Bộ Xây dựng tăng tốc làm sạch dữ liệu, mở đường cho chuyển đổi số toàn ngành

Bộ Xây dựng đang tăng tốc thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm xử lý các điểm nghẽn trong chuyển đổi số, trong đó trọng tâm được đặt vào xây dựng, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu – nền tảng quyết định khả năng vận hành hiệu quả các hệ thống số trong toàn ngành.

Theo báo cáo của Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Bộ Xây dựng, kế hoạch được triển khai từ ngày 10/7 và kéo dài đến hết ngày 30/11/2026. Sau 20 ngày làm việc, Bộ đã hoàn thành 1 trong tổng số 17 nhiệm vụ, tương đương 5,8%; 16 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai, chiếm 94,2%.

Nếu tính theo 30 nhiệm vụ thành phần phải hoàn thành theo từng tuần, đến ngày 7/8, Bộ Xây dựng đã hoàn thành 5 nhiệm vụ, đạt 16,7%. Đáng chú ý, báo cáo cho biết chưa có nhiệm vụ nào bị chậm tiến độ.

Bộ Xây dựng tăng tốc làm sạch dữ liệu, mở đường cho chuyển đổi số toàn ngành.

Khối lượng công việc còn lại khá lớn khi Bộ chỉ còn 80 ngày để hoàn thành toàn bộ kế hoạch. Trong tuần thứ tư, các nhiệm vụ tiếp tục tập trung vào những nhóm công việc có tính nền tảng như hoàn thiện thể chế, làm sạch cơ sở dữ liệu, tích hợp thông tin lên VNeID, bảo đảm an toàn thông tin và nâng cấp hệ thống giải quyết thủ tục hành chính.

Ở nhóm thể chế, dự thảo Thông tư hướng dẫn và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch, thoát nước và xử lý nước thải đã được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi. Đây được xem là một bước cần thiết để hình thành khung quản lý dữ liệu đồng bộ hơn trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Trong khi đó, hạ tầng số cũng đang được rà soát. Bộ Xây dựng tiến hành kiểm kê các trung tâm dữ liệu, phòng máy chủ, đồng thời đánh giá mức độ đáp ứng về tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, hiệu suất và chi phí. Đến ngày 7/8, đã có 8 đơn vị gửi văn bản kiểm kê.

Cùng với đó, các yêu cầu về hồ sơ cấp độ, kiểm thử xâm nhập, giám sát an ninh mạng và kết nối những hệ thống quan trọng với Trung tâm An ninh mạng quốc gia cũng đang được triển khai, tối thiểu đối với các hệ thống từ cấp độ 3 trở lên.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của kế hoạch 100 ngày là khối lượng công việc liên quan đến dữ liệu. Đây cũng là phần việc có ý nghĩa quyết định đối với khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số.

Theo báo cáo, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng mới đạt tỷ lệ làm sạch 32,9%, tương ứng 6.704 trên tổng số 20.356 bản ghi đã được đồng bộ.

Trong 9 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, mức độ hoàn thiện có sự khác biệt đáng kể. Dữ liệu về năng lực hoạt động xây dựng đã đồng bộ 100%; dữ liệu kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đạt 44%, trong khi dữ liệu đường sắt đạt 66%.

Đối với dữ liệu đăng kiểm phương tiện, tỷ lệ đồng bộ đạt 50%. Tuy nhiên, hệ thống đang phải thực hiện đồng bộ lại do thay đổi trường thông tin và phương thức đồng bộ.

Những con số này cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đưa một thủ tục lên môi trường trực tuyến. Phía sau mỗi dịch vụ số là một khối lượng lớn dữ liệu cần được chuẩn hóa, đối soát, làm sạch và bảo đảm khả năng kết nối.

Trong lĩnh vực giao thông, Bộ Xây dựng đang xây dựng kế hoạch triển khai Nền tảng quản lý hệ thống giao thông thông minh đường bộ. Cục Đường bộ Việt Nam đã dự thảo kế hoạch, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và đang tổng hợp, hoàn thiện để trình ban hành. Thời hạn hoàn thành nhiệm vụ được đặt ra là ngày 15/8/2026.

Ở khâu kết nối, tích hợp dữ liệu, Bộ Xây dựng đang triển khai 8 nhóm thông tin để đồng bộ lên VNeID. Dữ liệu giấy chứng nhận kiểm định, tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới đang được kết nối, đồng bộ và kiểm thử trên môi trường chính thức.

