Tăng tốc phát triển nhà ở xã hội năm 2026, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn

Đẩy nhanh tiến độ, không để dự án “khởi công xong để đó”

Năm 2026 đánh dấu giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ của chương trình phát triển nhà ở xã hội trên phạm vi cả nước, với mục tiêu hoàn thành gần 160.000 căn hộ. Đây được xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp và người lao động tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt “nút thắt” về pháp lý, vốn và quỹ đất đang được các cơ quan quản lý tập trung tháo gỡ.

Theo Bộ Xây dựng, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước đã khởi công 40 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 36.000 căn, đạt khoảng 23% kế hoạch năm. Lũy kế, hiện có hàng trăm dự án đang triển khai với quy mô hơn 700.000 căn, cho thấy nguồn cung đang được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, tiến độ thực tế tại nhiều địa phương vẫn chưa đạt kỳ vọng do những vướng mắc kéo dài.

Năm 2026, mục tiêu hoàn thành gần 160.000 căn nhà ở xã hội đang được đẩy nhanh tiến độ.

Tại nhiều địa phương, chính quyền đã thể hiện quyết tâm cao trong việc thúc đẩy tiến độ các dự án. Đà Nẵng là một trong những điểm sáng khi đặt mục tiêu hoàn thành gần 5.000 căn trong năm 2026 và có thể vượt chỉ tiêu nếu tiến độ được đảm bảo. Tương tự, Thái Nguyên cũng đang tăng tốc với hàng loạt dự án được phê duyệt và triển khai đồng bộ.

TP.HCM – thị trường bất động sản lớn nhất cả nước – đang đặt mục tiêu đầy tham vọng với hơn 28.000 căn nhà ở xã hội trong năm nay. Thành phố đã khởi công, triển khai và chuẩn bị đầu tư hàng chục dự án, đồng thời chủ động bố trí quỹ đất lên tới hàng nghìn ha. Đặc biệt, việc yêu cầu dành 20% quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội đang được siết chặt, góp phần tăng nguồn cung.

Tại Hà Nội, áp lực hoàn thành hơn 18.000 căn trong năm 2026 là không nhỏ. Dù đã có hàng chục dự án được phê duyệt và triển khai, nhưng nhiều dự án vẫn gặp khó khăn trong khâu giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục pháp lý. Đây cũng là tình trạng chung tại nhiều địa phương khác như Phú Thọ, Quảng Ninh, nơi tiến độ vẫn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khách quan và chủ quan.

Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là không để xảy ra tình trạng “khởi công xong để đó”. Các địa phương được yêu cầu kiểm soát tiến độ chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm từng đơn vị và xử lý nghiêm các chủ đầu tư chậm triển khai. Điều này nhằm đảm bảo các dự án không chỉ được khởi động mà còn phải hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đòn bẩy cho thị trường

Bên cạnh việc thúc đẩy tiến độ, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách đang được xem là yếu tố then chốt. Một trong những bước tiến đáng chú ý là việc ban hành các cơ chế đặc thù, cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong lựa chọn thủ tục pháp lý, từ đó rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Cụ thể, các quy định mới cho phép chủ đầu tư được lựa chọn giữa việc xin cấp phép xây dựng hoặc thực hiện thẩm định dự án, thay vì phải thực hiện cả hai như trước. Điều này giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn cần được giải quyết. Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là điểm nghẽn lớn tại nhiều địa phương, kéo dài thời gian triển khai dự án. Bên cạnh đó, chi phí xây dựng tăng cao do giá vật liệu, nhân công biến động mạnh cũng khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc cân đối tài chính.

Một vấn đề khác là việc xác định chi phí hợp lý để tính vào giá bán nhà ở xã hội vẫn chưa có hướng dẫn thống nhất. Điều này khiến nhiều chủ đầu tư e ngại tham gia phân khúc này do lo ngại rủi ro về tài chính và pháp lý. Các doanh nghiệp kiến nghị cần sớm ban hành cơ chế rõ ràng, minh bạch để tạo niềm tin và khuyến khích đầu tư.

Ngoài ra, việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cũng chưa thực sự thuận lợi. Dù nhà ở xã hội là lĩnh vực được ưu tiên, nhưng tiến độ giải ngân các gói tín dụng vẫn chậm, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án và khả năng mở rộng nguồn cung.

Trong bối cảnh đó, Bộ Xây dựng đã yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp, từ hoàn thiện quy hoạch, bố trí quỹ đất đến cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn. Đồng thời, việc nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cũng được đặt ra nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi.

Có thể thấy, mục tiêu phát triển gần 160.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi nếu các giải pháp được triển khai quyết liệt và đồng bộ. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn không chỉ giúp tăng nguồn cung nhà ở giá phù hợp mà còn góp phần ổn định thị trường bất động sản, đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn.