54.500 căn, vượt 110% chỉ tiêu Chính phủ giao.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị.

Hiện Hải Phòng đang quản lý và vận hành khoảng 15.000 căn nhà thuộc quỹ tài sản công phục vụ cho thuê; hơn 750 căn nhà ở xã hội cho thuê với tỷ lệ lấp đầy trên 81%; cùng hơn 1.300 phòng lưu trú công nhân được hỗ trợ giá thuê ưu đãi.

Trong giai đoạn tới, thành phố xác định chuyển mạnh từ phát triển nhà ở để bán sang phát triển nhà ở cho thuê; đồng thời đa dạng hóa diện tích căn hộ, mức độ hoàn thiện và xây dựng các mẫu thiết kế hiện đại, chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hải Phòng cho rằng thị trường nhà ở hiện nay vẫn tồn tại sự mất cân đối lớn giữa cung và cầu. Phần lớn doanh nghiệp vẫn ưu tiên phát triển nhà ở thương mại để bán nhằm nhanh chóng thu hồi vốn, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn với giá hợp lý còn rất hạn chế.

Tại thành phố Hải Phòng, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt thành phố Hải Phòng cùng 4 tỉnh: Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh và Ninh Bình về triển khai thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở xã hội (NOXH) và nhà ở cho thuê.

Từ thực tiễn đó, thành phố kiến nghị Chính phủ nghiên cứu sửa đổi quy định pháp luật theo hướng bắt buộc các dự án nhà ở xã hội phải dành tối thiểu 30% tổng diện tích sàn để cho thuê, tạo nguồn cung ổn định và bền vững.

Đồng thời, Hải Phòng đề xuất xây dựng cơ chế phát triển chung cư thương mại giá phù hợp chỉ phục vụ mục đích cho thuê dài hạn. Theo đó, doanh nghiệp được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất nhưng không được bán căn hộ, qua đó hình thành quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn phục vụ người dân.

Thành phố cũng kiến nghị triển khai các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất cố định dài hạn cho cả doanh nghiệp và người dân; cho phép địa phương chủ động hỗ trợ thêm lãi suất để giảm áp lực tài chính cho người mua nhà ở xã hội.

Tháo gỡ bài toán chung cư cũ và nhà ở công nhân

Một trong những thách thức lớn hiện nay của Hải Phòng là việc cải tạo, xây dựng lại 177 chung cư cũ, trong đó có 66 tòa nhà nguy hiểm cấp D liên quan đến hơn 9.000 hộ dân phải di dời.

Đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu phát biểu tại Hội nghị.

Theo lãnh đạo thành phố, giá thuê nhà ở xã hội mới hiện cao hơn đáng kể so với khả năng chi trả của nhiều hộ dân thuộc diện tái định cư. Vì vậy, Hải Phòng dự kiến áp dụng cơ chế không tính lãi suất bảo toàn vốn khi xác định giá thuê đối với quỹ nhà thuộc tài sản công nhằm giảm giá thuê xuống mức phù hợp hơn.

Cùng với đó, thành phố sẽ nghiên cứu sử dụng ngân sách địa phương và Quỹ phát triển nhà ở để hỗ trợ trực tiếp giá mua, giá thuê, chi phí vận hành và bảo trì cho người có công, hộ nghèo, các đối tượng chính sách và nhóm yếu thế trong xã hội.

Đối với nhà ở công nhân, Hải Phòng cho biết nhu cầu thực tế tại các khu công nghiệp, khu kinh tế hiện đã lên tới hơn 18.000 căn hộ, trong khi quỹ nhà lưu trú hiện có mới đáp ứng được một phần nhỏ.

Để giải quyết tình trạng này, thành phố đề xuất Chính phủ cho phép các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp được sử dụng nguồn vốn hợp pháp để mua lại các căn hộ nhà ở xã hội đã hoàn thành và bố trí cho công nhân thuê. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao điều kiện sống của người lao động, ổn định nguồn nhân lực và tạo động lực cho phát triển công nghiệp bền vững.

Những kiến nghị của Hải Phòng cho thấy quyết tâm xây dựng một thị trường nhà ở phát triển cân bằng, lấy nhu cầu an cư của người dân làm trung tâm. Trong bối cảnh thành phố đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với quy mô dân số và lực lượng lao động ngày càng lớn, việc phát triển mạnh nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp an sinh xã hội mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư trong tương lai.