Đây là bước đi có ý nghĩa trực tiếp với người dân và doanh nghiệp khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối có thể giúp giảm việc phải cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã tồn tại trong các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng được vận hành theo mô hình tập trung từ ngày 1/1/2026. Đến nay, hệ thống đã kết nối với 5 cơ sở dữ liệu để phục vụ tái cấu trúc, cắt giảm thành phần hồ sơ.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến thường xuyên đạt trên 86%, tương ứng khoảng 630.000 trên tổng số 728.000 hồ sơ. Trong tuần, hệ thống cũng hoàn thành tích hợp và thông báo kết nối với các phần mềm nghiệp vụ chuyên ngành trong lĩnh vực đường sắt và đường bộ.

Mục tiêu tiếp theo không chỉ dừng ở việc tiếp nhận hồ sơ trực tuyến mà là tiến tới tự động điền, xác thực và tái sử dụng dữ liệu. Khi đó, người dân và doanh nghiệp sẽ giảm dần việc phải kê khai hoặc nộp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Bộ Xây dựng cũng lựa chọn nhóm thủ tục cấp giấy phép xây dựng để tái thiết kế quy trình từ gốc. Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được giao hoàn thành thiết kế lại quy trình trước ngày 15/8, trong khi Trung tâm Công nghệ thông tin có trách nhiệm cấu hình và kiểm thử trước ngày 30/10/2026.

Song song với quá trình này, Bộ đang xây dựng danh mục dữ liệu mở và các dịch vụ dữ liệu có thể khai thác an toàn, đồng thời chuẩn hóa API. Công tác đào tạo về dữ liệu, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo cũng được đẩy mạnh.

Trong hai ngày 4 và 5/8, Bộ đã tổ chức tập huấn về ứng dụng AI cho cán bộ, công chức làm công tác tham mưu, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Trong tuần từ ngày 10 đến 14/8, Bộ Xây dựng xác định một loạt nhiệm vụ trọng tâm, gồm tái thiết kế quy trình nhóm thủ tục cấp giấy phép xây dựng; kiểm kê trung tâm dữ liệu, phòng máy chủ; hoàn thiện và trình ban hành kế hoạch triển khai Nền tảng quản lý hệ thống giao thông thông minh đường bộ; tiếp tục chuẩn hóa, đối soát và làm sạch Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng cùng 9 cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Mục tiêu được đặt ra là phấn đấu đạt tối thiểu 80% dữ liệu đủ điều kiện kết nối, đồng bộ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đối mặt với những khó khăn nhất định. Một số cơ quan, đơn vị chưa chủ động tham mưu, đề xuất giải pháp; chất lượng báo cáo còn hạn chế, chưa xác định rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện.

Bên cạnh đó, yêu cầu xây dựng, quản trị và khai thác dữ liệu ngày càng đòi hỏi đội ngũ có chuyên môn sâu về dữ liệu, chuyển đổi số và an toàn thông tin. Trong khi cán bộ vẫn phải đồng thời thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, việc cập nhật các yêu cầu kỹ thuật mới tạo thêm áp lực về nhân lực và năng lực triển khai.

Để bảo đảm tiến độ, Trung tâm Công nghệ thông tin kiến nghị các cơ quan, đơn vị chủ động triển khai nhiệm vụ được giao, bố trí cán bộ có chuyên môn phù hợp và tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực dữ liệu, chuyển đổi số, an toàn thông tin, tích hợp và chia sẻ dữ liệu.

Đồng thời, việc đào tạo, bồi dưỡng về dữ liệu, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Với 80 ngày còn lại trong kế hoạch, thách thức của Bộ Xây dựng không chỉ nằm ở việc hoàn thành đủ 17 nhiệm vụ được giao, mà quan trọng hơn là biến những dữ liệu đang được làm sạch, chuẩn hóa thành hạ tầng phục vụ quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công hiệu quả hơn.

Nếu dữ liệu được kết nối thông suốt, quy trình được thiết kế lại từ gốc và các hệ thống có thể chia sẻ thông tin theo đúng chuẩn, chuyển đổi số sẽ không còn dừng ở việc thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử. Khi đó, mục tiêu lớn hơn là hình thành một phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, giảm chi phí thủ tục và tạo thêm thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình tương tác với cơ quan quản lý nhà nước.