Siết điều hành giá: Chính phủ yêu cầu chặn đầu cơ, găm hàng

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc vừa ký Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 01/4/2026 về tăng cường công tác quản lý, điều hành và bình ổn giá, trong bối cảnh thị trường thế giới và khu vực đang chịu tác động mạnh từ xung đột tại Trung Đông. Theo công điện, biến động giá năng lượng, đặc biệt là giá dầu, cùng với chi phí logistics và vận tải biển gia tăng đang tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng, giá cả hàng hóa và mục tiêu kiểm soát lạm phát trong nước.

Các Bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai quyết liệt nhiều giải pháp để góp phần kiểm soát lạm phát mục tiêu năm 2026.

Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương theo sát diễn biến thị trường, chủ động bảo đảm cân đối cung cầu, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, găm hàng, đầu cơ hoặc tăng giá bất hợp lý. Các cơ quan chức năng cũng phải tăng cường kiểm tra yếu tố hình thành giá, giám sát việc chấp hành pháp luật về giá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Với mặt hàng xăng dầu, Bộ Công Thương được giao tiếp tục triển khai hiệu quả các giải pháp bảo đảm nguồn cung cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Đây là nhóm hàng được đặt ở vị trí ưu tiên bởi có tác động trực tiếp tới chi phí vận tải, sản xuất và mặt bằng giá chung của nền kinh tế. Trước đó, Chính phủ đã chỉ đạo các biện pháp như giảm thuế nhập khẩu và sử dụng quỹ bình ổn xăng dầu để hạ nhiệt thị trường trong nước.

Ở nhóm dịch vụ vận tải và cảng biển, Bộ Xây dựng cùng UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu siết việc kê khai, niêm yết giá, kiểm tra các khoản thu thực tế và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng biến động chi phí để tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, công điện cũng khuyến khích doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất, kinh doanh để góp phần hạ giá thành dịch vụ và giảm áp lực đầu vào cho doanh nghiệp.

Đối với lương thực, thực phẩm và các hàng hóa thiết yếu khác, yêu cầu được đặt ra là phải điều hòa tốt cung cầu giữa các vùng, các địa phương và nhu cầu xuất khẩu để ổn định thị trường trong nước. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công Thương được giao đánh giá kỹ tình hình sản xuất, tiêu thụ, đặc biệt với nông sản thiết yếu, lúa gạo và thịt lợn. Mục tiêu là không để xảy ra đầu cơ, găm hàng hoặc thiếu hụt cục bộ khiến giá tăng mạnh.

Riêng với thịt lợn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải chỉ đạo thúc đẩy tái đàn, chăn nuôi, chế biến và phòng chống dịch để bảo đảm nguồn cung. Trong khi đó, Bộ Công Thương được giao rà soát hệ thống phân phối, đầu mối bán buôn, bán lẻ và lò mổ để giảm khâu trung gian, qua đó kéo giảm chi phí lưu thông và giá bán ra thị trường.

Một nhóm khác được nhấn mạnh là thức ăn chăn nuôi, phân bón và vật liệu xây dựng. Công điện yêu cầu thường xuyên đánh giá cung cầu, chủ động nguồn nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, đồng thời tăng kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá. Với vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng phải xử lý kịp thời các trường hợp găm hàng, giữ hàng, làm đứt gãy chuỗi cung ứng và đẩy giá tăng bất hợp lý, nhất là khi những biến động này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ các dự án đầu tư lớn.

Ngoài hàng hóa, công điện cũng siết quản lý đối với dịch vụ lưu trú, du lịch, thuốc và vật tư y tế. Các địa phương phải tăng rà soát kê khai giá, niêm yết giá đúng quy định, không để lợi dụng dịp cao điểm hay biến động giá xăng dầu để đẩy giá vô lý. Bộ Y tế được giao theo dõi sát diễn biến giá thuốc, thiết bị y tế, bảo đảm đủ nguồn cung với mức giá hợp lý cho nhu cầu khám chữa bệnh và phòng chống dịch.

Ở góc độ điều hành vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác để kiểm soát lạm phát. Cùng với đó là điều hành lãi suất, tín dụng hợp lý, quản lý thị trường ngoại hối phù hợp và xử lý nghiêm các hành vi găm giữ, thao túng ngoại tệ.

Bộ Tài chính được giao theo sát tình hình, tham mưu kịch bản điều hành giá linh hoạt, đặc biệt với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có tác động lớn tới mặt bằng giá. Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương phải tăng cường tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường, đẩy mạnh công khai minh bạch thông tin và xử lý nghiêm các trường hợp tung tin thất thiệt gây hoang mang, bất ổn thị trường.